+ Meer informatie

Restauratie Van Goghs; grootste problemen zijn „louter van restauratie-ethische aard"

„E^n met het blote oog nauwelijks te onderscheiden aantasting kan grote problemen opleveren

3 minuten leestijd

AMSTERDAM (ANP) De restauratie van met name de drie schilderijen van Van Gogh die tijdens de roof van 14 april zwaar werden beschadigd, levert technisch weinig grote moeilijkheden op. De grootste problemen zijn, zo vertelde restauratrice Cornelia Peres tijdens een gisteravond gehouden persconferentie, van „restauratie-ethische" aard. De grootste vraag waarvoor Peres, conservator Louis van Tilborgh en de museumdirectie zich nu gesteld zien, is hoe ver ze moeten gaan in het herstel van de beschadigingen.

Peres: „Een belangrijk restauratieprincipe is dat je nooit over bestaande verflagen heen schildert. Sommige beschadigingen zijn echter van dien aard dat je daar nauwelijks aan kunt ontkomen". Als restauratrice zegt Peres er geen moeite mee te hebben de aantastingen zichtbaar te laten. snapt niemand waar ze vandaan komen". Met name "Stilleven met bijbel" uit 1885 is zichtbaar zwaar aangetast, zo viel tijdens de persconferentie te zien. Aan de boven- en onderzijde van de opengeslagen Statenbijbel zitten diepe, lichtgekleurde putten in het donker beschilderde doek. De verf is tot op het doek verdwenen. In de meeste gevallen zijn de beschadigingen veroorzaakt door het vervoer vanuit het museum. De overvallers hebben de doeken redelijk voorzichtig vanachter het glas weggehaald en vervolgens opeengestapeld in kostuumtassen en een sporttas gestopt. De uitstekende, scherpe schroeven van de beschermplaten aan de achterkant van de schilderijen hebben tijdens het vervoer in de auto krassen en putten veroorzaakt. „Maar er is veel voor herstel te zeggen. Het gaat bij schilderijen tenslotAnder tVOe te om het kijkgenot en dat wordt nu •^•'^ verstoord. Bovendien zou je over tien of twintig jaar, als iedereen de roof is vergeten, een verklaring bij de beschadigingen moeten geven, anders

Voor het Van Goghmuseum is dat aanleiding om te zoeken naar een ander type beschermingsplaten, zegt Peres. „Deze platen zijn van heel licht zuurvrij karton. Nu is het belangrijk dat we andere, lichtgewicht-platen kunnen vinden die geen schadelijke dampen afscheiden en waarin het mogelijk is om de schroeven te verzinken".

Afgezien van Stilleven met bijbel. Stilleven met citroenen, peren en druiven, Korenveld met Kraaien, Oiran en Chateau d'Auvers, zijn de meeste schilderijen inmiddels hersteld. In de eerste twee dagen werden de acht lichtst aangetaste doeken onder handen genomen. De werkzaamheden varieerden van het herstellen van de vernislaag en het opvullen van putten en deuken, tot het waar mogelijk vastzetten van verbrokkelde en gekneusde verf.

Speciaal probleem bij het restaureren van schilderijen is dat de ingrepen verwijderbaar moeten zijn zonder dat daarmee schade aan het origineel wordt aangericht. De schilderijen van Van Gogh kenmerken zich door het, zoals Peres het uitdrukt, „driedimensionale karakter van het oppervlak", maar leveren overigens geen moeilijkheden op die anders zijn dan bij een schilderij van bij voorbeeld Rembrandt.

Gebroken been

„Het is te vergelijken met een gebroken been", verklaart Peres nuchter, „ledere chirurg kan dat genezen zonder dat het er iets toe doet wat voor type mens de patiënt is...". Hoe veel tijd de restauratie nog in beslag gaat nemen, is met geen mogelijkheid te zeggen, meent Peres. Waarom niet, legde ze de leken tijdens de bijeenkomst wederom geduldig uit aan de hand van een vergelijking met een menselijk lichaam. „Iemand die met zijn fiets is gevallen en allemaal krassen en bloed op het gezicht heeft, ziet er verschrikkelijk uit, terwijl de verwondingen erg meevallen. Aan iemand met inwendige bloedingen zie je niks, hoewel de kwetsuren veel ernstiger zijn. Zo is het ook met een schilderij. Een ogenschijnlijk zware beschadiging kan heel makkelijk te herstellen zijn, terwijl een met het blote oog nauwelijks te onderscheiden aantasting grote problemen ople^ vert".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.