+ Meer informatie

Belgrado's 'bankservice'

3 minuten leestijd

„Roofzuchtige banken, geeft onze deviezen terug". De burgeroorlog in 'Joegoslavië' kent diverse categorieën slachtoffers. Z o demonstreerden dezer dagen enkele duizenden verontwaardigde spaarders in het centrum van Belgrado tegen de „bende dieven" die de geldzaken van de rompfederatie regelt.

Maar of dit protest, alsmede aangekondigde aanklachten tegen onder anderen de minister van financiën en de algemeen directeur van de Joegoslavische Nationale Bank, zal helpen, valt sterk te betwijfelen. De veelvolkerenstaat Joegoslavië, wiens staatsbanken systematisch de deviezenrekeningen van zijn burgers plunderden, bestaat immers nog slechts op papier.

November vorig jaar al bekende Ante Markovic -toentertijd nog federaal premier- dat alle Zwitserse franken, Oostenrijkse schillings, Duitse marken en Amerikaanse dollars die door goedgelovige burgers, vooral gastarbeiders, op deviezenspaarrekeningen van Joegoslavische banken waren gezet, door de centrale overheid inmiddels waren uitgegeven. Hun waarde? Maar liefst 18 miljard mark!

Geen wonder dat deze specifieke spaarrekeningen vanaf begin '91 als 'bevroren' golden... Later 'mochten' hun houders niet hun moeizaam vergaarde buitenlandse valuta opnemen, maar wel snel in waarde dalende dinars. Tegen de officiële koers van 13 dinar voor één mark. Op dat moment hanteerden 's lands banken inmiddels al een dubbele wisselkoers bij inlevering van dezelfde harde munt..

Eind januari incasseerden de volkomen ontrechte deviezenspaarders een nieuwe klap. Toen devalueerde de Joegoslavische dinar met maar liefst 500 procent, dat wil zeggen in de vier republieken (Servië, Bosnië-Hercegovina, Montenegro en Macedonië) waarin hij nog officieel betaalmiddel was/is. Als gunst werd de andermaal zwaar gedupeerden toegestaan 500 mark van hun 'bevroren' deviezenrekeningen af te halen tegen een koers van 65 dinar per mark. Zwarthandelaars in Belgrado gaven gelijktijdig grif 115 dinar voor de oogappel van onze oosterburen. Slechts twee weken later werd de officiële wisselkoers voor contant aangeboden marken naar 84,2 dinar verhoogd.

Maar nog was daarmee de misère van de bedrogen deviezenspaarders nietten einde. Na urenlang wachten in schier eindeloze rijen voor bankloketten konden zij voor niet meer dan 100 mark aan dinars opnemen. Hoewel de Belgradose bankbiljettenpersen op volle toeren draaiden, beschikten de staatsbanken niet over voldoende contanten. De resterende 400 marken werden derhalve op een nieuw spaarboekje (vanzelfsprekend in dinars) voorlopig vastgezet Daar verliezen ze nu van dag tot dag aan waarde.

Je zult als Joegoslavisch gastarbeider je jarenlang zuur verdiende pfennige grotendeels zien verslinden door een oorlogszuchtig staatsapparaat Begrijpelijk dat zij zware beschuldigingen als „de grootste bankroof in de geschiedenis" in de mond nemen. En dat notabene ter financiering van een zinloze, gruwelijke, enorme materiële schade veroorzakende burgeroorlog.

Is er dan helemaal geen kijk op dat die 18 miljard mark alsnog terechtkomt bij de rechthebbenden, de rekeninghouders? Dat is helaas hoogst onwaarschijnlijk met een officiële federale buitenlandse schuld van 14,5 miljard dollar.

En passant neemt de geldelijke chaos steeds grotesker vormen aan in de verscheurde Joegoslavische Federatie. Om de 'eigen dinar' te beschermen tegen de nieuwe Sloveense (tolar) en Kroatische valuta (Zagrebs eigen dinar) verving de centrale overheid in vier deelrepublieken de 'oude' dinars door nieuwe. Een operatie die naar schatting 6 miljoen dollar vergde. Alweer een zinloze manoeuvre indien wellicht over een maand na Slovenië en Kroatië ook Macedonië en Bosnië-Hercegovina besluiten als onafhankelijke staten verder te gaan, inclusief eigen geldmiddelen.

Kan de financiële anarchie trouwens beter worden geïllustreerd dan door het feit dat momenteel handelsbanken in Belgrado hun valuta-inkopers letterlijk de zwarte markt opsturen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.