+ Meer informatie

Baltische staten bezet door Sowjets

Van den Bergh (PvdA) vraagt aandacht Raad van EuropalCVSE

3 minuten leestijd

DEN HAAG — De Assemblee van de Raad van Europa zal volgende week in Straatsburg vrijwel zeker de regeringen der 21 aangesloten landen vragen in de Weense CVSE-conferentie de aandacht te vestigen op „ernstige schendingen van de mensenrechten" in en ,4iet recht op zelfbeschikking" van de drie Baltische staten.

Zij zal dit doen op initiatief van het TweedeKamerlid H. van den Bergh (PvdA), die als rapporteur van de commissie voor betrekkingen met de niet-aangesloten landen meent dat het opnemen van Letland, Estland en Litouwen in de Sowjet-Unie „nog steeds een flagrante schending van het recht op zelfbeschikking der volkeren" vormt.

Bij het Von Ribbentrop-Molotov non-agressiepact van 1939 erkende Duitsland dat deze sinds 1920/21 onafhankelijke landen tot de invloedssfeer van de Sowjet-Unie behoorden. Elke staat, aldus Van den Bergh, werd gedwongen verdragen tot wederzijdse bijstand te sluiten met de SowjetUnie. Die mocht daar militaire bases vestigen, maar zou soevereiniteit, politieke organisatie en maatschappelijk en sociaal stelsel eerbiedigen. Toen Duitsland in juni '40 de Sowjet-Unie binnenviel, werden de drie landjes door het Rode leger bezet, er kwamen pro-Russische regeringen en verkiezingen leverden verzoeken op deel te mogen uitmaken van de Sowjet-Unie.

Volgens Van den Bergh hebben de lidstaten van de Raad van Europa het incorporeren van de Baltische landen in de Sowjet-Unie „nog steeds niet wettelijk erkend".

Uitzondering

Nederland neemt echter wat betreft de Baltische staten in de westerse wereld enigszins een uitzonderingspositie in, omdat het later dan de meeste andere landen de Sowjet-Unie erkende. De opvattingen van Spanje, Portugal en Zwitserland lijken ook niet geheel duidelijk.

Op het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag zegt men dat het akkoord dat de Nederlandse regering (in ballingschap) in Londen in 1942 met de Sowjet-Unie sloot over het aanknopen diplomatieke betrekkingen, „voor ons achteraf stilzwijgende erkenning van het opnemen van Letland, Estland en Litouwen in de Sowjet-Unie inhoudt".

Van den Bergh gaat in zijn rapport niet in op de positie van Nederland. Wel vermeldt hij als bijlage een brief van de leider van de Nederlandse delegatie naar de Assemblee, het Tweede-Kamerlid P. Stoffelen (PvdA). Hij schrijft dat de Nederlandse regering, toen zij in juni 1942 diplomatieke betrekkingen met de Sowjet-Unie aanknoopte, geen voorzieningen trof wat betreft de grenzen van het Sowjetgebied. „Dit betekent dat de Baltische regio, die in 1940 in de Sowjet-Unie werd geïncorporeerd, in 1941 door Duitse troepen werd bezet en bezet was ten tijde van de Nederlandse diplomatieke erkenning, voor de Nederlandse regering nooit aanleiding is geweest tot enig voorbehoud".

Ontwerp-resolutie l

Volgens de ontwerp-resolutie die de commissie voor betrekkingen met de niet-aangesloten landen eenstemmig heeft aanvaard, moet „een oplossing van het Baltische probleem worden gezocht in het bredere kader van de Oost-Westbetrekkingen, in het bijzonder de betrekkingen tussen de twee supermachten". Een verbetering van deze betrekkingen zou het mogelijk maken, het lot van deze landen aan de orde te stellen in de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa, die sinds november vorig jaar in Wenen wordt gehouden.

De Slotakte van Helsinki, het resultaat van de eerste CVSE, maakt melding van de onschendbaarheid van grenzen en territoriale integriteit, zonder dat, aldus de ontwerp-resolutie, de situatie wordt bevroren of de Europese status quo wordt gesanctioneerd. De Slotakte voorziet in grenswijziging in overeenstemming met het internationaal recht, bij een akkoord en met vreedzame middelen. Volgens de ontwerp-resolutie kunnen de CVSE-landen, waar het de rechten van de mens betreft, zich niet beroepen op het beginsel van nationale soevereiniteit om bespreking van het eerbiedigen van deze rechten onmogelijk te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.