+ Meer informatie

De boodschap van Baker

4 minuten leestijd

Men kan het succes van Baker roemen of de 'bemiddeling' van Frankrijk. Alle aandacht kan gevestigd worden op het feit dat Syrië dezelfde weg volgt als nu wijlen president Sadat van Egypte. Het is ook mogelijk te wijzen op het in de Golfoorlog gedaalde prestige van de PLO. Hoe het zij, de kans op vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten wordt niet kleiner nu de Palestijn Faisal Hoesseini gezegd heeft dat de kwestie van Jeruzalem „niet meteen" op de agenda hoeft. Dat zou dan toch de winst zijn van de oorlog met Saddam Hoesein.

Het blijft op dit moment nog de vraag of de samenstelling van de Palestijnse afvaardiging niet als struikelblok zal fungeren. Israël wil in elk geval niet aan tafel zitten met Palestijnse vertegenwoordigers uit het 'bezette' Oost-Jeruzalem. Omdat die Palestijnen dat zien als de hoofdstad van hun toekomstige staat. Het is maar de vraag hoeveel gewicht de reactie „onaanvaardbaar" uit dat 'bezette' gebied in de schaal kan leggen.

Het lijkt er op dat de Palestijnen uit de 'bezette' gebieden niet zo veel gehoor vinden bij de Arabische staten. Hun regeringsleiders wijzen er op dat de kwestie van de afvaardiging hun eigen zaak is. En dat kan niet direct beschouwd worden als krachtige verdediging van de rechten van de Palestijnen in de 'bezette' gebieden. Hun mogelijkheid om „neen" te zeggen tegenhet door Baker en Israël aanvaarde compromis, wordt daardoor niet groter. De intifada is trouwens geen redelijk alternatief

Het is goed om in de gaten te houden dat vredesonderhandelingen niet automatisch vrede tot gevolg hebben. Van belang is echter dat Israël en de Verenigde Staten het in elk geval eens geworden zijn over de (voorlopige) uitsluiting van Oost-Jeruzalem. Als het niet zou gelukken om de vredesconferentie bijeen te krijgen, kan men van die zijde moeilijk Israël als de grote schuldige aanwijzen. Het zijn uiteindelijk dan toch de Palestijnen die de boel verprutst hebben. Een goede relatie met de Verenigde Staten is voor de Israëlische positie in het Midden-Oosten van groot belang.

Dat Israël aan de leiband van Baker loopt kan men inmiddels niet zeggen. De Israeli's zijn bezig om in hoog tempo nederzettingen te bouwen in de 'bezette' gebieden. Argument daarvoor is onder andere de huisvestingsbehoefte van de meer dan 300.000 joden uit de Sowjet-Unie die de laatste anderhalfjaar Israël binnen zijn gekomen.

Het aanvankelijk door Baker benadrukte beginsel van het opgeven door Israël van bezet gebied in ruil voor erkenning van de joodse staat door de Arabische landen, kan het Sjamir binnenslands niet echt moeilijk maken. Het is duidelijk dat Syrië zijn claim op de alleen strategisch van belang zijnde Golan met minder gewicht naar voren brengt dan voorheen.

De EG zegde inmiddels toe Israël 160 miljoen ecu te lenen. De voorwaarde dat dit geld niet gebruikt mag worden voor het onderbrengen van joodse immigranten op de westelijke Jordaanoever of in de Gazastrook is, zo niet naïef, dan toch doorzichtig.

Een lening van 60 miljoen ecu voor gezondheidszorg, onderwijsprojecten en huisvesting van de Palestijnen in de 'bezette' gebieden wordt verstrekt via niet-gouvernementele hulporganisaties. Dat is moeilijk andere te zien dan als onderstreping van een welwillende houding van Sjamir ten aanzien van de Palestijnen. Welwillend in het licht van bij voorbeeld de al sedert 1948 fungerende en uit het oogpunt van internationaal recht omstreden Arabische (economische) boycot van Israël.

Sjamir heeft Begin en andere critici dan ook de wind uit de zeilen kunnen nemen door uitdrukkelijk te verklaren dat Israël recht heeft op Judea en Samaria —zo ongeveer de bijbelse benaming van de 'bezette' gebieden— en op het bouwen van nederzettingen. Daarmee gaf de premier te kennen dat hij tot op heden op cruciale punten in feite niets had toegegeven.

Israël heeft recht op Judea en Samaria, heeft de premier gezegd. Een van de grote vragen bij de voorgenomen onderhandelingen is, of Israël dit recht kan handhaven. De Zesdaage Oorlog is niet door Israël begonnen. Het is de vraag of Sjamir en de zijnen de kunst verstaan om op strategisch van belang zijnde punten niet, maar op ondergeschikte punten wèl wat water bij de wijn te doen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.