+ Meer informatie

Economische samenwerking in SU

Gorbatsjov bereikt akkoord met leiders van republieken

3 minuten leestijd

MOSKOU (RTR) - Sowjetpresident Michail Gorbatsjov heeft vandaag een overeenkomst bereikt met de leiders van de republieken van Rusland, Kazachstan en Kirgizië om een economisch samenwerkingsverdrag te sluiten dat openstaat voor alle republieken, dus ook voor de republieken die hebben besloten uit de Sowjet-Unie te treden.

Dit heeft de Kirgizische president, Askar Akajev, gezegd. Hij zei dat een economische zone openstaat voor alle republieken. Een formele politieke unie, met de bedoeling de Sowjet-Unie te bewaren, zou gelijktijdig met dit verdrag moeten verschijnen.

„Parallel met dit, moeten we beginnen te werken aan een nieuw (politiek) unieverdrag", zei hij tegen verslaggevers in het Sowjetparlement na zijn gesprek met Gorbatsjov. Hij zei niet hoeveel republieken van plan zijn het unieverdrag te ondertekenen.

Verkiezingen

Gisteren kondige Gorbatsjov in een rede tot de Opperste Sowjet nationale verkiezingen aan voor alle regeringsposten, inclusief het presidentsambt. Wel moet dan eerst het nieuwe unieverdrag worden ondertekend. De republieken lieten Gorbatsjov echter weten dat het akkoord in de huidige vorm niet meer op hun steun kan rekenen.

Gorbatsjov zei dat de verkiezingscampagne onmiddellijk na de ondertekening van het unieverdrag moet beginnen. Hij noemde geen streefdatum. Afgelopen dinsdag zouden de Russische Federatie en Kazachstan het verdrag ondertekenen, maar de staatsgreep gooide roet in het eten. Nog zeven andere republieken zeiden het unieverdrag te zullen onderschrijven, maar sinds de coup hebben de Oekraïne en Wit-Rusland zich onafhankelijk verklaard. De Russische president, Boris Jeltsin, heeft gezegd in ieder geval te zullen wachten met ondertekening totdat het parlement van de Oekraïne volgende maand bijeen is geweest.

Ommekeer

Met zijn oproep tot snelle verkiezingen maakt Gorbatsjov een ommekeer. Eerst pleitte hij voor het opstellen van een nieuwe Sowjetgrondwet na ondertekening van het unieverdrag. Pas daarna zouden verkiezingen volgen, een proces dat volgens diplomaten en Sowjetfunctionarissen wel twee jaar zou kunnen duren.

Gorbatsjov heeft het unieverdrag met negen regeringsleiders uitgewerkt om een belangrijk deel van het centrale gezag over te hevelen van het Kremlin naar de republieken. Georgië, Moldavië en de Baltische staten hadden voor de coup al gezegd dat ze het document niet zouden ondertekenen.

Gisteren stuitte Gorbatsjov echter ook op bezwaren van republieken die eerder hun handtekening hadden toegezegd. President Noersoeltan Nazarbajev van Kazachstan ging daarbij, het verst door te pleiten voor de afschaffing van het nationale parlement en de regering. Alle bevoegdheden, inclusief defensie en buitenlandse zaken, moeten bij de republieken komen te liggen, aldus Nazarbajev. Hij voegde er aan toe dat een toekomstige unie geen federatie kan zijn, maar eerder een "Vrije Unie van Soevereine Republieken".

Afgevaardigden uit de Oekraïne, Armenië, Kirgizië en Azerbeidzjan vielen Nazarbajev bij. Maar ook Roeslan Chasboelatov, een naaste adviseur van Jeltsin, riep in het parlement dat het unieverdrag radicaal herzien moet worden om het centraal gezag te verkleinen en verder te bezuinigen op defensie en de KGB.

Nazarbajev, die vorige week het unieverdrag van Gorbatsjov zou tekenen, lijkt door de mislukte coup totaal van mening veranderd. Gisteren eiste hij onmiddellijk uitsluitsel over het herstel van de onafhankelijkheid van de Baltische republieken, Moldavië en Georgië en „alle (republieken) die hun onafhankelijkheidsstreven op een democratische manier duidelijk hebben gemaakt".

Hand in eigen boezem

Gorbatsjov stak gisteren wederom de hand in eigen boezem door te zeggen dat hij deels schuld draagt aan de mislukte coup.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.