+ Meer informatie

Polen geeft particulier initiatief weer kansen

3 minuten leestijd

WARSCHAU — Het leven voor veel huisgezinnen in Polen wordt een beetje gemakkelijker nu het parlement in Warschau het afgelopen weekeinde een wet heeft goedgekeurd die nieuwe kansen geeft aan het kleine, particuliere bedrijf. Het heeft de regering twee jaar strijd gekost haar streven via het parlement (Sejm) in een wet vastgelegd te krijgen. Veel kritiek kwam met name van het middenkader dat meende dat concessies aan privébedrijven in een communistische staat een politieke stap terug zouden kunnen betekenen.

De wet houdt in dat mensen in de particuliere nijverheids- en dienstensector profiteren van belastingverlagingen, hogere pensioenen en ziekteverzekeringen en gezinstoelagen van staatswege. Het gevolg zou moeten zijn dat loodgieters, timmerlieden en elekctriciens in veel ruimere mate beschikbaar komen voor het verrichten van talrijke reparaties aan woningen. Verder moet de wet tegemoetkomen aan het algemene verlangen naar meer particuliere bakkerijen, slagerijen, kleermakers en garages. „Een Itleine, particuliere winkel kan veel doen met afval dat op een staatsabattoir zonder meer wordt weggegooid. En een privé-kleermaker kan nog iets maken van de laatste meters stof die men in een textielfabriek op de vloer laat verteren", zo merkte een functionaris van de Poolse bond voor diensten en handnijverheid op. De wet is ook bedoeld om grondstoffen beter gereed en beschikbaar te maken voor particulieren, hun geschikte accommodatie te garanderen en jonge Polen aan te sporen een eigen zaak op te zetten. In het verleden hebben veel jonge Poolse burgers aanbiedingen van particuliere bedrijven afgewezen omdat ze gemakkelijk een baan konden krijgen bij een staatsbedrijf, dat veelel hetzelfde loon •betaalde en waarschijnlijk minder eisen stelde aan hun inzet.

Gejammer

Polen bevindt zich nu echter op de drempel van een nieuw arbeidsprogram dat ten doel heeft het aantal functies in de particuliere sector te vergroten en de toegang tot de staatsindustrie te beperken. Dit moet de produktiviteit in de industrie helpen bevorderen en een tegemoetkoming vormen aan het bijna eindeloze gejammer van de gemiddelde burger dat men in noodgevallen reparaties aan woningen niet kan laten verrichten. Wel is al enkele malen de vrees uitgesproken dat de wet mogelijk een bloeiende zwarte markt schept in schaarse artikelen zoals lijm, leder, kraanleertjes, plastic fittingen, autoonderdelen en nog duizend en een andere kleine dage ijkse benodigdheden die door de staat onvoldoende in kwaliteit of kwantiteit worden geproduceerd. Hoe moeilijk het leven voor de Poolse consument kan zijn werd vorige week nog geïllustreerd door het weekblad Polityka. „Het is moeilijk een strijkijzer te laten repareren of een wasmachine te doen vervangen. Het is moeilijk een fiets te laten repareren of een auto. Het bestellen van een boekenplank is nog een groter probleem. Gedurende de afgelopen vijfjaar werden 105.000 nieuwe particuliere winkels geopend, maar gingen er 94.000 dicht". Waarnemers voegden hieraan toe dat het gebrekkige belastingstelsel, willekeurig teogepast door vijandige functionarissen, en de gedwongen verhuizing van een bloeiend stadscentrum naar een stille buitenwijk gedeeltelijk deze sluitingen veroorzaakten.

Hoe lang?

Op grond van de nieuwe wet wordt het belastingvrije inkomen in Polen verhoogd van 12.000 tot 72.000 sloty's (1500 tot 9.000 gulden) en is de grens van de omzetbelasting verdubbeld van 12.000 naar 24.000 zloty's (van 1500 naar 3000 gulden).

In Polen is 97 procent van de taxi's in privé-handen. Maar beperkende belastingen op nieuwe auto's voor taxichauffeurs hebben tot gevolg dat zij in voertuigen van 10 tot 15 jaar oud rijden. Ze mogen slechts een paar uur per dag werken, terwijl zich lange rijen wachtenden vormen in de sneeuw of de regen. Polityka voorspelt dat tegen 1980 rond 33.000 nieuwe winkels in particuliere handen zullen zijn en dat er een toename van bedienden en eigenaars zal zijn van 200.000 tot 500.000. Maar de nieuwe wet zal nog veel scepsis moeten wegwerken onder de winkeliers, de arbeiders in de dienstensector en de nijverheid die zich afvragen hoe lang de nieuwe omstandigheden zullen blijven;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.