+ Meer informatie

'Orthodoxen' en Canberra

4 minuten leestijd

De algemene vergadering van de Wereldraad van Kerken is na twee weken praten beëindigd. Centraal zou gestaan moeten hebben het vernieuwende werk van de Heilige Geest. Toch eindigde de bijeenkomst vergadertechnisch in een chaos. En dat was typerend voor de feitelijke invulling van het thema. Niet het vernieuwende werk van de Geest in schriftuurlijke zin, maar syncretisme, onwettige vermenging van christendom en andere (wereld)godsdiensten was aan de orde van de dag in Canberra.

In 1938 kwam het -in Utrecht- tot de "Wereldraad van Kerken in oprichting". Tien jaar later, in 1948, besloten 153 kerken „bijeen te blijven". Toen kreeg de Wereldraad (In Amsterdam) definitief gestalte. Die kerken hadden gezamenlijk, dat zij „Jezus Christus belijden als God en Heiland". In de loop der jaren is echter steeds duidelijker geworden dat Jezus Christus als enige Heiland binnen het verband van de Wereldraad —naar het schijnt, straffeloos— verloochend wordt. Dat bleek ook in Canberra.

Wij doen in de reformatorische gezindte erg ons best de gereformeerde leer zuiver te bewaren. Het is onze roeping. Maar helaas komt het maar al te veel voor dat onder ons — bij het bewaren van de ware religie— materialisme en polarisatie de toon aangeven. Dat hoort niet —evenmin als syncretisme— tot de vruchten van de Heilige Geest zoals geschetst in Galaten 5.

Dit neemt niet weg dat het ons diep bedroeft dat de uit Sri Lanka afkomstige theoloog Wesley Ariarajah, hoofd van het programma voor de interreligieuze dialoog en dus met een leidinggevende functie binnen de Wereldraad, opnieuw en onomwonden verklaarde dat God niet alleen aanwezig is in het christelijk geloof, maar ook in het boeddhisme, de islam en andere godsdiensten.

Het waren vooral de 'orthodoxe' kerken, voornamelijk uit het Oostblok, die daartegen (met recht) hun stem verhieven. De toetreding —In 1961, in New Delhi— van de toen nog de communistische politiek steunende Orthodoxe Kerken uit landen als de Sowjet-Unie enz., was opzienbarend. Opzienbarend, omdat die kerken geen afstand namen van de atheïstische politiek van hun regering. Opzienbarend, omdat de leden van de Raad daarmee genoegen namen. Nu dreigen diezelfde 'orthodoxen' hun lidmaatschap ter discussie te stellen. Omdat de Wereldraad zich verwijdert van zijn basisformule.

Niet, dat het allemaal zo'n vaart loopt. De Russisch-orthodoxe aartsbisschop Kyrill heeft reeds gezegd dat zijn kerk de Wereldraad niet zal verlaten. Het is een publiek geheim dat de kerken uit het Oostblok indertijd zijn toegetreden om in elk geval contacten te kunnen onderhouden met de 'vrije' wereld. Het komt ook nu weer —gezien de voortdurend groeiende en niet overzichtelijke politieke spanningen in de Sowjet-Unie— niet van pas om de Wereldraad te verlaten.

De 'orthodoxen' gaven hun protest vorm via een brief die sprak van „grote zorg" over het op één lijn stellen van allerlei geesten uit natuurgodsdiensten met de Heilige Geest. De 'orthodoxen' wezen er nadrukkelijk op dat de leer van de Heilige Geest onlosmakelijk verbonden is met de christologie, de leer aangaande Christus.

Wij moeten daarbij niet vergeten, dat het verband tussen Christus en de Heilige Geest nauw samenhangt met het afzonderlijk bestaan van de oosterse orthodoxie. Bij het grote schisma van 1054, waarin het oosten en het westerse christendom zich van elkaar afwendden, ging het niet alleen om de heerschappij van de bisschop van Rome. Het ging ook over de vraag of de Heilige Geest uitsluitend uitgaat van de Vader (het oosten), óf van de Vader en de Zoon (het westen). De oosterse kerk zag in dat laatste een onbijbelse vernedering van de Geest onder de Zoon.

Met te wijzen op de onlosmakelijke verbondenheid van de leer van de Heilige Geest en de christologie hebben de 'orthodoxen' de precieze inhoud van dat verband in het midden gelaten. Toch is het beschamend dat nu juist de kerken waarvan de leiding in het verleden collaboreerde met het communisme, de Wereldraad moeten wijzen op hun (nog verder) weggroeien van bijbelse principes. Het bood de Nederlandse gedelegeerde prof. dr. B. de Gaay Fortman, tot voor kort lid van de Eerste Kamer voor de PPR, in elk geval de kans zich te ontpoppen als degelijk gereformeerd. Door de 'orthodoxen' bij te vallen. De ketterijen in de internationale oecumene zijn zo groot, dat je al spoedig opvalt door rechtzinnigheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.