+ Meer informatie

Hollandse doropen en steden op koninklijk porselein

2 minuten leestijd

Vorsten gebruiken hun maaltijd natuurlijk niet van een boerenbontbordje. Voor stadhouder Willem V werd bij voorbeeld een servies gemaakt met op elk onderdeel een voorstelling van een stad, dorp of buitenplaats in Nederland of op Java. Aan dit unieke servies is op Paleis Het Loo in Apeldoorn een tentoonstelling gewijd, die nog tot en met 12 maart 1994 is te bezichtigen.

GHt bijzondere servies van Willem V (1748-1806) is vervaardigd van Meissen-porselein. Waarschijnlijk heeft de Verenigde Oostindische Compagnie het laten maken als geschenk voor de stadhouder, die opperbewindhebber van de VOC was. Willem V had erg veel belangstelling voor topografie, wat wellicht de reden is geweest om zo'n speciaal beschilderd servies cadeau te doen. De vervaardiging van het servies nam ongeveer twee jaar in beslag: van 1772 - 1774. Als voorbeeld voor de schilderstukjes werden prenten gebruikt, die grotendeels weer opgespoord zijn. Op de tentoonstelling zijn van enkele voorstelHngen de voorbeeldplaten te zien. De voorbeelden waren overigens altijd zwart-wit; in Meissen werd dat in kleur vertaald. Ook het formaat van de afbeelding moest meestal worden aangepast.

Engeland
In de Nieuwe Eetzaal in Het Loo wordt een indruk gegeven van een 18e-eeuwse gedekte tafel. De terrines, sauskommen, schalen en schotels van het stadhouderlijke servies zijn aangevuld met tafelornamenten en bestekken uit die tijd. De bestekken, in bruikleen van de Koningin, zijn gegraveerd met het wapen van prins Willem V. De heften zijn van Meissenporselein. Het ligt voor de hand dat de stadhouder het servies meenam toen hij in 1795 naar Engeland vluchtte. Daar heeft hij er echter niet veel plezier van gehad. Hij moest het servies verkopen. William Beckford was een van de gelukkigen die een deel van het porselein bemachtigden. In 1823 werden 435 delen van het servies geveild die behoorden tot het bezit van deze Beckford. Ook in 1868 werd prinselijk serviesgoed geveild en toen volgde de opdeling ervan.

Grootste collectie
In Paleis Het Loo bevonden zich in 1971 64 schalen en borden met stads- en dorpsgezichten. In dat jaar werd het paleis museum. De collectie werd in de jaren 1975-77 uitgebreid met 62 delen uit een particuliere verzameling, terwijl 28 delen door bemiddeling van koningin Juliana werden gekocht. Inmiddels heeft rijksmuseum Paleis Het Loo nu 163 stukken in bezit, de grootste collectie. De rest ligt in particuliere verzamelingen en in 35 musea in Europa en Amerika.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.