+ Meer informatie

Top tussen twee heren

4 minuten leestijd

Naar het zich laat aanzien, wordt dit een belangrijke week. De twee grootste machten van de wereld, die elkaar (en daarmee de hele wereld) jarenlang in de tang van de Koude Oorlog hielden, zullen het START-akkoord tekenen.

Het is opmerkelijk dat in de commentaren, met dat van president Bush voorop, het STARTverdrag wordt afgedaan als belangrijk, maar zeker niet de grootste prioriteit. Het verdrag is de sleutel geworden waardoor de economische en politieke veranderingen in de Sowjet Unie kunnen worden aangepakt. De wederzijdse wapenbeheersing ontleent zijn status aan de bereidheid elkaar controle toe te staan. Dat vraagt op zich om vertrouwen. En dat is weer fundamenteel in het proces van 'hulp' bij politieke en economische hervormingen. Het probleem van beide leiders is hoe zij de Sowjet-Unie zonder gezichtsverlies daar uit het slop kunnen halen en met inachtneming van de Amerikaanse belangen.

Er is alles aan gelegen om de Sowjet Unie als grootmacht te handhaven. Het intern uiteenvallen van de Sowjet Unie zal alleen maar destabiliserend werken. De derde wereldmacht, China, zal meer greep krijgen op het wereldgebeuren, terwijl de „sub-laag" van landen als India en Pakistan in belangrijkheid zullen stijgen. Zeker wanneer zij, zoals te vrezen is, eveneens de beschikking hebben (zullen krijgen) over kernwapens. Er zijn dan ook al commentaren die erop wijzen dat datgene wat met het START-akkoord wordt bereikt tevens het eind van bepaalde aspecten van de ontwapening moet zijn. Als voorbeeld wordt de „opsporingsapparatuur" genoemd. De twee partijen zouden anders te kwetsbaar worden tegenover derden.

Aan beide zijden van de tafel zullen kleine delegaties uiteindelijk de afrondende onderhandelingen afsluiten. In werkelijkheid zijn deze het werk van de immense regeringsapparaten en worden zij beïnvloed door partijpolitieke manoeuvres. Het is boeiend te zien hoe dat alles zich uiteindelijk samenbalt in twee mannen die de macht van hun land personificeren. Politiek, zelfs wereldpolitiek, is kennelijk pas echt te begrijpen als zij teruggebracht wordt op het voor de burger begrijpelijke niveau: dat van de enkeling. Daar wordt administratie of bureaucratie 'vertaald' in persoonlijke resultaten of teleurstellingen. Jarenlang werk wordt onderstreept, afgezwakt of weggekrast. Op dat niveau kunnen sympathieën of antipathieën een rol spelen. Kortom, in de gedaante van de leiders krijgt de politiek gezicht. Tegelijkertijd betekent het dat er enorm veel macht is samengebald in (hier twee) mensen.

Dat laatste weet men natuurlijk. Bush komt met de wetenschap dat de VS het in de buitenlandse politiek goed doet. Hij weet dat zijn land vergeleken met de SU vrijwel alleen de dienst uitmaakt. Allerwegen wordt aangenomen dat dat bij voorbeeld voor Syrië de uiteindelijke reden was om zich bereid te tonen tot onderhandelingen. Tegelijkertijd weet hij ook dat er nu nog maar één 'zondebok' zal zijn als de zaken mislopen: de Verenigde Staten. Alleen daarom al heeft hij er baat bij als de Sowjet-Unie zo sterk mogelijk uit de top van deze week komt, liefst met een onderstreping van de Amerikaanse politiek in het Midden-Oosten.

Er is nog een reden: de binnenlandse politiek van Bush mag minder geslaagd heten. Werkloosheid, economische teruggang, het verslavingsprobleem, slechte scholing zijn evenzoveel tijdbommen onder zijn beleid. De Sowjet Unie als meest begunstigde handelspartner aanwijzen —men verwacht dat Bush dat zal meedelen— is echt niet enkel menslievendheid van de Amerikanen.

Dat alles is weer in het voordeel van Gorbatsjov. Ook hij komt sterk naar de top. Zijn concept voor een nieuw partijprogramma werd vorige week onverwacht zonder veel morren aangenomen. Het lijkt erop dat hij er (al dan niet met de hulp van Jeltsin) in slaagt de afzonderlijke staten binnen de Sowjet-Unie te houden.

Zo zullen wij deze week twee leiders zien die schijnbaar onbezorgd, maar in werkelijkheid uiterst voorzichtig een nieuw machtsevenwicht opbouwen. Schijnbaar rond de wereldhegemonie, in werkelijkheid niet minder om in eigen land orde op zaken te kunnen stellen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.