+ Meer informatie

Bombardement

3 minuten leestijd

In Joegoslavië gaat het van kwaad tot erger. Terwijl het ene bestand na het andere wordt afgesloten, neemt de strijd in het land steeds ernstiger vormen aan. Gisteren werd zelfs de Kroatische hoofdstad Zagreb gebombardeerd.

De EG staat na de zoveelste bemiddelingspoging machteloos toe te kijken. Er zijn inmiddels wel tweehonderd EG-waarnemers in de oorlogsgebieden gestationeerd, maar vanwege de zware gevechten kunnen die hun werk niet uitvoeren. Voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt er in Europa een heuse oorlog uitgevochten- Hoe kunnen we daar een eind aan maken?

Duidelijk is wel, dat Joegoslavië in feite niet meer bestaat. Het Joegoslavische leger is thans een instrument in handen van de Servische nationalisten. Tegen de overmacht van dit Joegoslavische leger en de daarmee verbonden Servische strijders zijn de Kroaten niet opgewassen. De afgelopen maanden hebben zij steeds meer terrein moeten prijsgeven. Hun hoofdstad Zagreb ligt thans duidelijk in de gevarenzone. Een bezetting door het Joegoslavische leger is niet uitgesloten.

Daardoor zou wellicht het Kroatische bestuursapparaat uitgeschakeld zijn, maar waarschijnlijk wordt de burgeroorlog dan in de vorm van een guerrilla voortgezet. Daar hebben ze in Joegoslavië ruime ervaring mee.

Alle bemiddelingspogingen van de EG hebben tot dusver niets opgeleverd. Althans, niet ten aanzien van het Servisch-Kroatische conflict. De Slovenen zijn er na een korte periode van gewelddadigheden in geslaagd zich uit de gevarenzone te manoeuvreren. Vermoedelijk hebben de leiders in Belgrado zich bij het verlies van Slowenië neergelegd.

In Kroatië liggen de zaken echter veel moeilijker, gezien de aanwezigheid van een omvangrijke Servische minderheid. Een minderheid die helaas niet een aaneengesloten gebied bewoont. De Servische dorpen liggen veelal tussen de Kroatische in.

Onmiskenbaar hebben de Kroatische leiders, president Tudjman voorop, gefaald in hun beleid ten opzichte van deze Servische minderheid. Dat was ook in het verleden altijd de schaduwzijde van het nationalisme, dat het geen rekening hield met de legitieme belangen van andere nationaliteiten en zeker niet met die van de nationale minderheden in eigen land.

Een militaire overwinning van de Serven op de Kroaten kan echter niet de oplossing zijn van het Joegoslavische probleem. Pas vanuit een situatie waarin beide partijen er achter komen dat ze de strijd niet kunnen winnen, lijkt een duurzame vredesregeling en boedelscheiding mogelijk. Dat vereist diplomatieke en misschien wel militaire steun aan Kroatië. En vervolgens een vredesmacht (maar dan een die niet benauwd is om terug te schieten) om er voor te zorgen dat het overeengekomen bestand ook werkelijk wordt nageleefd.

Hoe komen we echter zover? De Europese Gemeenschap blijkt volstrekt machteloos te zijn. Onze minister Van den Broek heeft er (te) lang naar gestreefd om de eenheid van Joegoslavië in stand te houden. Dat beleid is op een fiasco uitgelopen. Ook door de gang van zaken rond de Europese Politieke Unie is zijn gezag in Europa tot een dieptepunt gedaald. Frankrijk en Duitsland hebben gisteren duidelijk laten blijken dat ze buiten Van den Broek om hun plannen over de politieke samenwerking in Europa willen uitwerken. Dat maakt dat Van den Broek ook ten opzichte van de onwillige Serviërs niet met enig Europees gezag kan optreden.

Van de EG-landen is Duitsland het meest pro-Kroatisch, maar juist Duitsland heeft ten aanzien van Joegoslavië een besmet verleden. De VS hebben zich tot dusver grotendeels afzijdig gehouden van de Joegoslavische kwestie. Zij vonden dat zij al zo vaak (laatst nog in de Golfoorlog) het vuile werk moesten opknappen en dat de Joegoslavische crisis nu maar in Europees verband moest worden opgelost. Maar de vraag is hoe lang zij die afzijdigheid kunnen volhouden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.