+ Meer informatie

Afghaanse verzetsstrijders kampen met vele problemen

5 minuten leestijd

Hoe succesvol opereren de Sovjettroepen in Afghanistan tegen de diverse verzetsgroepen aldaar? Al meer dan een jaar zijn Russische en Afghaanse troepen in ononderbroken gevecht gewikkeld met een zeer heterogene Afghaanse verzetsbeweging. Een verzetsbeweging die bovendien zeer matig bewapend is.

De conclusie lijkt dan ook voor de hand te liggen dat er van een Russisch verlies weinig sprake is. Beleeft de Sovjet-Unie nu haar Vietnam? Voorzichtigheid met bovengenoemde vraag is echter dringend geboden. Het karakter van de strijd in Afghanistan is niet onveranderd gebleven sindt het begin ervan.

De strijd in Afghanistan is voor de inheemse verzetsbeweging moeilijker geworden gedurende de laatste maanden. De Russische militaire bezetters zijn namelijk antwoorden gaan zoeken aan de lastige guerrilla die gevoerd  moest worden in bergachtig terrein.

Zo hebben zij het middel toegepast van het „uitzaaien" van kleine verpakte explosieven. Die mijnen zijn door Sovjethelikopters boven de Afghaanse bergen gedropt. Wanneer men op zo'n kleine mijn stapt heeft dat zeker het trekken van een been tot gevolg. De mijnen vormen overdag geen onoverkomelijke hindernis bij de militaire operaties van de verzetsstrijders (zij kennen ze inmiddels al te goed) maar ze maken nachtelijke operaties uiterst moeilijk. Dus vorig jaar zomer konden Afghaanse verzetsstrijders 's nachts ongehinderd optrekken en nu is deze optie vooral met karavaanexpedities drastisch verslechterd.

Russen opereren in Afghanistan in gewapende colonnes die praktisch onkwetsbaar zijn voor de verzetsbeweging. De explosieven die de Afghaanse strijders tot nu toe gebruikt hebben an zo'n slechte kwaliteit dat ze nauwelijks een tank kunnen beschadigen. Trouwens, bij aanvallen op Sovjettanks komen militaire helicopters snel tussenbeide. Bij dit militaire aspect wreekt zich eveneens de ontoereikende militaire uitrusting van het Afghaanse verzet: hoewel er momenteel wel geruchten circuleren dat er verzetsstrijders een speciale opleiding volgen om de Sovjettanks en helicopters effectiever en moderner te kunnen bestrijden.

Identiteitskaarten

Om de verschillende Afghaanse stammen op hun hand te krijgen hebben de Russen aan sommige Mohammedaanse stammen geld verstrekt. Overigens hebben de Russen tijdens hun eerste bezettingsjaar vooral de aandacht gericht op de steden, met name op Kaboel en dus niet direct op de beheersing van het platteland. Om ook de handelswereld van Kaboel onder hun strikte toezicht te krijgen zijn de bezetters ertoe overgegaan identiteitskaarten uit te reiken aan de kooplieden. Deze maatregel moet gezien worden als een poging verzetsstrijders te verhinderen de bazaar binnen te komen. In ieder geval is het huidige marionettenbewind van Afghanistan er nog steeds niet in geslaagd veel aanhang bij het volk te winnen in de steden. Zo blijven jonge Afghanen het regeringsleger mijden niettegenstaande de goede salarisregeling daarvan. In Kaboel functioneren verzetscellen nog altijd redelijk intact verder en komt het tot straatdemonstraties van studenten tegen het stromannenregime.

Taakverdeling nodig

Hoewel het Afghaanse verzet tegen de Russische bezettingsmacht dus doorgaat bestaan er wel grote interne moeilijkheden. Het ontbreekt de verzetsbeweging aan geschoolde technici en effectieve lokale leiders. De organisatiestructuur van de verzetsbeweging behoeft dringende verbeteringen. Er zou een interne taakverdeling moeten komen waarbij sommige guerrilla's voedsel dienen te produceren, anderen mijnen opruimen en weer ande-' ren informatie verzamelen en verspreiden. Een grote belemmering voor verzetsoperaties in de grensgebieden vormt het feit dat deze gebieden ontvolkt zijn geraakt en dus de mogelijkheid wegvalt om door de positief ingestelde plaatselijke bevolking gevoed te worden.

Derhalve is het voor de Afghaanse verzetsstrijders van belang de resterende plattelandsbevolking voor zich in te schakelen in de strijd d.m.v. een goede organisatie. Binnen de Afghaanse verzetsbeweging is er van weinig eenheid sprake. Het ontbreekt de verzetsbeweging aan een duidelijk politiek doel dat door allen wordt aanvaard. Natuurlijk verwerpen ze praktisch allen als afzonderlijke groeperingen het atheïsme van de regering, de uitbreiding van de staatsbureaucratie en de bezetting door een buitenlandse mogendheid.

Doeleinden tegenstrijdig

Echter, de doeleinden van de zes grote verzetsgroeperingen zijn vaak met elkaar in strijd.

Er bestaat binnen het Afghaanse verzet bijvoorbeeld een fundamentalistische islamitische partij o.l.v. een zekere Gulbuddin die te vergelijken valt met Khomeini en diens Iraanse' volgelingen. De Gulbuddin moet niets hebben van moderniseringen en veracht westerse, liberale ideeën. Maar hij is het ook oneens met zulke traditionele geestelijke figuren als Gailani en Mojadidi, leiders van rivaliserende verzetsgroepen. Gulbuddin is de Afghaanse voorvechter van een revolutionaire Islam en dus wenst hij niet van doen te hebben met traditionele stammenverhoudingen en religieus conservatisme! Kortom, zoek het maar eens uit temidden van deze elkaar verwerpende moslims. Een charismatische leidersfiguur zou de eenheid van de Afghaanse verzetsbeweging in ieder geval zeer ten goede komen.

Kracht én zwakte

De hevige onafhankelijkheidszin van de Afghaanse verzetsstrijders is zowel de belangrijkste krachtbron van de beweging als haar grootste zwakte. In hun oppositie tegen het Marxisme-Leninisme van het Kaboel-regime hebben zich de eigen traditionele waarden verdiept. Veel verzetsstrijders te Kaboel namen nog geen twee jaar geleden niet deel aan het georganiseerde religieuze leven en nu wel. Nu eerbiedigen zij de islamitische dagelijkse gebedsgewoonten. Van groot belang voor een eventueel slagen van het Afghaanse verzet is de leverantie van modern wapentuig. Misschien gaat de regering Reagan daar wat aan doen.

Hoe het ook zij, het Afghaanse verzet kampt met vele externe en interne obstakels en het is de vraag of deze belemmeringen nog bijtijds uit de weg kunnen worden geruimd. De perspectieven voor een bevrijd Afghanistan zijn bezwaarlijk aanwijsbaar. Toch is een bevrijd Afghanistan een zeer nuttige zaak: voor het Afghaanse volk zelf en voor de internationale politieke situatie. Immers wat dit laatste aspect betreft: een definitieve Russische overwinning in Afghanistan zal de druk van Moskou op Iran en Pakistan doen toenemen en de machtsbalans wel zeer doen doorslaan ten gunste van de Sovjet-Unie. Een Sovjet-Unie die de bekende Russische buitenlandse traditie voortzet van „defensieve agressie".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.