+ Meer informatie

Voedsel is en blijft een krachtig wapen

5 minuten leestijd

Sommigen vinden het noodzakelijk om steeds weer opnieuw te bewijzen dat de Bijbel gelijk heeft. Dat de bijbelse visie op de samenleving nog even actueel is als voorheen. Ik heb geen behoefte om dat te willen bewijzen. Het eeuwige, onveranderlijke woord van God, want dat is de Bijbel toch, bewijst haar actualiteit dagelijks. Door de eeuwen heen hebben we al met de actualiteit van de Bijbel moeite gehad. Er moeite mee gehad om ons gedrag aan de actualiteit daarvan te toetsen en ons daarnaar te richten. Om God gelijk te geven in alle omstandigheden van ons leven valt ons niet gemakkelijk.

Zelfs Adam en Eva hadden daar al moeite mee. En zouden wij die moeten leven onder de praktijken van de grote afvallige met zesduizend jaar ervaring daar dan geen moeite mee hebben? Wie dat beweert kent zijn eigen hart niet. Het opheffen van het graanembargo tegen de Sovjet-Unie door Reagan maakt duidelijk hoe de wezenlijke normen die God in de schepping neerlegde totaal niet veranderd zijn. Hoe ze vandaag in het tijdperk van de space shuttle „Columbia" op dezelfde wijze ons gedrag bepalen als ten tijde van de aartsvaders.

In de agrarische leefwereld van de Bijbel wordt terecht de nadruk gelegd op de grote waarde die de aarde heeft als voedseldrager voor de mensheid. De aarde is onze voorraadschuur, zoals wij zelf ook uit de aarde zijn voortgekomen. We kunnen er alles op vinden wat we voor het instandhouden van ons leven nodig hebben. Dat kan zelfs van de rijkdom die de zee ons biedt niet gezegd worden. Haar eenzijdige produktenrijkdom kan de veelzijdigheid die de aarde biedt niet vervangen.

Rijk noch arm kunnen hetgeen die voorraadschuur ons biedt missen. Maar zijn daarin toch weer afhankelijk van het hoge handelen van de Heilige God. Want zonder dat de aarde beregend wordt, kan ze haar rijkdom niet geven. Een treffende uitspraak vond ik dezer dagen in een Amerikaans dagblad. Een deskundige sprak daarin de verwachting uit, dat alle omstandigheden erop wijzen, dat de VS dit jaar weer een recordoogst zullen kunnen verwachten. „We hebben op tijd onder gunstige omstandigheden geploegd en gezaaid", zo zei hij, „ook hebben we voldoende kunstmest ter beschikking, maar we wachten nu op de regen. Komt die op de juiste tijd en in de juiste hoeveelheden, dan ziet het er voor de komende oogst uitstekend uit". Oogsten hebben van oudsher het gedrag van volkeren bepaald. De Bijbel staat vol van trektochten, vijandschappen en bondgenootschappen, die rechtstreeks met de oogsten verband hielden. Koningen ontdekten al heel snel dat volle schuren een welkom middel waren om gedragslijnen van anderen te beïnvloeden.

Wordt Reagan daar nu ook niet mee geconfronteerd? En zijn voedselleveringen vandaag niet nog steeds een machtig wapen om politieke beslissingen te beïnvloeden? Op 5 januari van dit jaar zei de pasbenoemde nieuwe minister van landbouw, de Amerikaan John R. Block: „Ik geloof dat voedsel nu het grootste wapen is dat we in handen hebben om de vrede in de wereld te bewaren. Dat zal zeker het geval zijn in de komende twintig jaar. Steeds meer landen zijn op onze voedselexporten aangewezen en worden daarmede van ons afhankelijk".

Reeds jaren dekt de Sovjet-Unie grote hoeveelheden graan in in de Verenigde Staten. De basis waarop Carter in antwoord op de Russische inval in Afghanistan op 4 januari 1980 een graanembargo afkondigde berustte op de wet uit 1972. In dat jaar waren de Russische aankopen zo groot, dat de gehele Amerikaanse markt ontwricht dreigdp te geraken èn er zelfs een tekort aan broodgraan in de VS dreigde te ontstaan.

Het graanembargo heeft echter veel moeilijkheden veroorzaakt. De Amerikaanse boeren kwamen in verZet, omdat ze hun afzet in gevaar gebracht zagen. Het zoeken naar nieuwe markten bracht de VS in conflict met haar concurrenten, vooral Argentinië. De laatste, die zich in haar traditionele afzetmarkten belemmerd zag door de Amerikaanse overproduktie, wist al snel grote contracten met de Sovjet-Unie af te sluiten. Ten dele is dit ook met Frankrijk het geval, dat nog onlangs in het nieuws kwam doordat de EEG weigerde een Frans exportcontract naar de SovjetUnie goed te keuren.

Maar ook in eigen huis bezorgt het embargo Reagan de nodige moeilijkheden. Hij is in een bitter gevecht met het Congres gewikkeld om zijn nieuwe economische politiek verwezenlijkt te krijgen. Daarvoor heeft hij onder meer de steun van de invloedrijke Amerikaanse boerenorganisaties nodig. Zijn stap om tot een gedeeltelijke opheffing van het embargo over te gaan staat hiermede in nauw verband.

Tegelijkertijd maakt hij het daarmede de Sovjet-Unie mogelijk om door middel van vodselleveranties, die slechts uit Amerikaanse schuren kunnen komen, de onrust in eigen land en daar buiten, zoals in Polen, wat terug te dringen. Op dit terrein staat de Sovjet-Unie voor bijna onmogelijke opgaven. De oogstverwachting blijft opnieuw ver beneden hetgeen noodzakelijk is om de bevolking een voldoende voedselpakket te bieden. Terwijl juist in toenemende mate de druk vanuit de bevolking ontstaat naar een breder voedselassortiment.

Is het opheffen van het graanembargo de prijs die Reagan betaalt voor een niet-militair ingrijpen door de Russen in Polen? Of moeten we hierbij eerder denken aan de eerste stap van de Verenigde Staten tot regeling van de allesbeheersende verongelukte Salt-II verdragen? De tijd zal het leren.

Het is echter wel duidelijk dat voedsel als wapen nog niets aan kracht heeft ingeboet. Dat was in de in onze ogen primitieve bijbelse samenleving reeds zo, dat is in onze hoogontwikkelde technische samenleving nog even zo. We behoeven niet te bewijzen dat de Bijbel gelijk heeft. We zien het elke dag gebeuren, dat hij steeds weer opnieuw gelijk krijgt.

J. BLEES

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.