+ Meer informatie

De verleiding van de Chinese droom

Samuel Chiang: Economische vooruitgang heeft al veel christenen laten struikelen

9 minuten leestijd

Waar de Heere Zijn kerk sticht, bouwt de duivel een kapel. Een oude spreuk die ook voor China opgaat. Terwijl het aantal christenen stormachtig groeit, krijgen ook sekten invloed en vindt allerlei wind van leer gemakkelijk ingang. Maar misschien is de economische vooruitgang in Oost-China nog wel de grootste vijand van de gemeenten.

Recent gebeurd in de Zuid-Chinese provincie Yunnan. Een voorganger van een huisgemeente krijgt bezoek van christenen uit het Westen. In het midden van de gemeente leggen de bezoekers hem de handen op, zodat hij in tongen zal spreken. Dat zal het ultieme bewijs zijn dat hij een gered christen is. Na anderhalf uur blijkt dat de voorganger nog steeds slechts het Chinees beheerst. Zelf vindt hij dat helemaal niet erg. Sinds zijn bekering weet hij immers dat zijn zonden om Christus’ wil vergeven zijn?

De westerse bezoekers zijn beledigd.‘Denk maar niet dat jij een echte christen gered bent, snauwen ze de voorganger toe. De leden van de huisgemeente reageren verward. Sommigen nemen het voor hun leider op, anderen verliezen alle vertrouwen in hem. Resultaat: binnen enkele weken voltrekt zich een scheuring. De voorganger is voor de rest van zijn leven beschadigd.Dit is maar één voorbeeld van de vele die ik zou kunnen geven, vertelt Samuel Chiang in zijn kantoor in Hongkong. Ik heb heel wat bloeiende gemeenten stuk zien gaan door negatieve invloeden van buitenaf. Doordat veel voorgangers een groot gebrek hebben aan theologische kennis zijn ze een makkelijke prooi voor sekten of charismatische groepen. Veel Chinese christenen zijn erg onzeker. Ze lopen met massa’s vragen rond. Moet je echt in tongen kunnen spreken als je gered bent? Hebben de baptisten gelijk met hun visie op de doop? Wanneer is een afwijking in de leer een ketterij? Alleen door fundamenteel bijbels onderwijs en systematische training kunnen ze die antwoorden krijgen.

Licht uit het Oosten

Samuel Chiang (43) is directeur planning en strategie van Trans World Radio (TWR), die de radio als medium gebruikt om Gods Woord te verspreiden. Hij heeft theologie en bedrijfseconomie gestudeerd in Canada en de VS. Binnen de wereldwijde organisatie functioneert hij als een soort denktank. Zijn interesse gaat in het bijzonder uit naar China. Daar liggen zijn wortels. Zijn ouders ontvluchtten het land toen de communisten eind jaren veertig er de macht overnamen. Ze vestigden zich in het toevluchtsoord Taiwan, een eiland voor de Chinese kust. Het contact met familie overzee was toen definitief verbroken. Chiangs vader hoorde pas in 1975 dat twintig jaar eerder zijn eigen vader was overleden. “Toen heb ik hem zien huilen. Daarna nooit meer.

Chiang ziet de invloed van sekten op vooral Chinese huisgemeenten de laatste tien jaar sterk toenemen. Jullie in het Westen kennen natuurlijk ook zulke groepen. Maar die hebben zich in een tijdsbestek van zo’n 250 jaar ontwikkeld. De kerken hebben daaraan kunnen wennen en ongetwijfeld hebben ze ook antwoorden erop geformuleerd. In China krijgen ze alles in tien jaar tijd over zich heengestort. Veel sektarische groepen zijn inmiddels weer verdwenen, maar sommige hebben stevig wortel geschoten.

Eén ervan vindt hij in het bijzonder erg gevaarlijk. Dat is het zogenaamde “Licht uit het Oosten”, een sekte met een flink arsenaal aan tactieken. De sekteleden geloven dat Jezus naar de aarde is teruggekeerd in de gedaante van een 30-jarige Chinese vrouw, die in het verborgene leeft. Iedereen die haar navolgt, zal aan het komende gericht kunnen ontkomen, is hun vaste overtuiging. “Ze proberen op grote schaal in de huisgemeenten te infiltreren. Eerst doen ze zich voor als gewoon bezoeker van de samenkomsten. Dan laten ze bijbels klinkende geluiden horen om het vertrouwen van de anderen te winnen. Ze zijn vaak veel beter met de Bijbel vertrouwd dan de huisgemeenteleider. Na verloop van tijd bezoeken ze ook naburige huisgemeenten en gaan contacten aan met individuele christenen. Beetje bij beetje laten ze hun afwijkende leerstellingen landen.” De groep ontvangt vanuit het buitenland steun. “Daarom zijn ze in staat flinke sommen geld weg te geven. En dan opeens: pats! Ze slaan toe en nemen zomaar de leiding over van een huisgemeente of zelfs van een heel netwerk. Gevolg is dat de autoriteiten zich weer gesterkt voelen in hun mening dat niet-geregistreerde gemeenten een potentieel gevaar zijn.

Chinese droom

De razensnelle economische ontwikkelingen hebben grote invloed op Chinese christenen. China’s toetreding, een jaar geleden, tot de Wereldhandelsorganisatie maakte van het land in Eén klap een economische grootmacht. Zoals Duitsland na de oorlog zijn Wirtschaftswunder had, beleeft het Rijk van het Midden momenteel zijn Chinese droom. Veel multinationals zijn bezig hun productie naar het land te verplaatsen. De lage lonen zijn zeer aantrekkelijk. China zit vol jonge, hoogopgeleide werknemers die willen werken voor 1,50 euro per dag. De industrie geldt er als de goedkoopste ter wereld. Een stad die model staat voor de grote economische expansie is Sjanghai, gelegen aan de oostkust. Met 14 miljoen inwoners herbergt ze bijna evenveel mensen als er in heel Nederland wonen. Alleen al vorig jaar verrezen er 3000 flatgebouwen. Voor het goede begrip: dat is ruim acht per dag. Tijdens een taxirit zien we bouwkraan na bouwkraan de lucht in priemen. Tien minuten tellen levert het haast ongelooflijke aantal van zestig bouwplaatsen op. En dan zien we alleen nog die plaatsen waar torenhoge hijskranen bij staan.

“Je ziet nu twee soorten economieën ontstaan”, doceert Chiang. “Die van het platteland en die van de steden aan de oostkust. In de stad is het meest te verdienen. Daarom verhuizen velen erheen. Tussen 1987 en 1997 waren dat er alleen al 100 miljoen. De verwachting is dat in 2010 de helft van de Chinese bevolking in steden woont. Uiteraard is ook de kerk voor deze ontwikkeling niet immuun.

Veel christenen, onder wie ook voorgangers van huisgemeenten, hebben het platteland verlaten. Sommigen zoeken vervolgens een gemeente in de stad. Maar er zijn er ook veel die daar geen samenkomst meer bezoeken en geleidelijk aan afhaken. De druk om geld te verdienen, leidt vaak tot vervreemding van de kerk. Materialisme is een grote vijand van het geloof en laat veel christenen struikelen.”Vanuit christelijk perspectief kan de Chinese droom een nachtmerrie blijken.

Trek naar de stad

De trek naar de stad plaatst voorgangers voor nieuwe vragen. Vragen waarop ze geen antwoord weten omdat ze deze niet overzien. Hulp kunnen ze goed gebruiken, maar hoe dan? Samuel Chiang buigt zich naar voren. “Ik zal eerst vertellen hoe het niet moet. Stuur alsjeblieft niet zomaar mensen naar China die daar even gaan vertellen hoe het zit en eenvoudige huisgemeenteleiders overvoeren met kennis. Op dat punt heb ik al zo veel verkeerd zien gaan. En maak Chinezen niet financieel afhankelijk. Laat hen zoveel mogelijk zelf hun boontjes doppen.

En hoe het wel moet? Luister eerst goed naar de Chinese christenen zelf. En kijk naar wat ze nodig hebben op plaatselijk niveau. Een gemeente op het platteland komt bijvoorbeeld voor heel andere vragen te staan dan een stadsgemeente in Sjanghai. En weet je ook doet, doe het gedegen en systematisch. Niemand is geholpen met een kortetermijnactie. Wat een verwarring kan het in een gemeente geven als buitenlandse christenen even langs komen, een paar boekjes achterlaten en vervolgens niets meer van zich laten horen. Ook lijken helaas nogal wat westerlingen te denken dat de Heilige Geest niet bij machte is Zelf de Chinezen in alle waarheid te leiden. Wat meer bescheidenheid zou vaak op haar plaats zijn.Wat hem ook van het hart moet: sommige westerse christenen vindt hij wat naïef. Die hebben de neiging veel achting te hebben voor alle Chinese predikanten die vroeger gevangenzaten. Op zich is daar niets mis mee. Maar voor je het weet, omarm je een onbijbelse leer. Want ook in de huisgemeenten kom je heel wat ketterijen tegen. Omgekeerd is het net zo goed waar dat in sommige plaatselijke Drie-Zelfkerken een bijbels Evangelie wordt gebracht.

”Chiang kent predikanten in Peking, Guangzhou en Sjanghai die in buitenlandse kerken bijkans worden vereerd. Maar als je hun boeken leest, springen alle seinen op rood. Een van deze beroemde voorgangers heeft veel medewerkers verloren vanwege leerstellige afwijkingen. Hij beweert dat er zeven wegen zijn om te worden gered. Rechtvaardiging en heiligmaking hutselt hij door elkaar. Vreemd genoeg blijven sommige westerse kerken hem kritiekloos steunen.

Vrije genade

Goede literatuur is belangrijk voor christenen in China. Maar onderzoek eerst wat ze zelf al hebben en speel daarop in, benadrukt Chiang. En verlies jezelf niet in discussies die niet om de hoofdzaken gaan. Een voorbeeld: bij TWR discussiëren we niet over de kwestie van volwassen- of kinderdoop. Wij beperken ons in onze programma’s tot een aantal hoofdpunten.Hij somt de belangrijkste op: Christus is geboren uit de maagd Maria; wij zijn allen zondaren; Christus is aan het kruis gestorven toen wij nog zondaren waren; Hij stond op uit de doden; Gods Woord is onfeilbaar en het geloof is een gave van God. Vooral het laatste punt is ook voor Chinezen een moeilijke les.

Goede boeken daarover zijn dan ook belangrijk, vindt Chiang. Ze zijn gewend heel hard te werken. Vrije genade is wezensvreemd voor ieder mens, maar zeker voor een Chinees. Altijd denkt hij zelf iets te moeten doen om de zaligheid te realiseren. En ik ga daar niet boven staan. Integendeel, ik zeg dit als Chinees van geboorte.”Veel belangrijker nog dan het geven van hulp is het gebed voor de kerk van China. Gebed of de Heere mensen wil schenken door wie Hij krachtig zal werken. Nee, bid niet in de eerste plaats dat de druk op de christenen minder zal worden. Van veel meer gewicht is dat God Zijn kerk bouwt. Neem Thailand en Cambodja. In beide landen is het boeddhisme de belangrijkste godsdienst. Thailand is altijd de vrede zelf geweest. Maar in Cambodja heeft een vreselijke oorlog gewoed. En wat zien we? In Thailand krijgen zendelingen nauwelijks een voet aan de grond. Maar uitgerekend in het verscheurde en geteisterde Cambodja is de Heere nu duidelijk werkzaam en komen er veel mensen tot geloof. Blijkbaar liet Hij eerst de duisternis toe om vervolgens het licht krachtig te laten doorbreken.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.