+ Meer informatie

GATT-overleg komt weer op gang

Dunkel ziet voldoende elementen voor oplossing in komende weken

5 minuten leestijd

BRUSSEL - „Wij gaan naar Geneve om naar Dunkel te luisteren", aldus EGcommissaris Andriessen, die verantwoordelijk is voor het buitenlands beleid van de Europese Gemeenschap en die voor de EG de GATT-onderhandelingen ter liberalisering van de wereldhandel voert.

De onderhandelingen liepen begin december in Brussel vast. Het belangrijkste struikelblok bleek onenigheid over de steun aan de landbouw, die vooral volgens de Verenigde Staten en een aantal landbouwproducerende landen in de EG veel te hoog is. Na vier dagen soms uiterst moeizaam onderhandelen zag directeur-generaal Arthur Dunkel van de GATT (Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) er geen gat meer in. Op zijn initiatief werden de besprekingen, afgebroken en verdaagd tot begin dit jaar. Twee weken geleden verklaarde hij bij de hervatting van de besprekingen in Geneve dat hij een „grotere souplesse" bij de onderhandelingspartners constateerde die zijn hoop op een succesvolle afronding deed groeien.

Dunkel heeft nu vertegenwoordigers van de Gemeenschap en de Verenigde Staten uitgenodigd om naar Geneve te komen samen met onderhandelaars van de Cairns-groep van belangrijke landbouwproducenten. Volgens Dunkel zijn er voldoende elementen aanwezig om een concrete oplossing in de komende weken te kunnen realiseren, maar in Brussel is men daar nog niet zo zeker van. EG-commissaris Andriessen heeft net een reis gemaakt naar Zuid-Amerika, de Verenigde Staten en Canada. In Uruguay, dat het voorzitterschap waarneemt van deze zogeheten Uruguayronde van de GATT-besprekingen, heeft hij onder andere gesproken met vertegenwoordigers van Brazilië en Argentinië die hem nauwelijks de indruk gaven dat hun felle oppositie tegen het EGstandpunt op landbouwgebied is afgezwakt.

„Integendeel, het leek eerder verhard", aldus Andriessen gisteren in Brussel na terugkeer van zijn reis. Hij heeft tijdens zijn rondreis niet onderhandeld namens de EG, maar in zijn gesprekken nog eens aandacht en begrip gevraagd voor het standpunt van de Gemeenschap. Eind vorig jaar waren vele onderhandelingsrondes van ministers van landbouw en buitenlandse handel nodig om tot een formulering te komen die vermindering van 30 procent betekende van de landbouwsteun voor de boeren in de EG. Washington, de Cairnsgroep en een aantal Derde-Wereldlanden eisten een vermindering van 75 tot 90 procent.

Volgens de EG-onderhandelaars was deze kloof niet zo groot als zij leek, vooral niet wanneer de periodes waarin de vermindering zou moeten wordeen gerealiseerd beter op elkaar afgestemd zouden kunnen worden. Het mocht niet baten, want de verschillende kampen bleven onverbiddelijk bij ARTHUR DUNKEL ... „grotere souplesse"... hun standpunten. Bovendien verklaarden de meeste onderhandelingsdelegaties dat gesprekken over alle (vijftien) GATT-onderwerpen zouden worden afgebroken als men het over het landbouw-onderwerp niet eens zou kunnen worden.

Hervorming

Nederland pleitte samen met Engeland en Denemarken voor een ruimer onderhandelingsaanbod, maar vooral Frankrijk lag, gesteund door Duitsland, dwars. Kort na de mislukte GATT-ronde in Brussel werd bekend dat EG-landbouwcommissaris Ray MacSharry werkte aan een drastische hervorming van het Europese landbouwbeleid. Dit beleid wordt nu gekenmerkt door produktiesteun in de vorm van gegarandeerde prijzen, export-subsidies en import-barrières voor producenten uit andere landen. Volgens de critici van het EG-beleid is deze vorm van steun te veel marktverstorend. MacSharry wil een drastische vermindering van deze steun. Hij wil de boeren die het sterkst getroffen worden steunen met een of andere vorm van inkomenssubsidie. Verder streeft hij naar „zoveel mogelijk agrarische ondernemingen", waarbij de rol van de boeren erkend moet worden als voedselproducent en als natuurbeheerder.

Tijdens het laatste beraad van de EG-ministers van landbouw zette minister Bukman hier kritische kanttekeningen bij. Hij vraagt zich af waar het streven naar zoveel mogelijk boeren op gebaseerd is. Volgens Bukman ligt hier het gevaar op de loer dat er van de boerenstand een sociale categorie gemaakt wordt, wat een geheel andere oriëntering van het gemeenschappelijke landbouwbeleid zou inhouden. Voor Nederland is de agrarische activiteit altijd een sector geweest waar economische doelmatigheid prioriteit had. Dat zou veranderen, zeker als er door MacSharry gesproken wordt over „financiële solidariteit" met de zwakkere groepen agrarische producenten. Volgens minister Bukman is dit een ongewenste ontwikkeling. Den Haag weet zich intussen gesteund door Londen en Kopenhagen.

Hoopvol

De Amerikaanse minister van landbouw, Yeutter, verklaarde de nieuwe plannen van de EG „hoopvol" te vinden. EG-commissaris Andriessen legde er echter in Brussel de nadruk op dat de hervormingsplannen voor de Europese landbouw niet in de eerste plaats bedoeld zijn voor het creë- , ren van een doorbraak bij de GATT-onderhandelingen, ofschoon zij „wel een positieve invloed zouden kunnen hebben". Maar de EG-commissie zal eerst het „denkstuk" over het nieuwe landbouwbeleid moeten omzetten in een formeel voorstel voor de ministerraad, waar ongetwijfeld uitgebreide discussies zullen plaatsvinden. Nederiand, •" Engeland en Denemarken zijn uitgesproken tegenstanders van de plannen van commissaris MacSharry, die gesteund wordt door zijn Ierse landgenoten onder wie vooral de vele kleine Ierse boeren. Italië en Spanje zijn gematigd enthousiast en in Duitsland is men verdeeld. Het grote vraagteken is nog wat Frankrijk zal doen.

Na het laatste beraad van de ministers van landbouw, zei de Franse minister Mermaz dat hij , „meer tegen dan voor" was. Frankrijk heeft veel" kleine boeren die van de plannen van de Commissie zouden profiteren, maar ook vele grote agrarische ondernemingen die er slecht vanaf zouden komen. Aan de andere kant zijn alle landen het erover eens dat er iets gedaan moet worden aan het Europese landbouwbeleid, dat nog steeds.gericht is op groei van de produktie waardoor de laatste tijd de boter- en vleesbergen en melk- en ; wijnplassen weer toenemen. Dat kost de EG al- ' leen dit jaar al zestien miljard gulden extra.

Volgende week kan tijdens het overleg van de ministers van landbouw blijken hoeveel steun er bestaat voor de nieuwe plannen, waarvoor overigens geen unanimiteit vereist is. Nederland kan ze dus niet als enige lidstaat of in een kleine minderheid blokkeren. Als het beraad gunstig uitvalt voor de Commissie-plannen kan dat een positieve invloed hebben op de hervatting van de GATTbesprekingen. Maar voor het spel is afgerond zullen er nog heel wat politieke steekspelletjes gespeeld worden zowel bij de EG in Brussel als bij de GATT-besprekingen in Geneve.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.