+ Meer informatie

Eerherstel voor ambassadrice Glaspie

Baker ontdoet zich van struikelblok op weg naar het presidentschap

4 minuten leestijd

WASHINGTON - Gisteravond heeft James Baker, de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, voor CBS News een interview gegeven waarin hij probeerde een van de grootste struikelblokken op zijn weg naar het presidentschap op te ruimen.

Heet dat struikelblok vice-president Dan Quayle? Of de rijzende ster van het Pentagon, Colin Powell? Nee, het probleem van James Baker heet April Glaspie, diplomaat en laatste Amerikaanse ambassadrice in Bagdad. Glaspie is zeker geen politieke rivaal. In zijn interview heeft de minister van buitenlandse zaken ambassadrice Glaspie zelfs zeer geprezen. Maar voor James Baker kan April Glaspie dezelfde vernietigende betekenis voor zijn toekomst hebben als eenmaal Mary Jo Kopechne voor de carrière van Edward Kennedy.

Baker heeft blijkbaar een moment tijdens de nog steeds succesvolle oorlog tegen Saddam Hoessein willen gebruiken om een lastig onderwerp uit de wereld te helpen: Welke rol heeft James Baker gespeeld in het falen van de Amerikaanse diplomatie tegenover Irak voor 2 augustus? Centraal in deze kwestie staat het gesprek tussen Saddam Hoessein en de Amerikaanse ambassadrice op 27 juli, een week voor de invasie van Koeweit. Volgens een transcript van het gesprek heeft Glaspie toen verklaard dat Amerika „neutraal" stond in de grensverschillen tussen Irak en Koeweit. Verder heeft Glaspie begrip getoond voor de behoefte van Irak geld te krijgen voor de wederopbouw van het land. De ambassadrice heeft toen ook onderstreept dat ze instructies uit Washington volgde. Terwijl Saddam Hoessein suggereerde dat het verschil met Koeweit misschien niet vreedzaam opgelost kon worden heeft Glaspie daarop niet gereageerd.

Groen Ucht

Toen dit transcript in september in het openbaar kwam, heeft het een hevige publieke discussie veroorzaakt. De vraag werd gesteld hoe Glaspie ooit zo laconiek kon reageren op de niet te misverstane dreigementen van Saddam Hoessein? Kon Saddam Hoesseii) tot een andere conclusie komen dan dat hij het groene licht had gekregen van de VS om zijn aanval uit te voeren? Het debat naar aanleiding van het transcript heeft eerst de figuur van Glaspie centraal gesteld, met als gevolg dat deze beroepsdiplomaat met een goede staat van dienst haar verdere carrière in buitenlandse zaken kan vergeten.

Toch kon James Baker niet aan de discussie ontkomen. Als April Glaspie alleen haar instructies volgde, wie had die instructies dan opgesteld? Richard Cohen, redacteur van de Washington Post, heeft de kwestie van Bakers verantwoordelijkheid precies onder woorden gebracht: „Of Baker de instructies gelezen heeft, of niet: in beide gevallen heeft hij een grove fout gemaakt". Maar James Baker heeft zulke vragen handig ontweken. Hij verklaarde dat Glaspie een „goede beroepsdiplomaat" was en dat haar instructies waarschijnlijk inderdaad door hem ondertekend waren. „Maar JAMES BAKER ja", verklaarde Baker, „er zijn zo'n 312.000 cables (instructies) die mijn naam dragen". Met andere woorden: als er een beleidsfout was, heb ik die niet begaan en voorlopig moet April Glaspie daarvoor dan maar hangen.

Vakantie

Het optreden van James Baker sinds 2 augustus is een indicatie dat hij aanvoelde dat hij niet zonder kleerscheuren van deze crisis weg zou komen. De hele maand augustus bleef hij op vakantie in de staat Wyoming, zo ver mogelijk bij Washington vandaan. In die weken heeft hij moeten slikken dat Richard Cheney en Colin Powell het beleid dicteerden en dat hij tijdelijk van zijn troon gestoten was als invloedrijke medewerker van president Bush. Zolang de militaire opbouw in Saoedi-Arabië aan de gang was, kwam zijn Irakbeleid van voor 2 augustus niet verder onder de schijnwerpers. Baker heeft zich grotendeels aan de zijlijn gehouden tot de gesprekken van Geneve met Tareq Aziz. Toen heeft hij deze mogelijkheid aangegrepen om weer in het centrum te treden om volledig geïdentificeerd te worden met de poging om een diplomatieke oplossing te vinden en het militaire antwoord dat daarop volgde.

Normale beleid

Sinds Geneve heeft Baker waarschijnlijk gemerkt dat hij handelend moest optreden om zich te plaatsen voor de verkiezingen van 1996. Zijn herziene uitlatingen over April Glaspie in het interview van gisteren passen helemaal in deze terugkeer naar het centrum. Volgens Baker heeft Glaspie absoluut niet het groene licht gegeven voor Saddam Hoesseins aanval op Koeweit. Haar uitlatingen weerspiegelden het normale beleid van de Verenigde Staten voor Irak. Met andere woorden: April Glaspie heeft geen fouten gemaakt en James Baker heeft haar geen slechte instructies gegeven. Ze volgde de lijn van de hele regering. Een man die zo'n oog heeft op het Witte Huis in 1996 kan beter zijn fouten in het verleden nu aanpakken dan dat de geschiedschrijving ze later naar voren haalt op een ongelegen ogenblik.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.