+ Meer informatie

RECENSIES

20 minuten leestijd

Steven Paas, Israëlvisies in beweging. Gevolgen voor Kerk, geloof en theologie. Uitgeverij Brevier, Kampen 2014, 316 blz., € 23,90.

Dit boek kan gezien worden als één doorlopende waarschuwing tegen wat Paas noemt “het Israëlisme”. Daaronder verstaat hij elke (kerkelijke) visie op Israël die het huidige Jodendom ziet als voortzetting van het Bijbelse Israël en die ruimte laat voor de mogelijkheid, dat de Bijbel nog specifeke beloften voor het Joodse volk bevat. Zodoende kruist hij de degens niet alleen met aanhangers van het chiliasme, maar b.v. ook met hen die een visie op Israël uitdragen zoals momenteel gangbaar binnen ons deputaatschap Kerk en Israël. Zijn grote zorg is dat de positie van Jezus Christus als enige weg naar het heil der wereld verdonkeremaand wordt. Het boek biedt o.m. een boeiend exposé van (ontwikkelingen van) Israëlvisies in de loop der tijden en in diverse landen. Het bevat als bijlage de “Open brief aan Nederlandse Christenen” die in september 2012 werd verspreid, door dr. Paas mede ondertekend en die dezelfde zorg verwoordt. Helaas biedt het boek geen doorwrochte exegetische onderbouwing van de eigen stellingen. Een voorbeeld: Paas geeft weliswaar zijn visie op de uitdrukking “Het Israël van God” (Galaten 6: 16), maar gaat niet in gesprek met hen die een andere uitleg voorstaan. Dat mag begrijpelijk heten gezien de omvang die het boek nu reeds heeft, maar ook jammer, want de meningen lopen doorgaans juist uitéén op het vlak van de Schriftuitleg.

René de Reuver, Voorbeeldig geloven, Uitgeverij Ark Media, Amsterdam 2013, 62 blz., € 6,95.

Een nieuw deeltje in de Kringserie. Het gaat over de negen geloofsgetuigen uit Hebreeën 11 van wie wordt uitgelegd waarom ze voorbeeldfguren in het geloof zijn. Het boekje biedt geen vers-voor-vers verklaring. Dat zou ook lastig geweest zijn, omdat over sommige getuigen maar heel weinig wordt gezegd en over anderen veel meer. Daarom worden bij de meeste namen de corresponderende gedeelten uit Genesis (en in het geval van Rachab: Jozua) betrokken. Bij het overzicht van Mozes’ leven wordt een schilderij van Botticelli als uitgangspunt gebruikt, wat een verrassende insteek biedt. Soms komt bij deze opzet net iets teveel aan de orde van wat buiten de focus van de brief aan de Hebreeën ligt. Zoals b.v. een uitweiding over Noach en de doop, met de weergave van het zondvloedgebed. Mooi opgemerkt vond ik op blz. 29 dat Hebreeën 11 het aangevochten geloof van Sara positief interpreteert. Er zijn voldoende (en goede) verwerkingsvragen. De gebruikte vertaling is de NBV.

Maarten Wisse, Zo zou je kunnen geloven, Uitgeverij Van Wijnen, Franeker 2013, 176 blz., € 14,95.

De titel van dit boek is te verklaren vanuit het doel waarmee het geschreven is: om (m.n. protestante) kerkleden die vastgelopen zijn binnen hun eigen kerkelijke traditie en niet veel meer kunnen met de wijze waarop geloof en leven daar voorkomen, a.h.w. weer vlot te trekken. Daarbij is bepaald ook gedacht aan mensen die de kerkelijke traditie weliswaar al ontgroeid zijn, maar bij wie bijbelse waarden toch nog resoneren. De schrijver, universitair docent dogmatiek en oecumene aan de VU, van huis uit opgegroeid in de Geref. Gemeente, geeft eerst een globale schets van 4 typen van in Nederland voorkomend (protestant!) geloof, waartoe hij nadrukkelijk ook het “buitenkerkelijk christendom” rekent. Elk van die typen wordt getaxeerd in positieve en negatieve aspecten. Daarbij wordt bewust meer dan eens fors gechargeerd, maar er is heel wat herkenbaars in deze spiegel. Dat levert leermomenten op in dit boek. Tegelijkertijd zit er iets karikaturaals in dit overzicht, waardoor ik persoonlijk weinig herkenning zag v.w.b. het kerktype waar ik mijzelf in bevind.

Na dit overzicht tracht de schrijver vanuit de invalshoek van de sacramenten van doop en avondmaal de orthodoxe geloofskern opnieuw te verhelderen, in de hoop dat de lezers (weer, of meer) betekenis gaan ontdekken in wat vanouds via de kerk wordt overgeleverd. Of deze invalshoek meer zal overtuigen dan die van andere hoofdthema’s uit de christelijke geloofsleer zal gebruik van het boekje moeten uitwijzen. Dat ingezet wordt bij (beleefbare !) rituelen is begrijpelijk en loffelijk, maar er is soms toch wel weer veel omhaal van woorden nodig.

Enkele kritiekpunten: het gaat te ver om in het algemeen te stellen dat het gebed, technisch gezien, een magische functie heeft binnen het evangelicale christendom (blz. 65). Dat die grens gevaarlijk dicht genaderd kan worden of zelfs overschreden zal ik niet ontkennen. De term “buitenkerkelijk christendom” vind ik niet terecht als aanduiding van de vorm van religiositeit die Wisse daaronder verstaat (b.v. blz.85). Tenslotte is het jammer dat Wisse zijn reserve t.a.v. het institutionele niet onder stoelen of banken steekt maar daar geen alternatief tegenover stelt.

drs. H. de Jong, Eén Bijbel – twee Testamenten. Of het ongelijk van Marcion. Uitg. Van Wijnen, Franeker 2013, 108 blz., € 14,50.

Een boek van ds. H. de Jong neem ik altijd met een zekere spanning ter hand. Want het moet gezegd: zijn boeken bieden altijd verrassende inzichten. Dat is ook met het onderhavige boek het geval. Het gaat om de vraag of we met een zinnetje als ‘God is liefde’ als samenvatting van de Bijbel het Oude Testament niet buiten spel zetten. Een bekende fguur uit de kerk van de tweede eeuw was Marcion die rigoureus brak met het Oude Testament. De kerk veroordeelde hem als een ketter. Maar hoe zit het dan wèl met de verhouding tussen de twee Testamenten? Op een grondige manier toont ds. De Jong het ongelijk van Marcion aan. Tegelijk geeft hij handvatten om de verhouding tussen beide Testamenten te verstaan. Er valt veel uit dit betrekkelijk dunne boek te leren – ‘dun’ betekent hier bepaald niet ‘oppervlakkig’!

Tegelijk prikkelt de schrijver ook in dit boek tot tegenspraak. De manier waarop hij met het concrete Israël omgaat heeft mij opnieuw niet kunnen overtuigen. Grote vraagtekens plaats ik bij zijn gedachten over homoseksualiteit. Het verschil in weging van woorden van Jezus enerzijds en Paulus en Petrus anderzijds maak ik niet mee. Het roept de vraag op: hoe ziet de schrijver het gezag van de Schrift? Zo is er meer te noemen. Ik heb dus een ambivalent gevoel bij dit boek. Leerzaam, maar tegelijk houd ik veel vragen over.

Dr. M.J. Paul, Het nieuwe verbond en de uitleg van de profetieën over de toekomst van Israël. Uitg. Willem de Zwijgerstichting, Baarn 2013, 51 blz. Te bestellen via www.willemdezwijgerstichting.nl

In deze brochure – een van de twee die de stichting jaarlijks uitgeeft – gaat de oudtestamenticus dr. Paul in op de interpretatie van profetieën over de toekomst van Israël. Dat vormt dus per defnitie boeiende lectuur, want zoals u weet is er op het gebied van de verhouding kerk en Israël veel in beweging, wat tot soms heftige discussies leidt. Deze brochure wil principes aanreiken om een keuze te maken uit argumenten die aangevoerd worden in deze discussie. Vooral komt het nieuwe verbond ter sprake. Wat is daar nieuw aan? Wat loopt door vanuit het oude verbond? Verder: wat zijn speciale kenmerken van profetieën? Ook wordt ingegaan op de Joodse benadering, alsmede die van Messiasbelijdende Joden. De Joden hebben kunnen nooit kunnen geloven in een louter geestelijke uitleg van de profetische boodschap. Tegenover de kerk hebben zij altijd vastgehouden aan het aardse en concrete van de profetieën. Een leerzaam boekje dat veel gespreksstof oplevert, zoals wij als een aantal Veluwse collega’s merkten toen we het bespraken op een studiemorgen. Men hoeft de visie van de schrijver niet op elk punt te delen om toch aan het denken te worden gezet.

drs. J.M. Mudde (red.), Informatieboekje 2014 voor de Nederlands Gereformeerde Kerken. Uitg. Buijten & Schipperheijn, Amsterdam 2014, 320 blz., € 11.30.

Evenals in kerkverband verschijnt in de NGK jaarlijks een boekje met nuttige en noodzakelijke informatie over het kerkelijk leven. De redactie koos ervoor dit jaar eens geen statistieken te vermelden, met als argument dat in de Bijbel aantallen maar heel betrekkelijk zijn. Tja, zo kun je het bekijken. Maar ik vind het in dit verband geen sterk argument. Het jaaroverzicht van ds. Mudde is, als steeds, interessant. Hij heeft de gewoonte om jaarlijks een groot thema bij de kop te pakken en uit te werken. Dit keer: geloofstwijfel. Daarbij komen de resultaten van een enquête onder predikanten van de NGK voor het voetlicht. Een eerlijk en inzichtgevend artikel, en soms ook heel onthullend.

dr. Paul J. Visser, Alleen samen. Leven in relatie. 52 overdenkingen, Uitg. Boekencentrum. Zoetermeer 2013, 159 blz., € 12,90.

De Amsterdamse predikant Visser schreef een aantal korte stukjes van meditatieve aard over mens-zijn in relaties. Steeds vormt een Bijbeltekst het uitgangspunt. Zo wordt ingezoomd op de relatie met God, liefdesrelaties tussen mensen (inclusief de gebrokenheid daarin), het gezinsleven, gemeente-zijn en samenleven in het algemeen. De schrijver heeft een helder en eigentijds taalgebruik, en weet daarin allerlei schatten vanuit de Schrift aan te reiken. Ik vroeg mij af: kun je spreken van een onvervuld verlangen bij Jezus (blz. 48)? Dat de exegese van Mattheüs 19 en 1 Korinthe openheid biedt voor een tweede huwelijk na echtscheiding kan ik zo niet meemaken. Maar voor het overige: een mooi, pastoraal boekje.

Ebenezer Erskine, Verlossende liefde, Uitg. Den Hertog, Houten 2013, 158 blz., € 17,90.

Een stukje Schots erfgoed dat er wezen mag: zes preken over Jesaja 63:4. U moet in dit boek geen exegese en homilese zoeken zoals die in Apeldoorn geleerd wordt. De context spreekt vrijwel niet mee. Maar wat we hier wel vinden, is een uitmuntende en jaloersmakende Christusprediking: ruim en royaal, radicaal en indringend. Hier zwaait de deur van het Koninkrijk wagenwijd open voor zondaren die tot Christus komen en het aanbod van Gods genade aanvaarden. Tegelijk klapt die deur hoorbaar dicht voor hen die Gods vredesvoorstel verwerpen. De Marrowmen kenden de diepten van het menselijk hart en wisten als ambassadeurs van Christus elke zondaar klem te zetten met de beloften van het Evangelie. Deze preken vormen frisse waterstromen voor een dorstige ziel. Laten we als ambtsdragers hier kennis van nemen!

dr. R. Seldenrijk, Waardevol leven. Een praktische handreiking bij medisch-ethische keuzes, Uitg. Buijten & Schipperheijn Motief, Amsterdam 2013, 464 blz., € 17,50 (€ 15,- voor NPV-leden).

Eerder dit jaar nam de schrijver van dit boek afscheid als directeur van de Nederlandse Patiëntenvereniging. Zijn boek laat zien waar hij (en de NPV) voor stond en staat. Het bevat vijf delen. In de eerste vier komen, naast een algemene inleiding op christelijke ethiek, vragen rond het begin van het leven, rond de loop van het leven en rond het ouder worden en het levenseinde aan de orde. In kort bestek wordt veel nuttige informatie aangereikt met bouwstenen vanuit de Schrift voor een verantwoorde meningsvorming. Het hoofdstuk over anticonceptie vond ik opmerkelijk kort. Zou er nog niet wat meer gezegd kunnen worden over het pro en contra en ook over de vraag hoe we de verschuivingen binnen de gereformeerde gezindte op dit punt zouden moeten of kunnen taxeren?

Over het laatste deel, een cultuurflosofsch essay, ben ik wat minder enthousiast. Niet vanwege de inhoud op zich – ik kan mij in de standpunten van de schrijver van harte vinden. Maar in de eerste plaats dekt de titel de lading niet. Vervolgens: de schrijver valt veel in herhaling. Diep respect voor zijn enorme belezenheid, maar dit zorgt voor tal van uitweidingen die afeiden. Daarmee wordt de lijn van het betoog niet gediend.

Kortom: dit deel had veel beknopter en doeltreffender gekund. Maar laat deze opmerkingen u niet weerhouden het boek aan te schaffen, want met name in het eerste deel krijgen we veel handzame informatie aangereikt die ons in het pastoraat rond de genoemde levensvragen zeer van dienst kan zijn.

ds. W.M. den Hertog, Romeinen. Een brief vol kracht. Serie ‘luisteroefeningen’. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer 2011, 85 blz., € 9,90.

In dit boekje behandelt ds. Den Hertog Romeinen 1 – 8. Degelijk Bijbelstudiemateriaal, toegespitst op de actualiteit en voorzien van gespreksvragen. Raak zijn de opmerkingen op blz. 35 over de achtergrond van de vraag naar praktische prediking, in het licht van het ontdekkende hoofdstuk Romeinen 3. Oneens ben ik het met de schrijver op het punt van de exegese van Romeinen 7 : 14 – 23. Volgens dit boek zou het hier gaan om de mens vóór de bekering. Er zijn echter goede exegetische argumenten om hier te denken aan de gelovige in zijn geestelijke strijd – wijlen prof. Versteeg reikte ons als studenten destijds die argumenten aan. En wie denkt er niet aan de ‘kommapreek’ van Kohlbrügge over Romeinen 7:14? Maar voor het overige: aanbevolen materiaal.

Margriet van der Kooi, Verdriet is een werkwoord, Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer 2013, 141 blz., € 13,90.

De schrijfster is geestelijk verzorger in een ziekenhuis en psychiatrisch centrum. In dit boek wordt op integere wijze aan de hand van veel praktijkvoorbeelden beschreven hoe mensen en hun omgeving om kunnen gaan met ingrijpende gebeurtenissen, zoals ernstige ziekte, overlijden plotseling en na een lang ziekbed, echtscheiding, verlies van werk. Mensen reageren op unieke wijzen op hun ontzet zijn. Uiteraard is dit boek belangrijk voor predikanten en ambtsdragers. Het is ook goed te gebruiken voor preken in het kader van de pastorale gemeente. Preekbesprekingen zijn mijns inziens hierbij zeer gewenst. Met name het hoofdstuk over mythes over verdriet en rouw is zeer indrukwekkend. Hiermee wordt voorkomen dat het goedbedoelde spreken toch pijnlijk kan overkomen.

Lucius W. de Graaff, Hemelreizen, Uitg. Stichting Woord en Wereld, Haarlemmermeer 2013, 112 blz., € 11,00.

In dit helder geschreven boek wordt nader ingegaan op gebeden in Islam en Christendom. De schrijver gaat in op het belang van het gebed voor een Moslim en de voorschriften hierbij. Het op de juiste wijze bidden is voor een Moslim een middel om vergeving te verdienen. Aan de hand van het “Onze Vader” wordt uiteengezet wat de overeenkomsten en vooral de verschillen zijn in het gebed bij de Islam en het Christendom. Ik kan dit boek sterk aanbevelen bij het nadenken over de contacten tussen gemeenteleden en hun moslim-buren en bij het beleid inzake missionair gemeente zijn. Dit boek is de afsluiting van een drieluik: de schrijver heeft eerder boeken geschreven over het geloof, het gebod en nu het gebed in de Islam. Deze zijn bij dezelfde Stichting uitgegeven.

J.R. Beeke, Opvoeden bij Gods Woord. Gods beloften voor ouders, Uitg. Brevier, Kampen 2013, 352 blz., € 24,90.

De schrijver van dit uit het Engels vertaalde boek is hoogleraar systematische theologie aan een orthodox seminarie in Grand Rapids. Als bewogen pastor en ook als vader van drie opgroeiende kinderen werd hij zich steeds meer bewust van het grote belang van een Bijbels gefundeerde opvoeding. Hij heeft diep nagedacht over de betekenis van het verbond voor de kinderen van gelovigen. Daarbij wil hij schatten opdiepen uit Gods Woord zoals die ook te vinden zijn bij auteurs uit de Reformatie, het Puritanisme en de Nadere Reformatie. Het resultaat is een kloek boek met een zeer degelijke inhoud. Beeke geeft een sterke onderbouwing van het wezenlijke belang van christelijk ouderschap. Wat opvalt – en tot dankbaarheid stemt – is de voluit Schriftuurlijke benadering van het onderwerp en de voortdurende oproep aan ouders om toch vooral in geloof en vertrouwen de weg van de opvoeding te gaan. In het derde en vierde deel van het boek gaat de auteur in op tal van praktische zaken waarmee ouders van met name tieners te maken krijgen. De moderne leefwereld gaat hij niet uit de weg. Er staat werkelijk heel veel waardevols in deze handreiking aan christelijke ouders; die kunnen zich bovendien nog verder oriënteren via de vele studievragen die bij elk hoofdstuk zijn opgenomen. De Nederlandse vertaling is wat stijfjes. Er rest me nog wel een vraag aan de uitgever: als die dit boek in handen wil zien van veel jonge christenouders (en de auteur wil dat heel beslist) welke onnodige drempel werp je dan op als je de Bijbelpassages waarmee elk hoofdstuk begint, in de taal van de oude Statenvertaling weergeeft alsof er geen herziene Statenvertaling is?

Robert van Putten, Maarten Vogelaar, Roel Kuiper, Durf te denken. Oriëntatie in geloof, wetenschap en cultuur, Uitg. Buijten & Schipperheijn Motief, Amsterdam 2013, 229 blz., € 19,50.

Dit boek laat zich wellicht het best typeren als een leerboek. Wie mocht denken: dat zal dus wel saai zijn, vergist zich. Toegegeven, het is geen lichte kost; maar dat kan ook niet als je “een inleiding in het christelijk denken in wetenschap en cultuur” wilt schrijven. De auteurs stellen fundamentele vragen aan de orde die steeds weer te maken hebben met de relatie geloof en wetenschap. Ze doen dat in heldere taal en op heel overzichtelijke wijze. In de vier delen waarin het boek is opgebouwd reiken ze Bijbels gefundeerde ‘denkstof’ aan die niet alleen voor studenten maar ook voor elk christen die wil nadenken over z’n plaats als gelovige t.o.v. cultuur, wetenschap en samenleving van veel waarde kan zijn. Bijzonder (en een goede vondst!) is dat elk hoofdstuk wordt afgesloten met een geschreven ‘portret’ van een bekend christelijk denker, waaronder Augustinus en Pascal, maar ook Chesterton en Abraham Kuyper. Veelzeggend is het slothoofdstuk onder de titel Hoop. het wordt afgesloten met een portret van de bekende hedendaagse schrijver Tom Wright. Wie de moeite ervoor neemt, wordt voor de lezing van dit boek rijk beloond!

A.C. Uitslag, Sleutel en spiegel. De actualiteit van de Romeinenbrief, Uitg. Den Hertog, Houten 2013, 169 blz., € 16,50.

De Romeinenbrief kan gezien worden als sleutel tot het verstaan van de Bijbelse boodschap en tevens als een spiegel waarin ook hedendaagse christenen zichzelf én Gods genade ‘ontdekken’. Een prachtige boekje waarin goede geestelijke leiding gegeven wordt. Dode orthodoxie wordt krachtig afgewezen en de levende Christus aangewezen. De Romeinenbrief is rijk aan thema’s en de schrijver gaat er eerlijk op in, van moeilijke vragen (die soms op hun beurt ook weer nieuwe vragen oproepen) over de eenheid van de kerk, de bekering van Israël en het duizendjarig rijk, tot aan meer geestelijke vragen ten aanzien van bijvoorbeeld een bijbels mensbeeld, de heiliging en de rechtvaardiging. Elk hoofdstuk is voorzien van enkele gespreksvragen. Al met al: van harte aanbevolen!

J. Markus, Multiple choice? Over Gods leiding en jouw leven, Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer 2014, 110 blz., € 11,90.

De schrijver, emerituspredikant binnen de PKN, richt zich met dit boekje direct tot jongeren. De vraag is: hoe kun je Gods wil voor jouw leven leren kennen? Dit boek rekent op nuchtere wijze af met het idee dat elke christen altijd en overal directe aanwijzingen krijgt (soms ligt dat zelfs dichtbij willekeur of bijgeloof). Het idee om steeds de enige juiste keuze te moeten maken te midden van soms honderden opties (multiple choice) om niet naast Gods plan voor ons leven te vallen, is riskant: naast veel stress levert het ook de vraag op of zo Gods genade toch weer niet afhankelijk wordt van de juiste keuze die ik weet te maken. Volg in gelovig verlangen God, open voor ‘Godsgebeurtenissen’, maar gebruik ook met wijze vrijmoedigheid de door Hem gegeven vrijheid. God maakt Zelf wel duidelijk, wat Zijn weg is. Mede door allerlei vragen en korte opdrachten heeft dit boek ook een vormend karakter. Het sluit praktisch af met zeven steekwoorden voor zoeken naar Gods leiding. Daar zou je het toch alleen al voor kopen!?

T. Chester, Met Jezus aan tafel. Genade, gemeenschap en zending tijdens de maaltijd, Uitg. Van Wijnen, Franeker 2013, 159 blz., € 14,95.

Chester, schrijver, kerkplanter en leider van de missionaire ‘Crowded House’ kerkgemeenschap, laat in dit boek de Bijbelse waarde en zegen van voedsel, gastvrijheid en (gezamenlijke) maaltijden zien, de manier waarop Jezus dit deed en ook de betekenis daarvan voor onszelf maar ook voor de praktijk van onze maaltijden. Zo blijken gewone maaltijden aan huis een evangelisatiemiddel bij uitstek. Altijd weer boeiend en prikkelend is ook de nieuwtestamentische tekening van het Heilig Avondmaal in de setting van een bredere gemeentelijke maaltijd. De stijl van het boekje is laagdrempelig. De inhoud biedt soms interessante invalshoeken.

L.B. van der Kamp en W.J. Ouweneel, Joden en Christenen. Een verdiepend gesprek, Uitg. Medema, Heerenveen 2013, 165 blz., €12,50.

Dit derde deel uit een serie gesprekken tussen vertegenwoordigers van stromingen (deel 1 betrof het gesprek tussen Rooms Katholieken en Protestanten en deel 2 tussen Evangelicalen en Gereformeerden) bestaat uit stevige inhoudelijke discussies tussen rabbijn L.B. van der Kamp en de christelijke theoloog W.J. Ouweneel: Hoe zien we het Oude Testament? Moeten christenen zich nog aan de wetten van de Thora houden? Wie is Jezus? Is het christendom afgeweken van het monotheïsme? Ligt de oorzaak van antisemitisme in de christelijke kerk? Enzovoorts! Het boek ademt op elke pagina wederzijds respect en een diepe verbondenheid die gelegen is in het geloof in de God van het Oude Testament. Tegelijk komen de aangelegen discussiepunten over en weer helder aan bod. Een boeiend en leerzaam boek dat de liefde en het gebed voor het volk Israël van harte voedt.

Ds. W. Harinck, Altijd bidden, Uitg. De Banier, Apeldoorn 2013, 112 blz., € 9,95.

De pastor van de Gereformeerde Gemeente te Moerkapelle schreef dit boekje speciaal voor jongeren en jongvolwassenen. Allerlei vragen rond het gebed worden in bijna twintig hoofdstukken behandeld. Vragen voor overdenking en bespreking zijn aan elk hoofdstuk toegevoegd. Een pastoraal boekje waarvan de waarde onder meer is gelegen in de voortdurende verwijzing naar de Heere Jezus, de grote Voorbidder van zondaren.

Paul E. Miller, Een leven van gebed. Hoe zoek je Gods leiding in een wereld vol afeiding?, Uitg. Van Wijnen, Franeker 2013, 285 blz., € 19,95.

Ook een boek over het gebed, maar weer met een heel andere insteek dan het hierboven genoemde. De schrijver is Amerikaan van geboorte en dat is aan de schrijftrant en de aanpak te merken. Herhaaldelijk geeft zijn behandeling van het onderwerp wel een verfrissende kijk op de zaak, bijvoorbeeld als ingegaan wordt op het onderwerp ‘gebedsmethoden’ of het bevrijd worden van cynisme ten aanzien van de verhoring van onze gebeden. Speciaal geschreven voor hen ‘die het gevoel hebben dat ze meer en enthousiaster zouden willen leren bidden’. Eén kanttekening: voor het intensiever en hartelijker bidden volstaat uiteraard geen enkel ‘handboek’. De Geest ‘der genade en der gebeden’ (Zach. 12:10) moet onze Leidsman en Leermeester zijn. Dat had in dit overigens waardevolle boek een zwaarder accent kunnen krijgen.

Gijs Bronsveld, Gerard den Hertog, Bram Wattél (red.), Kerk op een kruispunt. Kerken, werkers in de kerk en hun opleiding in de 21e eeuw (Apeldoornse Studies no. 63), Uitg. Buijten en Schipperheijn Motief, Amsterdam 2013, 80 blz., € 7,50.

Over de vraag naar de rol van christelijk geloof en kerk in deze tijd organiseerde de Nederlands Gereformeerde Predikantenopleiding samen met de TUA een symposium met als titel ‘Kerk op een kruispunt’. In deze uitgave zijn de bijdragen gebundeld. Vragen die aan de orde komen, zijn onder meer: ‘Hoe kan in de huidige situatie de kerk de buitenwereld bereiken? Moet zij nieuwe wegen inslaan? En zo ja: welke dan? En hoe zit het met het profel van de predikant: voldoet het klassieke model nog of moet er een ander ‘type’ predikant ontstaan? En wat betekent dat voor de theologische opleidingen? Vragen en suggesties voor het verder doordenken van deze vragen zijn aan de diverse bijdragen toegevoegd.

Ds. W. Visscher, De zeven gemeenten. Overdenkingen over de Openbaringen, Uitg. De Banier, Apeldoorn 2013, 140 blz., € 16,50.

Uit de vruchtbare pen van de predikant van de Gereformeerde Gemeente in Amersfoort vloeide opnieuw een boekje, ditmaal over de brieven die de Heere Jezus door middel van de apostel Johannes schreef aan de zeven gemeenten in Klein-Azië (Opb. 2 en 3). Wel wat storend, dat meervoud ‘Openbaringen’, terwijl het Bijbelboek toch echt ‘Openbaring’ heet. Dat neemt natuurlijk niets van de waardevolle inhoud weg. De hoofdstukken dragen wel duidelijk het karakter van Bijbellezingen en zijn niet erg aangepast aan het jeugdige lezerspubliek dat men kennelijk beoogde. Ook gespreksvragen ontbreken. Niettemin: wat geboden wordt is schriftuurlijk, bevindelijk en actueel getoonzet en daarom aanbevelenswaard.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.