+ Meer informatie

Gifgas, de atoombom van de armen

Chemische wapen vooral effectief tegen onbeschermde burgers

4 minuten leestijd

Rijke landen hebben een atoomwapen en arme landen hebben hun toevlucht gezocht bij gifgassen. Het chemische wapen wordt dan ook wel de atoombom van de arme landen genoemd.

In het Midden-Oosten worden de strijdgassen beschouwd als een goedkope bescherming tegen de kernwapens van Israël. In Parijs vatte de Iraakse minister van buitenlandse zaken vorig jaar bij een conferentie over een verbod op chemische wapens het Arabische standpunt samen: „Israël vormt een gevaar voor de Arabisch veiligheid en wij moeten ons beschermen".

Waarschuwing
Vertegenwoordigers uit de Derde Wereld hebben de deur in Bagdad platgelopen om technische gegevens over chemische wapens te verkrijgen. Toen had een inspectieteam van de Verenigde Naties al ondubbelzinnig aangetoond dat Irak strijdgassen gebruikte tegen het Iraanse leger en de Koerden. De slachtoffers waren soldaten zonder gasmaskers of beschermende kleding en geheel onbeschermde burgers. De Veiligheidsraad liet het destijds bij een waarschuwing, een scherpe veroordeling bleef achterwege.

Met raketten voor de middellange afstand, de door de Sowjets geleverde Scud-B, bedreigt Saddam Hoessein nu de Israëlische bevolking. Veel meer dan tegen militairen zijn gifgassen effectief tegen burgerdoelen. Er zullen tienduizenden doden vallen als de steden in Israël worden getroffen. Het land maakt zich grote zorgen over een dergelijke gasaanval en stuurt zijn kinderen met gasmaskers naar de schoolbanken. De psychologische effecten van de Iraakse dreiging zijn onmiskenbaar. Buiten schootsafstand van de Iraakse artillerie en raketten met chemische oorlogskoppen bloeit sedert enige weken zelfs in ons land de handel in gasmaskers en beschermende kleding.

Afspraken
Nog voordat de wereld in staat was op grote schaal chemische wapens te gebruiken werden daarover al internationale afspraken gemaakt. Op internationale conferenties in Sint Petersburg (1868) en Den Haag (1899 en 1907) werden afspraken gemaakt om af te zien van verstikkende of anderszins schadelijke gassen. In het Protocol van Genève verbood de internationale gemeenschap in 1925 het gebruik van biologische en chemische wapens. Dat was nadat de Duitsers zich op het slagveld bedienden van chloorgas in de Eerste Wereldoorlog. In de Tweede Wereldoorlog beschikten alle partijen over chemische wapens, een omstandigheid die wellicht afschrikwekkend heeft gewerkt.
Vele malen is de Geneefse overeenkomst geschonden. Mussolini sproeide in 1936 mosterdgas op de wegen in Ethiopië, waar men doorgaans blootsvoets liep. De Japanners gebruikten gifgassen in hun oorlog tegen de Chinezen (1937-1942). Egypte steunde in de jaren zestig opstandelingen in Jemen met chemische wapens. De Amerikanen gebruikten ontbladeringsmiddelen in Vietnam. De Russen zouden in Afghanistan giftige gassen hebben gebruikt, de Cubanen in Angola en de Vietnamezen in Laos en Cambodja. En ondanks het protocol zette Irak vanaf 1984 gas in tegen Iran en later tegen de Koerden.

Dodelijk
Zenuwgassen en mosterdgassen zijn angstaanjagende chemische wapens. Uiterst kleine hoeveelheden zijn dodelijk. In ons land overleden enkele jaren geleden Iraniërs aan mosterdgas dat zij hadden ingeademd. Het mosterdgas is eigenlijk een vloeistof, die druppelsgewijs wordt verspreid. Enkele miljoenste grammen veroorzaken al blaren op de huid, maar de grootste schade ontstaat in de ogen en na inademing aan longen en ademhalingswegen. Mosterdgas heeft wel degelijk een dodelijke uitwerking, maar wordt beschouwd als een middel om de vijand uit te schakelen zonder hem direct te doden. Door de massale afvoer van gewonden zou de getroffen partij niet meer aan gevechtsacties toekomen.
Zenuwgassen leiden tot hevig zweten, ademhalingsmoeilijkheden, overgeven, verlammingen en hartstilstand. Deze gassen hebben binnen enkele minuten de dood tot gevolg.
Onbeschermde slachtoffers van chemische wapens zijn vrijwel weerloos. Alleen gasmaskers en speciale kleding bieden bescherming. Bij de pharmaceutische fabriek Duphar worden sinds vorige week orders geplaats om militairen in het gebied van de Golfcrisis te beschermen tegen Iraaks zenuwgas; Het bedrijf levert injectoren, die dwars door de gevechtskleding een naald in het dijbeen schieten. De werkzame stof is atropine, dat uit de wolfskers wordt verkegen. Het gaat samentrekking en verkramping van de spieren tegen.

Weerzin
In het Midden-Oosten is het te warm om de militairen de hele dag in de beschermende pakken te laten lopen. Bij een tijdige waarschuwing zullen de voorbereide soldaten afdoende beschermd zijn, waardoor het chemisch wapen weinig effectief is. Het gifgas is vooral geschikt voor een verrassingsaanval. In militaire kringen bestaat grote weerzin tegen het gebruik van chemische wapens. Er bestaat voorkeur voor wapens die knallen.
In Irak dreigde de bevelhebber van de luchtmacht gisteren opnieuw bij het uitbreken van een oorlog Israël met raketten aan te vallen. „We zeggen niet dat onze raketten en luchtmacht het Witte Huis kunnen bereiken, maar als er oorlog uitbreekt, zijn zij zeker in staat om hun ererol te vervullen door slagen toe te brengen aan de broeinesten van de Israëliërs, die een hypocriete rol hebben gespeeld en nog steeds spelen door te proberen de situatie in een oorlog te veranderen".


Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.