+ Meer informatie

,We maken er een feestdag van"

Rhenens historische schatten voor 't eerst in Het Rondeel

4 minuten leestijd

RHENEN/ACHTERBERG — Het gebeurt niet vaak dat mensen schatten vinden. Ook degenen die er veel van dromen, maken het meestal niet mee. In 1933 overkwam het een aantal arbeiders die in Achterberg bezig waren met werkzaamheden aan de Friesesteeg. Ze hadden geen benul van de waarde van het gevondene en verkochten de gouden halssieraden enkele jaren later weer voor een klein prijsje.

Er werd nog meer ontdekt: in 1988 vonden de amateur-archeologen J. Th. M. Mom uit Rhenen en J. van der Horst uit Veenendaal een middeleeuwse muntschat op Remmerden. Het gemeentebestuur van Rhenen heeft veel moeite gedaan om de beide schatten naar het Streekmuseum Het Rondeel te krijgen. j^' Nu is het dan eindelijk zover. De •conservator van het museum, M. M. Sijnesael, wil binnenkort de benodigde extra beveiligde vitrine bestellen. Begin volgend jaar zullen de in 1933 in Achterberg gevonden goudschat en een gedeelte van de 55 jaar later op Remmerden ontdekte muntschat aan het publiek worden getoond.

De goudschat uit Achterberg bestaat uit een tweetal halskettingen en een collier. Sijnesael denkt dat ze uit de periode 350 tot 450 na Christus stammen. „Het is niet duidelijk of ze oorspronkelijk in Achterberg thuishoren. De sieraden zijn gevonden bij graafwerkzaamheden. Misschien dat ze in grond gezeten hebben die van elders is aangevoerd". Ook zijn er gissingen dat de sieraden als een soort offer aan de goden gediend hebben. „Offeren werd altijd gedaan op plaatsen waar men de goden aanwezig achtte. Achterberg was toen zo"n gebied. Een onherbergzame en moerasachtige omgeving. Het was in de tijd van de volksverhuizingen. Dus misschien heeft de persoon zijn bezit wel daar begraven en is hij later door politieke omstandigheden niet in staat geweest het weer op te halen. We kunnen dat niet met zekerheid zeggen".

Brandkast

Wel is duidelijk dat het hier om een vrij unieke vondst gaat. „Er hebben in het collier vijf grote stenen gezeten. Nu zitten er nog twee in. Die versiering is uniek voor Nederland. De stenen komen waarschijnlijk uit Egypte. Door Romeinse vaklieden zijn ze hier naar toe gebracht. Dus voor die tijd zijn ze enorm waardevol".

De Achterbergse arbeiders beseften de waarde van hun vondst niet. De ene verkocht zijn deel voor vijf gulden. De andere besloot het na veel wikken en wegen voor de „somma van twaalf en een halve gulden" van de hand te doen. Zo verdwenen de sieraden in 1933 in de gemeentelijke brandkast. Gemeenteontvanger en amateur-archeoloog W. Zanen vond ze daar. Die ging op zoek naar de gegevens omtrent de goudschat. Hij heeft echter niet veel kunnen vinden. In 1976 is de goudschat in bruikleen gegeven aan het Centraal Museum in Utrecht. In diezelfde periode heeft het Centraal Laboratorium in Amsterdam een kopie van de halssieraden gemaakt. Sijnesael: „Ons museum voldeed toen nog niet aan de veiligheidseisen. Toch wilden we er wel een kopie van hebben. Die is hier toen tentoongesteld. Op de laatste Koninginnedag is hier zowel de kopie als het origineel getoond. Het publiek mocht raden wat de kopie was en wat het origineel. Ongeveer de helft raadde het goed".

Representatief

Ook de in 1988 gevonden muntschat is uniek. Het gaat om de combinatie van 100 gouden en 140 zilveren munten. „Het feit dat het zowel gouden als zilveren munten betreft, maakt de tijdsdatering moeilijker. Deze combinatie is in Nederland en het buitenland nog nooit gevonden. We schatten het geheel zo'n beetje uit de zevende en achtste eeuw". Wel hebben onderzoekers voor een groot deel kunnen achterhalen waar de munten zijn geslagen. „Een belangrijk deel is in Dorestad (het huidige Wijk bij Duurstede, red.) geslagen. Verder zijn er munten bij uit Mainz (Duitsland) en Maastricht".

Direct na de vondst in 1988 is de muntschat een weekend tentoongesteld in Het Rondeel. „Het gaat echter -ook internationaal gezien- om zo'n belangrijke collectie, dat de minister van WVC daar een uitspraak over moet doen. Zodoende zijn ze in het Koninklijk Penningkabinet in Leiden terechtgekomen".

Gepantserd

Er zijn gesprekken geweest tussen het ministerie, de gemeente en het Penningkabinet om te kijken welk deel van de muntschat naar Rhenen moet. Uittsjndelijk is afgesproken een representatief deel van 30 tot 35 munten in Rhenen ten toon te stellen. „Als je de hele muntschat hierheen wilt halen, maak je de druk op de financiële middelen zo groot. Een goede vitrine met gepantserd glas -zoals juweliers ze gebruiken- kost toch als gauw tien- tot vijftienduizend gulden. Daar kom je niet met een hamer doorheen. We hopen dat we het RHENEN den.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.