Het proces van afscheid nemen

Gaande het ziekteproces is er sprake van een voortdurend afscheid nemen. Rouw, het betekent letterlijk: ‘beroofd zijn van’. Uw geliefde wordt van u afgescheurd terwijl hij/zij er nog is.

Verwerking van verlies

Het verwerkingsproces vóór het lijfelijke verlies van een geliefde wordt in de literatuur ‘anticiperende rouw’ genoemd. Het is een voorafgaande rouw vóór het sterven, het is ook een steeds doorgaande rouw.

Dit proces verloopt bij iedereen in golven, met sterk wisselende gevoelens van ontkenning, verdriet, boosheid, schuld en berusting (weliswaar bij niemand op dezelfde manier). Ontkenning is een reactie om onszelf te beschermen tegen pijnlijke gevoelens, verdriet en machteloosheid. Er ontstaat dan een houding van doen alsof er niets aan de hand is. Het is wel menselijk, maar dit is ten diepste níet de weg. Er is een uitnemender weg! ‘Want Gij aanschouwt de moeite en het verdriet, opdat men het in Uw hand geve’ (Ps. 10:14).

Na verloop van tijd kan de ontkenning niet langer volgehouden worden. Dan komen er angstige vragen zoals: Hoe zal het allemaal verder gaan? Herkent hij me vandaag wel? Wat moet ik doen als zij agressief wordt? Zou ik dit later ook krijgen? Het kan ook zijn dat er boosheid en onbegrip is. Waarom heeft de huisarts ons niet eerder doorverwezen? Hoe kan hij/zij nu steeds vergeten wat ik net heb gezegd?

Er kunnen ook schaamtegevoelens over het veranderende gedrag van uw geliefde ontstaan. En schuldgevoelens, omdat u vroeger niet genoeg voor hem/haar hebt gedaan en omdat u ook nu weer tekortschiet. Of u voelt zich schuldig over de godsdienstige dingen die zijn blijven liggen en die uw geliefde nu niet meer begrijpt. Of over de gevoelens van ongeduld of machteloosheid die u nu voelt tijdens de verzorging van uw geliefde. Al die emoties horen bij het rouwproces. Steeds meer dringt het besef door van de onafwendbare achteruitgang van uw geliefde.

Berusting in de situatie

Uiteindelijk lukt het de meeste mensen de situatie (meer) te accepteren. De ziekte met alle beperkingen die erbij horen, wordt onder ogen gezien zonder al te wanhopige gevoelens. Natuurlijk doet de situatie nog pijn en is er verdriet, maar de mengeling van allerlei gevoelens en frustraties gaan een minder grote rol spelen. Er wordt geleerd om de geliefde te accepteren als iemand die verandert. Hier spelen twee dingen: u wilt er zijn voor uw geliefde, maar u dient ook rekening te houden met eigen draagkracht. Keuzes op dit gebied zijn niet altijd eenvoudig.

Toch mag er vaak sprake zijn van blijvende liefde en trouw. Hoe kan dat? Vanwege het ja-woord, elkaar gegeven bij de huwelijkssluiting. Ook vanwege de goede herinneringen die er zijn. Ondanks moeilijke momenten zijn er nog de liefdesbetuigingen vanuit de dementerende partner (hoe gering soms ook). Dat geeft dan weer moed. Het is zo belangrijk om daarbij kracht in de Heere te vinden.

Gewisse hulp

We noemden in deze artikelen eerder het huwelijksformulier. Daarin wordt ook gesproken over ‘de gewisse hulpe Gods in uw kruis’. Daarin staat ook: ‘Waarom Hij ook de getrouwden wil zegenen, en hen bijstaan, gelijk Hij beloofd heeft’. En dan volgt die gouden zin: ‘… en dat Hij den getrouwden Zijn hulp en bijstand altijd wil bewijzen, ook wanneer men zulks allerminst verwacht’.

Het huwelijk geeft een onlosmakelijke verbinding. Totdat de dood scheiding maakt. Hoe pijnlijk is het als daar een mentale scheiding aan voorafgaat. Wat er ook in dit leven kan gebeuren, welk heimwee zich ook van u meester kan maken: één ding is zeker. Er is één scheiding die nooit kan plaatsvinden. Paulus zegt het in Romeinen 8:35: ‘Wie zal ons scheiden van de liefde van Christus? Verdrukking, of benauwdheid’, enz. Laat het ons uitzien maar zijn om van Paulus’ woorden de persoonlijke troost te mogen ondervinden. Laten we de handen niet samenballen tot vuisten, de handen niet slap laten hangen, maar de handen vouwen. Wees bemoedigd in de Heere.

slot

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen