Boekbesprekingen

Vele lezers herinneren zich nog het in 1999 in ons blad gepubliceerde referaat van professor Balke over Johannes Wichelhaus. Op initiatief van de Vereeniging tof Uitgave van Gerehrmeerde Geschriften verscheen inmiddels de hierboven genoemde monografie, waarin nader op Wichelhaus' leven en werk wordt ingegaan. Als privaatdocent en later als hoogleraar te Halle nam deze vriend en oudste leerling van Kohlbrugge een eenzame plaats in tussen rationalisten en opwekkingstheologen. Wichelhaus' theologie was voor alles Schriftuitleg. Kohlbrugge en hij waren zogenoemde irregulaire theologen. Ze schreven geen grote systematische werken, maar verbonden hun onderwijs en prediking met de hermeneutiek, het onderzoek naar de rechte uitleg van de Heilige Schrift.

Rondom Wichelhaus vormde zich een kring van studenten uit Duitsland en Zwitserland Mede door zijn persoonlijke contacten oefende hij op hen grote invloed uit. Voor hun verdere praktische vorming zond hij hen naar Eiberfeld.

Veel informatie over Wichelhaus en zijn verhouding tot Kohlbrugge danken we aan de in 1911 uitgegeven "Briefe von Dr. H F Kohlbrugge .... an Johannes Wichelhaus". Een andere belangrijke bron is de door dr. A. Zahn geschreven levensschets, die is toegevoegd aan Wichelhaus' boek "Die Lehre der heiligen Schrift". Hierin zijn diverse brieven van Wichelhaus aan zijn leerlingen opgenomen. Fragmenten uit deze brieven vinden we ook in het geschrift van professor Balke. In dit verband veroorloof ik mij een kanttekening bij bIz. 64, waar geciteerd wordt uit een brief van Joh. Wichelhaus "aan NN" (noot 91). Het staat m.i vast dat de bedoelde brief (Halle, 22 januari 1857) is gericht aan Wichelhaus' leerling Julius Künzli, die op 11 januari 1857 door de Niederlandisch-reformierte Gemeinde te Eiberfeld als hulpprediker werd beroepen. Wichelhaus wenst de "Hülffsprediger" geluk en geeft hem praktische adviezen Een vraagteken plaats ik bij de vermelding op bIz 79 van H.A.J, Lütge als een der studenten die in de brieven van Wichelhaus ter sprake komen. Heinrich A.J. Lütge (1850-1923), die de Amsterdamse hervormde gemeente vele jaren als predikant diende, was gelet op zijn geboortejaar geen leerling van Wichelhaus Voor lezers van Ecclesia is een aanbeveling van dit belangwekkende geschrift (verschenen in de Kohlbrugge-reeks, nieuwe serie) bijna overbodig.

M. den Admirant

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen