Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Politieke Delinquenten Voor Het Tribunaal

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Politieke Delinquenten Voor Het Tribunaal

24 minuten leestijd

De Ouddorpse Burgemeester. De vechtende Ambtenaar. De gevluchte N.S.B.-er. De vrouw, die „Kees" wou verraden. De führer van Nieuwe Tonge. De slager die landwachter was.

Woensdag j.1. hield het Tribunaal zitting. President mr. G. Jonker, adj. Secrt. Mr. J. M. Hovenkamp; leden D. Leydens en A. H. Ris. Leden in de zaak Jac. de Vos: D. Leijdens M. Zoeteman.

Uitspi-aalt wijlen P. v. d. Doel, S'Dijk Het Tribunaal was van oordeel, dat het hem tenlaste gelegde inzake de vordering van de woning kon vervallen, daar er slechts een verklaring te Sezer zake van één getuige is, nl. Pietje Appel. Dat de weermachtsarbeid onder dwang geschied zou zijn, kan het Tribunaal niet aannemen, daar zonder gevorderd te zijn ook te Goeree en Stellendam bunkers zijn gebouwd. Van het vorderingsbevel kreeg het Tribunaal de indruk, dat dit door bekl. zelf zou zijn aangevraagd, om later gedekt te zijn. Wel meende het Tribunaal de erfgenamen niet brodelos te moeten maken, door hun een bedrag van ƒ 50.000 te laten, v/aardoor zij het bedrijf kunnen voortzetten.

De uitspraak luidde derhalve uit de nalatenschap van v. d.' Doel een bedrag verbeurd te verklaren van ƒ 85.000.—. Uitspraak W. Flohil, Ouddorp.

Het Tribunaal nam aan, dat niet bekl., doch zijji vrouw aangifte had gedaan, dat de vliegtuigbanden bij Grinwis e.a. te vinden waren. Dat bekl. zich onder zijn beheer bevindende goederen wou toeëigenen en dat daarbij ook goederen van Bouman aanwezig waren, is niet komen vast te staan. Bekl. was iemand die wel geen N.S.-principes had, doch wel nam hij de Duitsers In de arm om er beter van te worden en ontzag zich niet door verraad een ander 'n hak te zetten. Deze strandjutters kunnen worden aangemerkt als een apart slag mensen. De uitspraak luidde: ontzetting uit de kiesrechten, het verbod openbare ambten te bekleden en verbeurdverklaring van zijn vermogen tot een bedrag van ƒ 400.—. Waar er geen vermogen is van wijlen Anna Martha Jansen te Stellendam, kunnen geen verdere maatregelen meer worden opgelegd .

Daarna kwam voor de tweede keer Hendrik v. d. Meer te Middelhamis voor de balie. De Pres. zeide, dat het dossier van de zuivering was opgevraagd. „U is ontslagen", zei de Pres. „Wat doet U nu?" ,,Nu ben ik brj de Heide Mij., maar grondwerk valt niet mee, als je 30 jaar

in de administratie gezeten hebt", zei bekl. Verder hield deze zich bij zijn vorige verklaringen en ontkende persoonlijk bij de Feldgendarmerie geweest te zijn om over de vechtpartij met Jongejan te spreken. Wel was hij met een stuurmansmaat meegelopen, doch bij zijn woning was hij naar binnengegaan. Ook ontkende hij een lijst van zwarte handelaars te hebben opgesteld, hoewel de pres een verklaring voorlas van Constandse waarin dit wordt beweerd, terwijl ook Zaaijer, de gem. bode verklaard had, dat hij bekl. eens had horen zeggen deze lijst inderdaad te hebben opgemaakt. „Daar heb je nu 30 jaar mee gewerkt" zei bekl. j,en nu willen ze niets anders dan V. d. Meer in de put duwen!" Bekl. ontkende verder penningm. van de N.VX). geweest te zijn, terwijl hij be- Vi'eerde automatisch naar het N.A.P. overgegaan te zijn. De Pres. las echter een verklaring voor, dat hij met anderen een soort commissie vormde voor het N.A.P. „Dat is de eerste keer, dat ik daarvan hoor", zei bekl. Ook stond hij paf van een verklaring van Constandse, dat hij rookte en dronk met de Duitsers. De toegevoegde verdediger.

Mr. K. C. M. A. Fedjkes van S'dijk was van mening, dat bekl. de lijst van zwarthandelaars niet heeft opgemaakt, doch dat deze mensen door de Ortskommandant waren gevorderd. Waar bekl. geen penningm. van de N. V.D. is geweest, noch zich vrijwillig bij het N.A.P. heeft aangesloten en hij ook geen cigaretten van de Duitsers aannam, wat door getuigen bevestigd zal worden, kwam pi. tot de conclusie dat de beschuldigingen niet bewezen zijn, waarom deze z.i. zouden moeten worden vervallen - verklaard. „Maar wat doen we nu met die vechtpartij met Jongejan?" vroeg de Pres. „Ja, Jongejan is het eerst begonnen" zei pi. Daarna werd eerst gehoord

Marechaussee Zuidbroek van Nieuwe Tonge, die destijds Jongejan van de Kriegsmarine naar de Feldgendarmerie heeft gebracht. Hij heeft toen V. d. Meer met iemand van de Kriegsmarine bij het hekje van Goudswaards' huis zien staan, terwijl een paar stappen verder een Feldgendarm stond. Bekl. gaf daarop toe nog een eindje

Bekl. gaf daarop toe nog een eindje verder dan zijn huis met de marineman

meegelopen te hebben, doch hield vol zelf niet bij de Feldgendarmerie geweest te zijn. „Je bent er toch geweest! riep de Pres." „Je hebt met die kerels bij het hek staan praten."

Getuige van Dieren voorheen Marechaussee, thans boekhouder te M'harnis verklaarde het verbaal te hebben opgemaakt, doch verder weinig van deze zaak te weten.

Get. kwam terug op de verklaring van V. d. Meer ter vorige zitting, waarbij deze hem aangewreven had, dat hij aan Majoor Hom een costuum geleend zou hebben voor spionnagediensten. Als v. d. Meer deze insinuatie niet terugtrekt, zou get. zich genoodzaakt zien een aanklacht tegen hem in te dienen.

Bekl. vertelde daarop dat er een Duitser bij de burgemeester om een costuum gevraagd had. Later zag hij die kerel -in civiel lopen en heeft nog mensen voor hem gewaarschuwd. Is dat dan niet mooi? vraagt bekl.

De Pres. „Ja, maar U zei dat dat costuum van van Dieren was. U moet alleen zeggen wat U zeker weet!"

Bekl. zeide van Wachtm. Luijtjes vernomen te hebben dat van Dieren het costuum geleend had. De Pres.: „Maar trekt U die woorden

De Pres.: „Maar trekt U die woorden nu in?" Bekl.: „Ja zeker, trek ik die in."

Bekl.: „Ja zeker, trek ik die in."

Get. & decharge J. Vioegfindewe^, Gem. werkman verklaarde nooit gezien te hebben dat bekl. sigaretten van de Duitsers kreeg; wel had hij eens gezien dat hij geslagen werd. De getuigen ä decharge Aren Vroegindeweij, W. Voogd en W. Robijn legden ongeveer eenzelfde verklaring af. De laatste werkte altijd tot 12 uur met bekl. samen. ,,Dan kan hij het na de middag gedaan

,,Dan kan hij het na de middag gedaan hebben", zei de Pres. Tenslotte zei bekl. nog, dat Zaaijer,

Tenslotte zei bekl. nog, dat Zaaijer, Zeilstra en v. Eesteren een Irjst hadden opgemaakt met de inwoners van 18—40 jaar ten behoeve der Duitsers en dat hy met de Burgemeester meermalen met concentratiekamp zou zijn bedreigd, omdat

de telefonische opdrachten niet aan hun werden doorgegven.

„Dat noem ik saboteren op een andermans rug" eindigende bekl. De uitspraak werd bepaald op 12 Aug. aanstaande.

Vervolgens kwam aan de beurt de lange waslijst van wijlen

Philip A. J. Schipper ex-burgemeester van Ouddorp, die tijdens zijn internering overleed en q.q. vertegenwoordigd werd door mr. Brenkman. Hem werd hulp- of steunverlening aan de vijand ten laste gelegd door als bürgern, van Ouddorp en/of Goedereede en Stellendam, arbeiders, paarden, wagens, woningen en schrijfmachines te vorderen vooi' de Duitse Weermacht; meerdere Nederl. mannen aan te wijzen voor dienst bij de Zivil Streifendienst, en de gemeente-ontvanger A. C. Kapteijn te belasten met de controle op die dienst; te trachten gn. A. C Kapteijn te bewe gen om lid te worden van de N.V.D.; te trachten de ambtenaar ter secretarie T. Sperling te bewegen om de Nat. Soc beginselen over te nemen, hem op te dragen om voor W.H.N, te collecteren en hem toen hij dit v/eigerde te ontslaan en te vervangen door een N.SjB.ër; meer dere personen met collecte voor W.H.N te belasten; N.S.B, propaganda-.biljetten te doen aanplakken; op de stakingsdag in Mei 1943 J. Hameeteman, wiens arbeiders in staking waren gegaan, te doen arresteren en overbrengen naar het hoofdbureau van politie te Rotterdam; ter vervulling van een vacature bij de distributiedienst te Ouddorp aan het hoofdkwartier bestuurszaken der N.S.B, opgave te vei'zoeken van een N.S.B, candidaat; op 12 Juli '44-zich naar de commandant Grenzschutz te begeven en dezen te verzoeken met een paar manschappen mee te gaan om G. Molensteeg die naar hij had gehoord niet aan zijn radio-inleveringsplicht had voldaan, te arresteren en onder bedreiging met ds S.D. gen. commandant te bewegen dit onmiddellijk te doen, waardoor ontvluchting was uitgesloten, met het gevolg dat Molensteeg in een Duits concentratiekamp is gestorven en door gelijktijdig te ti-achten M. Aleman onder arrestatie bedreiging tot bekentenis te dwingen dat hij naar de zender luisterde, hetzelfde met S.D. bedreiging t.a.v. wachtmeester de Ruiter.

P. Mierop, die niet was verschenen op een vordering om voor de D.W. te werken, voor te geleiden en aan diens superieuren te rapporteren, dat de Ruyter aan twee arrestanten van de medewerker van de S.D., Oskam, cigaretten had gegeven, met het gevolg dat de Ruyter hiervoor gestraft werd; en voor de CIL. School te Stellendam de N.S. zangbundel „Jong Nederland zingt zijn volksUe deren" te bestellen; door als wnd. burgemeester van Oosterhesselen 400 arbeiaers op te roepen voor werk brf de O.T.; van onderduikers de inboedel te verkopen of te doen verkopen; aan de S.D. te rapporteren dat J. Rinsma, Ie ambt. ter secretarie, was ondergedoken, waarop de S.D. diens inboedel heeft vernietigd; de onderduikers D. de iRooy, I. Snoek, L. Snoek en A. Pol te doen arresteren en over te geven aan de S.D.; voor het ge.val van onrust in de gemeente meerdere personen aan te wijzen als gijzelaar en te dreigen dat, wanneer een aanslag op hemzelf zou worden gepleegd, behalve dezen nog 92 anderen zouden worden doodgeschoten; met de Landwacht huiszoekingen te verrichten, o.a. bij J. Karst, I. Snoek en A. Pol; van landbouwers die zich aan de O.T. dienst onttrokken hadden, terwijl hij daartoe niet bevoegd was, zoengelden te eisen van .ƒ 8000.— "en ƒ 5000.— ten bate van Frontzorg; bij de S.D. aante geven, dat J. H. Bosma 400 liter benzine van de verzetsbeweging in bewaring zou hebben, waarop huiszoeking volgde door de S.D.; door zich bij een N.S.B, bijeenkomst te Arnhem op te geven voor frontdienst in het Duitse leger, waartoe hij zich in een brief van '42, gericht aan de Afd. bestuurszaken der N.S.B, eveneens bereid verklaarde; door een lijst op te stellen van omstreeks 1150 namen van voor de Duitsers politiek gevaarlijke personen op Flakkee en deze lijst te stellen in han s s e e m z z v

n . e den van de Ortscommandant te Ouddorp Openlijke ingenomenheid met de vijand had hij betoon^ door vriendschappelijke omgang met Duitsera, o.a. de Inselcommandant von Sedlitz, den Obergefreiter Hans Thiel en den Hauptman Toepfer: b. door in de bürgern, kamer te Ouddorp het portret van Hitler op te hangen.

r . g s e e ; n n n ; ; Verder v/as iiij lid N.S.B., colporteur V.O.V.A.; blokleider, buurtleider, groeps leider, kringhoofd voor arbeidsinzet en Artaeidsverheffing en Kameraadschapszorg voor Z.H. eilanden, hij gaf zich op voor deelname aan de kaderkampen te Lunteren en to Scheelsberg- lid N.V.D.; lid W.H.N.; lid Zeevaax'tfront. Hij gaf blijk van Nat. Soc. gezindheid door het openbaar dragen van N.S.B, uniform en speldje; door op Hitlers verjaardag de roodzwai'te vlag uit het gemeentehuis van Ouddorp te steken; door in bürgern, kamer Musserts portret te hangen; door toe te staan ,dat zijn pleegzoon lid werd van de Jeugdstorm en de unifonn daarvan droeg.

; e e n n r Voordeel trok hij van de bezetting door, nadat hij in '41 had deelgenomen aan de burgerneestercursus in '42 benoemd te worden tot burgemeester van Ouddorp en in '43 tevens van Goedereede en Stellendam; in '44 benoemd tot worden tot wnd. burgemeester van Oosterhesselen en op 1 Dec. 1944 door de Beauftragte voor de provincie Z. H. benoemd te worden tot wnd. bürgern, van VWarmond en Rijnsburg; zomede door zijn ladio, zijn auto en rijwiel te mogen behouden. De vertegenwoordiger q.q. tevens raadsman van wijlen verdachte.

Mr. Brenkman, verdiepte zich in de vraag hoe Schipper tot een en ander gekomen was. Hij was van 4e tot 2e stuurman bij de Rott. Lloyd opgeklommen en kreeg een getuig schrift, dat hij zeer goed bekend stond. Aan wal gekomen begon hij een autozaak te Arnhem, die niet rendabel was. Dit gaf verwikkelingen met zijn schoonouders van wie hij geld geleend had en het is eigenlijli uit deze famileveete voortgekomen, dat hij aan de N.S.B, gegaan is. Later werd hij llnspecteur bij de Edesche Waterleiding Mij. Als Bürge meester heeft hij grote fouten gemaakt, doch hij heeft veel gedaan, dat ook door niet-N.S.B. burgemeesters is verricht. PI wees hierbij op de vorderingen e.d. Voor hem was het gemeentebalng no. 1, al zag hij die belangen anders dan wij. Tal van dingen kreeg hij als N.S.B.-burg. gedaan, die anderen niet gedaan kregen, o.m. het bewerken van land achter prikkeldraad. Van de B.S. uit Warmond zijn geen klachten over hem ingekomen, daar in die tijd zijn ogen al opengegaan zijn. Hij was fout, doch heeft geen opzettelijk fi nanciëel voordeel getrokken van de bezetter en stond consequent t.o. de zwarte handel. Waar er geen vermogen is kan er geen Termogensstrai worden opgelegd Tegenover een activa van ƒ 5000.— staat een passiva van .f 21.000.—. PI. vroeg onmiddellijke uitspraak, doch het Tribunaal besloot dit eerst op 12 Augustus a.s. te doen.

Cornells van der Heijde 41 jaar, schilder te Melissant stond terecht wegens hulp en steunverlening aan de vijand door vrijwillige dienstname als Wachtsman omstreeks 1942 bij weermachts aannemer Hoek; door vrijwillige koeriersdiensten bij de O.T. in Sept. '44; door in het najaar van 1944 te De Bilt aan de landwachter Anepool mededeling te doen betreffende het gezin M.F. Klinkvis, dat het gezin van der Heijde na zijn evacuatie uit Arnhem vrijwillig in huis had genomen, van enige feiten hem bekei.d gev/prden, doordat hij zich daar anti-Duits had voorgedaan, m.n. dat het gezin twee onderduikers huisvestte, dat „Kees" uit Zeist geregeld bonnen van het gezin Klinkvis ontving, dat er een schuilplaats onder de vloer van een kamer was gemaakt, dat een radio-toestel en autobanden in de tuin waren verstopt, een wollen deken onder een tafel en een vaderlandse tegel in een koffer, met het gevolg dat gen. Anepool met enige landwachters huiszoeking is komen doen op de dag dat gen. „Kees" zijn wekelijks bezoek zou brengen, de zonder moeite gevonden vorengenoemde voorwerpen in beslag heeft genomen en f v l k h d z , d p w V

p d e r . p r s n p e ; f aanvankelijk het voornemen vormde de dochter A. Klmkvig en de beide onderduikers W. Klinkvis en D. Zeeman te arresteren; door, terwijl deze huiszoeking hem door de Landwacht was medegedeeld, Klinkvis niet te waarschuwen, verder was hij lid der N.S.B, vanaf '42, bezocht vergaderingen, maakte propaganda en trad toe tot de W.A. Hij heeft voordeel getrokken van de vijand of diens handlangers door het behouden van zijn radio; door bij de afd. Soc. Zaken der N.S.E te solliciteren naar een P.T;T. functie door aan landw. Anepool een ander evacuatie-adres te verzoeken.

f t n e s t n g Bek!, zei dat hij 2 maanden wachtsman was geweest doch dat was hem niet bevallen. Op de vraag van de President waarom hij N S.B. ër geworden was, zei bekl., dat hij dit onder invloed van van Beek gedaan had, die hem financieel steunde en steeds werk voor hem opzocht. Om hem voor inzet naar Duitsland te vrijwaren had van Beek hem aangeraden sympathiserend lid te worden. In '44 had hij de benen genomen naar Arnhem, vanwaar hij later weer naar de Bilt ging. Volgens bekl. was hij via het evacuatie bureau bij het gezin Klinkvis terecht gekomen.

,,En toen ben je gaan verraden!" zei de pres. scherp. ^

Bekl. durfde niet te zeggen tegen die mensen dat hij N.S.B.-ër was. Hij kon er niet blijven omdat er geen eten meer was en is naar^het evacuatiebureau gegaan om een ander adres, waar hij landwachter Anepool over zijn belangen aangesproken heeft, „En daar heb je natuurlijk wel gezegd

„En daar heb je natuurlijk wel gezegd dat je N.S.B.-ër was en over de fam. Klinkvis gesproken", zei de Pres, Die Anepool was een beruchte kerel! Bekl. zei dat de fam. Klinkvis nog 13 mud aardappels verstopt had, wat hij aan Anepool had meegedeeld. ,,Die kerel heeft tegen jou gezegd, dat hij huiszoeking zou doen en je hebt die mensen, die je gastvrij onderdak gaven, niet gewaarschuwd," zei de Pres. Bekl. ontkende geweten te hebben

Bekl. ontkende geweten te hebben wanneer er huiszoeking zou gedaan worden, doch gaf toe de aardappels aangewezen te hebben toen de landwachters kwamen. Ook ontkende bek!. ,,Vova" verkocht

Ook ontkende bek!. ,,Vova" verkocht te hebben, hoewel de Pres. een schrijven van hem voorlas, waaruit het tegendeel kon worden opgemaakt. „Was U bevriend met Oskam?" vroeg de Pres. „Ik heb hem nooit gesproken", zei bekl. Pres.: „U bent failliet geweest?'?' Bekl.: „Ja, maar ik ben voornemens als ik vrij kom, alles af te betalen." „Je had allang weer kunnen schilderen, als je geen landverrader geweest was, zei de Pres. Mr. Feijkes

Mr. Feijkes als toegevoegd verdediger, meende dat bekl. al voldoende geboet had voor zijn fouten, daar hij reeds van 11 Mei '45 geïnterneerd is. PI, vroeg onmiddellijke invrijheidsstelling, doch het Tribunaal achtte na in Raadkamer geweest te zijn, geen termen daarvoor aanwezig en zal op 12 Aug. uitspraak doen. De Echtgenote van deze beklaagde, v v d b

Dingena Overwe«! 38 Jaar te Melissant, werd beschuldigd van onthouding van een waarschuwing aan het gezin Klinkvis ofschoon zij de plannen van haar man wist, In het najaar '44 heeft zij, terwijl de landwacht huiszoeking' verrichtte in de woning van Klinkvis te De Bilt, tegen de onderduiker ,,Kees" die voorgaf de fam, Klinkvis niet te kennen, woorden gezegd van de volgende strekking: ,,Het valt niet mee Kees, om op deze manier hout te moeten kopen" met het kennelijke doel, de landwachters duidelijk te maken dat dit de gezochte „Kees" was. Vervolgens zei ze nadat Kees vertrokken was tegen landwachter Anepool dat hij hem had laten ontsnappen, waarop de landwacht onmiddellijk daarop huiszoeking heeft gedaan in de woning waar ,,Kees" ondergedoken was; waarrioor zij deze C, A. H. van Bijlevelt, agent van politie te Zeist, die aan de S.D. ontsnapt was, in levensgevaar bracht. Verder trok ze voordeel uit de oorlogs b w d e h v g t b o d s l r v é g g et t ei toestand door zich van de fam. Klinkvis vec'erreohtelijk toe te eigenen, capucijnei's, erwten, een kinderjurkje, een paar kousen en een bol wol.

ei n l m n r j n i e n r Bekl. bekende onder tranen. De Pres, ging de geschiedenis nog eens na, Bekl, was met haar man iu de Bilt bij de fam, Kïmkvis opgenomen, volgens dhr, Leijdens vrijwillig, on.dat ze er schuilden voor luchtalarm. Zij wist van haar man, dat er huiszoeking gedaan zou worden door de landwacht en waarschuwde de fam, niet. Juist toen die kerels daarmee bezig waren, kwam „Kees", (Bijlevelt, de ondergedoken Zeister politieman) op bezoek. Deze had direct in de gaten, dat het mis was en deed het voorkomen alsof hij de fam. Klinkvis helemaal niet kende, doch gaf voor hout te komen kopen. Daarop zei bekl, de in de dagv, aangehaalde woordden, doch ,,Kees" was zo gaar, zich direct uit de voeten te maken.

d . e „Waarom heb je dat nu gedaan?" vroeg de Pres. Je had die mensen moeten waarschuwen en ,,Kees" niet in gevaar brengen!

e 3 j ,,Ik heb het m.et geen doel gedaan", zei bekl. terwijl hete tranen over haiar wangen vloeiden. „Ik vind alles zo erg!" ,,Dat had je eer moeten bedenken" zei

t , ,,Dat had je eer moeten bedenken" zei de Pres. Maar je nam ook nog capucijners en wol mee toen je wegging, terwijl die mensen zelf ook geen eten hadden! Bekl. zei dat toen alles zo vlug moesL en deze dingen op haar kamer lagen ,,Als ik vrij ben, zei ze, ga ik zelf naar die mensen toe om het goed te maken; het is zo verschrikkelijk erg!"

Dhr. Leijdens merkte nog op, dat bekl. te Melissant vóór de Duitsers was, terwijl zij zich bij Klinkvis anti-Duits voordeed. Bekl. zei tenslotte, een zoon te hebben die ƒ 20,— per week verdient en een meisje van 8 jaar, dat ze in geen 2 jaar gezien heeft. Zij werkt nu op de kaarsenfabriek te Gouda, waar ze ook veel verdient.

De toegevoegde raadsman Mr. Feijkes meende ook in dit geval, dat bekl, voldoende geboet heeft voor haar fouten en vroeg onmiddellijke invrijheidsstelling waarvoor het Tribunaal echter geen termen aanwezig achtte en de - ivtspraak bepaalde op 12 Augustus, Voor de derde maal verscheen

Voor de derde maal verscheen A. J. Gerritse van Nieuwe Tonge ten tonele ,die in zijn vorige verklaringen volhardde.

Intussen had de Pres. een verklaring van V. d, Welle, die beweerde met zijn wagen, samen met v. Peperstraten, voor de weermachtskeuken gestaan te hebben, Gerritse vroeg aan Peperstraten wat hij had, ging de keuken in en kwam daarna met Kiefer terug. Bekl, hield het er bij, dat er slechts één wagen gestaaii had, „Welk belang heb je er bij, dit te blij

„Welk belang heb je er bij, dit te blijven ontkennen?" vroeg de Pres, Twee getuigen verklaren nu onder eede het tegendeel.

,,Het zou verraad geweest zijn," zei bekl. Na een opmerking van de heer Ris over de boeken van v. Schouwen, vroeg deze: „En hoeveel keer heb je de mensen met schoppen bij het gemeentehuis laten aantreden en „Heil Hitler" laten roepen?"

„Nooit!" zei bekl, „Hoeveel getuigen zullen we daar eens voor oproepen?" vroeg dhr. Ris,

,,Laat ze maar komen", zei bekl, „niet één zal kunnen bewijzen gedaan heb." De verdediger dat ik zoiets

Mr. Brenkman ging in zijn pleidooi na de mate, waarin steunverlening aan en voordeel trekken van de vijand had plaats gevonden. Er is een' verklaring van Pauli, dat hij onderduikers bij de fa. Krijnen onderbracht. Hoewel deze zich de naam Gerritse niet herinnert acht hij het toch jnogelijk ook hem. geholpen te hebben. Verder is bekl. niet in Sept., doch eerst in Dec. '44 als poulier bij de D.W. gekomen. Het geval over de tarwe, die Peperstraten bij zich had, achtte pi. niet vaststaand. PI. schetste bekl. als de persoon van „Pietje Bell", de jongen die iedereen wou helpen, maar alles verkeerd deed. De evacuatie van Verhoek is geen onmiddellijk gevolg van bekl.'s handelingen. Ook had hij geen plan zich goederen toe te eigenen. Het is niet bewezen dat bekl. de woning voor de „Schreibstube" gevorderd heeft. De dochter van v. Doorn, waarmee bekl. verloofd was, was ook geen felle NSB-'se. Dit zijn slechts opblazerige verhalen uit het dorp. PI. herinnert aan een gehouden juristenvergadering waarin aangedrongen werd jeugdige politieke delinquenten te helpen. Zij zijn wel de verkeerde richting uitgegaan, maar niet te veronachtzamen krachten die we nodig hebben. PI. wees op het werk van bekl. in de mijnen en vroeg een voorwaardelijke straf met onmiddellijke invrijheidsstelling, en bij oplegging van verbeurdverklaring zijn voor-oorlogse vermogen van ƒ 2500.— buiten beschouwing te laten. Het Tribunaal zal echter op 12 Aug. uitspraak doen.

Tenslotte kwam ten tweeden male de zaak tegen Jacob ée Vos aan de orde, waarin als eerste getuige Marechaussee Zuidbroek die bekl. gearresteerd heeft werd verhoord. Tegen de teruggave der goederen aan Cohen maakte de jongste dochter van de Vos zodanige opmerkingen, dat hij ze weggestuurd heeft. Get. overlegde een lijst der teruggegeven goederen, waarvan bekl. zei dat er materialen van hem bij waren. Dat zijn dochter aanmerkingen maakte zag waarschijnlijk op zijn eigendommen, doch get. zeu dat de dochter gezegd had: Vader heeft alles gekocht en betaald! Get. A. Buscop slager te 'Oude Tonge hield zich bij zijn verklaring, dat bekl. van Cohen gezegd had, dat hij geen fietsen moest achterhouden, anders ging hij zijn vader achterna. „Je verdraait het al aardig", zei bekl. tegen Buscop. „Zwijg!" riep de President. Dat bekl. Cohen liever weg had, had hij nooit tegen get. gezegd. Get. W. Lugthart slager, thans te Dirksland, vertelde, dat er op zekere dag geen vlees voldoende was. Cohen's zaak mocht nog een maand open blijven, dus deze had recht op een koe. De P.T.C, werd opgebeld, doch zonder resultaat. De Vos zei toen: praat er eens met de burgem. over. Die is toen -verzocht de P.T.C, op te bellen.

's Avonds is de zaak van Cohen toen gesloten. Later had een Duitser nog;^ aan get. gevraagd, waarom hij zo Joodsgezind was. Hij had toen gezegd, dat Cohen recht had op een koe. Tenslotte qualificeerde bekl. het gezegde van de verdediger ter vorige zitting, dat de slagers zich eerst „courage" hadden gedronken alvorens naar de burgem. te gaan, waarvan hij rehabilitatie vroeg.

,,Dat heeft hier niets mee te maken", zei de verdediger.

De Pres.: „ Zoek dat zelf van onderaan uit."

„Dan zal ik bij de krant beginnen", zei getuige. Get. W. Bnth slager te O'Plaat verklaarde dat op aanraden van bekl. naar de burgem. gegaan was om meer vlees te vragen. Cohen had vlees en kon zijn klanten bedienen. Dat is ook tegen Dekker gezegd. „Dus je vrc^eg om vlees voor jullie

„Dus je vrc^eg om vlees voor jullie zelf? vroeg de Pres. „Ja natuurlijk, wat anders!" zei get.

De verdediger vroeg aan get. of hg gemerkt had aan bekl. dat deze vijandig tegenover Cohen stond, waarop get. zei dat bekl. zich daarover niet uitliet.

Get. J. Cohen deelde mee door Buscop gewaarschuwd te zijn voor de fietsen-inlevering. Op de bruiloft had get. de Vos niet gezien, wel is hij 's morgens even wezen feliciteren, hoewel er toch ook een avondje voor de slagers gegeven was. Nadat het gezin Cohen weg was, is het pand getaxeerd door de ANBO, doch omdat er een hypotheek van de Boerenleenbank opstond kon de Vos het niet kopen. De door bekl. gekochte artikelen waren te laag berekend, het was gekregen! Deze goederen zijn teruggehaald met de B.S., waarbij de dochter van de Vos opmerkingen maakte. Ook is er nog iets verkocht aan Hemmink.

Bekl.: ,,Dat was een oud rot weegschaaltje, dat geen cent waard was." „En voor hoeveel verkocht je dat?" vroeg de Pres.

Bekl. „Voor 5 gulden." „Dat is schandalig, dat is woekerwinst' beet de pres. bekl. toe. Zelf zeg je dat het geen cent waard was! Over een eerlijke vleesverdeling merkte get. op, dat er slagers zijn, die daarover wel wat anders kunnen vertellen. Get. J. TaaJe, garagehouder te S'dijk, verklaarde, dat de Vos gekleed als landwachter in vol tunue, eens bij hem op wou bellen. Tot tweemaal toe vroeg get.: Wie ben je? ,,Landwachter" zei bekl. Daarop heeft get. hem de straat op gesmeten, waarop bekl#met een auto vertrok, waarin nog 2 landwachters zaten. „Je zult er meer van horen" riepen ze nog. Maar ik riep: „'k Zal me verdedigen tot het einde," zei getuige.

Bekl. ontkende pertinent. Hij meende dat get. zich vergiste. Hij was maar één maal door een paar landwachters opgehaald, en een uniform had hij niet. „Nou, maar je had de pikketel op, hoor" zei get. Op de vraag van de pres. hoe bekl. dan aan een koppelriem kwam zei deze die van Koster gekocht te hebben om zijn messenhouder aan te bevestigen. Get. H. Maan

Slager te S'dijk, die voorzitter was van de toewijzingsoommissie zette de wijze van vleesverdeling uiteen. Cohen was een vriend van me, zei get. dus ik controleerde speciaal zijn belangen. Of bekl. pogingen aanwendde Cohen weg te krijgen wist get. niet. Wel werd de Vos meer beoordeeld naar zijn daden als naar zijn woorden. De verdediger vroeg aan get. of de

De verdediger vroeg aan get. of de verklaring van Both juist was, dat Cohen soms meer toegewezen kreeg als waarop hij recht had. Get. zei dat hem wel enkele gevallen bekend waren, dat Cohen in verband met zijn worstfabricage, wat meer kreeg.

De vrouw van bekl. verklaarde tenslotte desgevraagd ,dat zij met haar man en dochters in de bruiloftsdagen bij de f am. Cohen ter complimentering geweest waren. Dit was op uitnodiging van de fam. Cohen gebeurd. „En ik heb ze nog een mooie siervaas gegeven", zei get.

Waar echter in dit geval ex. burgem. Dekker als kroongetuige moet optreden en deze niet kon worden voorgeleid, zal hem in het kamp door de secretaresse een verhoor worden afgenomen, waarom deze zaak voor onbepaalde tijd werd aangehouden.

Dit artikel werd u aangeboden door: Eilanden-Nieuws

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 augustus 1947

Eilanden-Nieuws | 8 Pagina's

Politieke Delinquenten Voor Het Tribunaal

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 augustus 1947

Eilanden-Nieuws | 8 Pagina's