Tribunaal
Een vrouw die haar mondje bij zich heeft. Een waslijst van beschuldigingen tegen de Middelharnisse fotograaf Rotsma.
Zitting van Donderdag 11 Sept. 1947.
President Mr. C. Jonker. Leden van het Tribunaal de heren: M. Mijnders, Stellendam en D. Goekoop,'Goedereede.
Uitgesteld.
De zaak Jaoti Troost, veehandelaar, Sommelsdijk, werd opnieuw uitgesteld. In dit geding en dat van Trommel, Melissant, zal Oskam gehoord worden en wel op Woensdag 24 September.
Krqntje Bezuyen,,
62 jaar, Ouddorp, zou openlijk hebben doen blijken van ingenomenheid met de vijand door de als fel nat.soc. bekend staande Oberfeldwebel P. Niggelmap geregeld aan huis te ontvangen, door toe te staan' .althans niet te verhinderen, dat haar dochter zich met deze Duitser verloofde en geregeld in de pastorie te Ouddorp op bezoek ging bij de Duitse officieren Grimm en Horn. Zij gaf blijk van nat.soc. gezindheid door in het café in een twistgesprek met J. Hoek de woorden te bezigen: De Koningin, die drei ,moet nu maar borden gaan wassen met Churchill". Mede ten aanhore van C. Lodder zou zij gezegd hebben: Nu zullen we het wel beter krijgen, nu die zwartjassen weg zijn." De NSBburgemBester Schipper zou zij op een verjaarsfeestje hebben ontvangen. Zij zou voordeel uit de door de vijand geschapen toestand hebben getrokken door samen met haar echtgenoot J. Flohil een wehrm.achtsverkehrslokal te exploiteren. Tegen een of meer Duitsers zou zij gezegd hebben, dat haar concxurrent, hotelhouder T. Bouman, staatsgevaarlijk was en/ of antiDuits, althans woorden van gelijke strekking gebezigd te hebben. Zfl kreeg van haar Duitse vrienden gedaan, dat de arbeidslonen inplaats van bij Bouman bij haar werden uitbetaald. Samen met haar echtgenoot zou zij sterke drank zwart hebben verhandeld en wanneer zij daardoor in moeilijkheden kwam met de OCD riep zij de hul,p in van de Duitse weermacht, met name toen de CCDambtenaar Vermaas een onderzoek kwam instellen naar 113 liter sterke drank, afkomstig van een fabriek te Schiedam, klaarblijkelijk geruild tegen tarwe en vervoerd zonder geleidebiljet, riep zij de hulp in, althans liet dat door haar zoon doen, van de Duitse weermacht, met het gevolg, dat de CCD werd uitgeschakeld. Omstreeks de Duitse capitulatie zou zij goederen, door de Duitsers achtergelaten in het hotel van T. Bouman, watirvan meerdere diens eigendom, hebben doen opslaan in hun café, huis en schuur, met de bedoeling zich deze inboedel geheel of gedeeltelijk toe te eigenen, en/of toe te staan, althans niet te verhinderen, dat hun dochter zich goederen hiervan toeeigende. '
Besch. verzocht geen verslag in de pers op te maken. Ze wilde er zelfs voor betalen! (Vanzelfsprekend kuimen wij op dergelijke verzoeken niet ingaan. Wij geven verslag van alle zaken en zonder aanzien des persoons. Reda'ctie.) De president wees er haar op, dat thans de zaken publiek behandeld worden en niet, zoals onder de Duitsers, in het verborgen. De pers is vrij in haar verslag uitbrengen. Het Tribunaal oefent daarop natuurlijk niet de minste invloed uit.
Na voorlezing van de acte van beschuldiging en mededeling van korte inhoud der processtukken, nam de president de zaak nog eens door. Besch. zei Niggelman nooit in huis ontvangen te hebben, wel in de zaak. De dochter was ook niet verloofd met hem, ze hielp zelfa nooit in het café. Ze heeft hem misschien op straat ontmoet. „Het is alles laster wat ons aangedaan is," aldus besch. „De mensen verklaren het onder ede!" zei de president! Besch. vertelde dat haar doch ter Van der Ster op stand heeft willen jagen en toen heeft ze gezegd Jat ze verloofd was, maar ze was het niet.
,,U kunt dat niet verklaren!" vond de president. Besch. meende van wel. Ze was niet
Besch. meende van wel. Ze was niet verloofd.
„Ze zullen u niet bij de vrijages gehaald hebben," dacht de president, die opmerkte, dat de dochter zelfs een ring droeg.
De president ondervroeg dan over het komen in de pastorie. Besch. zei, dat haar dochter gevorderd werd naar het Wehrmachtsheinft In veertien dagen heeft besch. toen de kamers niet willen opruimen. De president ondervroeg scherp over het vorderen, hetgeen besch. voi
hield. Grim en Horn haalden zelfs haar piano weg.
De president las uit getuigenverklaringen dat de dochter telksns bij de Duitsers op het balcon zat.
„Watte leugens, watte leugens!" riep beschuldigde uit. „'t Is onder ede verklaard!" riep de
„'t Is onder ede verklaard!" riep de president tegen, die een gehele verklaring van De Ridder voor leest. ,,Er liep geen gemener vent op Ouddorp!" zei besch, die een geheel andere lezing van het geval gaf. ,,Ze ging op bezoek of niet?"
,,Ze ging op bezoek of niet?" „Nee, ze moest komen. Ze heeft hen zelfs voor rotmoffen uitgescholden. Op het balcon heeft ze niet gezeten. Ze moest bij De Ridder op kantoor komen, en dat wilde ze niet." De president vroeg over het gezegde van Churchill enz.
„In 1940 was Churchill er nog niet eens", verweerde besch. zich. „Oh neen, 't is anders al een oude heer!' '
iBesch. ontkende burgemeester Schipper ontvangen te hebben en de zaak werd wehrmachtslokaal omdat het moest
,,U hebt er anders goed aan verdiend!' vond de president, maar besch. bestreed dat .Het gezegde van T. Bouman noemde zij ook weer verzinsels van De Ridder. De uitbetaling van lonen verhuisde van Bouman naar de pastorie en niet naar haar.
,,Die verklaringen zijn allemaal onjuist en alleen u spreekt de waarheid," veronderstelde de president. Het geval met de CCD had zich vol
Het geval met de CCD had zich volgens besch. geheel anders toegedragen. Het ging om tarwe, die zij naar kenissen zond, ook naar BoU en Dunlop. De drank was helemaal niet zwart en dat Vermaas moeite met de grenspolitie kreeg, was zijn eigen schuld, Besch. zei nooit zwaft gedaan te hebben of een bontjas gekocht, zoals een ander caféhouder. Ze heeft nog geen stoof gekocht. Vervolgens werd gesproken over de
Vervolgens werd gesproken over de goederen van Bouman. Er stond alloen een schrijf bureau dat geen dubbeltje waard was.
„Geen dubbeltje? Das weinig!" dacht de president.
Besch. vertelde voorts nog, dat de B. S. zelfs koppen en schotelg bij haar heeft weggehaald, terwijl Bouman nu een mooie kachel op de vloer heeft, die ook niet van hem is. De president las nog eens de onder
De president las nog eens de onder ede afgelegde verklaring van De Ridder. Volgens deze werd door besch. er op aan gedrongen, dat de dochter bij hem op kantoor zou komen. De Ridder noemt besch. een geraffineerde intrigante.
,,V/at \an ik tegen die man doen?" vroeg beschuldigde. , Sen klacht tot meineed!"
, Sen klacht tot meineed!" ,,Zo'n statenloze mar, die de Hitlergroet bracht tegenover de Duitsers!" De president ondervroeg over het ver
De president ondervroeg over het vermogen. Naast een erfenis zou nog ƒ 24.000 verdiend zijn. Volgens de belasting — ,,nu eens geen verklaring van De Ridder", merkte de president op — is er een verzwegen vermogen. Besch. heeft opgegeven iDlm. 40.000 gulden, terwijl de belasting pl.m. 18.000 gulden meer is opgespoord.
„Roep mijn man dan! Daar weet ik niet5 van! Als 't zo is, is het de schuld van de boekhouder!" De echtgenoot, Floliil, zei alles altijd
De echtgenoot, Floliil, zei alles altijd opgegeven te hebben. De president onder vroeg o»^r alle eigendommen. „Voor de oorlog had u niets?" meende de president, maar besch. zei geërfd te hebben. „Vorderingen, die uit staan, zijn ook bezit. Opgegeven is aan het Tribunaal ƒ 42.000. Het meerdere is dus verdiend. l n h b a
Get. zei, dat het vermogen gestegen is ook door inkwartiering. In Augustus '40 kwam dat al. Men kon 12 of 13 man hebben. De verdediger, Mr. Stenfert-Kroese, , 1 N b l
De verdediger, Mr. Stenfert-Kroese, meende, dat deze zaak critisch beschouwd moest worden. Na de Duitse in val vielen er allerlei reaclaes op te merken. Objectiviteit en zuiver oordeel gingen ook verloren. In geen der getuigenvei klaringen wordt gezegd, dat de Flohils' i;ikwartiering hadden, zodat de Duitsers er in en uit gingen. De vermeen de verloving kan de besch. niet ten laste l v m t e g d d u o r gelegd worden. Pleiter meende, dat deze beschuldiging onwaar is. Pleiter vroeg zich af waarom alleen de Duitser getuigt van de omgang met ,Horn en Grim. De Riddei' .13 ongetwijfeld bevooroordeeld. Waaruit blijkt, dat gezegd is, dat Bouman staatsgevaarlijk was? In ieder geval was De Ridder in dienst bij de Duitsers. Inzake de verklaring van Hoek herinnerde pleiter aan de zaak van de zoon In beide zaken toont de getuige zich fantast. Met de zwartjassen zouden de raadsleden bedoeld zijn; de raad was er echter toen nog, zodat ook dit uit de lucht gegrepen is. Schipper dineerde eens in het café en daarvan heeft men het houden van een feestje gemaakt. Vermoedelijk heeft De Ridder er voor gezorgd, dat Bouman de uitbetaling kreeg. Pleiter bestreedt vervolgens de opvatting, dat zwarthandel voor het Tribunaal moet komen. Er was trouwens geen sprake van zwarte handel. Vermaas heeft trouwens helemaal geen mooie rol gespeeld in Ouddorp. Ook de overige punten van de tenlastelegging bestreed Mr. Stenfert-Kroese. Deze zijn ook al bij het geval van de zoon besproken. PI. meende, dat men moet afgaan op de betrouwbaarheid óf van besch. óf van De Ridder en hij vond voorts, dat het Tribunaal niet mocht vergen, dat besch. weet wat er in de boekhouding omgaat. PI. wees er tenslotte op, dat de familie Flohil steeds naar de. Oranjezender luisterde en hij vroeg vrijspraak.
De uitspraak werd bepaald op 24 September a.s.
Jacob Rotsma, fotograaf, Middelharnis, 48 jaar, wordt ten laste gelegd, dat hij hulp of steun verleend heeft aan de vijand of getracht heeft deze te verlenen door in een rapport, van 1 Juni 1940 over zijn interneling als fascist m de Meidagen van 1940 te schrijven:
„Ik zend hierb'i een lijstje vrn de voornaamste terroristen en ik hoop dat binren af:;ienbare tijd de leiding' van de NSB dit gepeupel hun gerechte straf niet zal onthouden, voor al het leed en ellende wat onze kameraden en wij de laatste jaren hebben doorstaan" en daarbij een lijst te voegen m.et ds namen en politieke beoordeling van 16 goede vaderlanders; 'hij zou in Augustus 1940 hetjben aangegeven aan het hoofdkwartier der NSB, dat een zoon van prof. J. E. de Quay, toen regeringscommissaris en lid van het driemarschap van de Nederlandse Unie, zou hebben gezegd: „Mijn vader is nu wel regeringscommissaris, maar hij heeft toch zo'n hekel aan die rotmoffen" en een van deze brieven te besluiten met ,,waarde kameraden, ik hoop, dat ik er Iets toe heb bijgedragen om deze R.K.- democraat een trap in zijn 'enden te gaven." Hij zou in öf omstreeks de zomer van 1943 in een brief, verzonden aan de toenmalige NSB-professor Ooedewagen, destijds Secr.-Gen. van het gewezen Departement van O.K. en W. en Cultuurbcschoiming, de klacht hebben ingediend, dat D. Blokland, beheerder van de radloccnirale te Middelharnis, moedwillig de Dv'lslanazender slecht zou doorgeven en voo/al ook het Zpndagmiddagcabaret van de NSB. Hij wag voorts geabonneerd 00 het distiictsblad. Bij of omstreeks de jaarwisseling 1944-45 gaf hij zijn medewerking aan het opstellen voor de ortscommandant te Middelharnis van een lijct van anti-Duitse personen en zwartehandelaren, van v/elke lijst de ortscommandant in Maart 1945 meerdere personen heeft aangewezen voor evacuatie. Ook zou hij de hand hebben gehad in
Ook zou hij de hand hebben gehad in het aanbrengen van Jodsn. Openlijk gaf bij blijk van ingenomenheid met de vijand door zijn brieven te besluiten met ,,Heil Hitler". In of omstreeks eind Msi 1940 sloot hij zich aan als lid bij de NSB, dit bleef hij tot 18 Juni 1943. Hij bezocht de vergaderingen, legde de belofte van trouw aan Mussert af en vervu'de da functies van vergaderings-vormingsleider en Kringrapporteur algemeen toezicht leden. Hij werd lid van NVD en WHN en op 16 Sept. 1943^be3unstigend lid van de Germaanse SS en bleef daarbij aangesloten onder no. 3251 van de 4e SS-standaard. Hij trok voordeel uit de door de vijand geschapen toestand of trachtte die te trekken door op grond t I t t H
e g t e . van zijn lidmaatschap der NSB en/of als Wehrmachtsfotograaf een vergunning te verkrijgen om zich met een fototoestel op de openbare weg te bevinden, hetgeen voor fotogiafen in het algemeen verboden was. In het voorjaar van 1941 zou hij In een brief aan de ortscommandant te Middelharnis hebben aangegeven, dat de fotograaf D. Hoiseling in het Sperrgebiet Herkingen van huis tot huis gefotografeerd had, met het gevols, dat Horsehng door hst Landesgericht werd veroordeeld tot twee maanden gevangenisstraf en 60 gld. boete. In Juli 1941 zou hij bij de ortscommandant te Middelharnis hebben aangegeven, dat de fotograaf L, Holleman zich met zijn fototoestel naar Achthuizen zou hebben begeven, met het gevolg, dat in opdracht van de ortscommandant in deze zaak onderzoek werd ingesteld. Beide klachten diende hij in met de bedoeling om zo twee concurrenten te elimineren, althans te benadelen, althans kunnende begrijpen, dat dit daarvan het gevolg kon zijn. Hij kocht van de ANBO 9 woningen, uit welker eigendom de Joodse eigenaars waren ontzet, voor een gezamenlijk bedrag van ƒ 40.000.—. In een brief aan Rost van Tonningen verzocht hij bemiddeling bij de aankoop dezer huizen. Dank zij zijn NSB-schap behield hij zijn radio. Na voorlezing van de acte van be n v d t
schuldiging en mededeling van korte inhoud der processtukken volgende onder vraging. w h e c
,,Dat is een hele waslijst!" vond de president. ,,Is het allemaal waar?" ,,Nee", besch. Hij vertelde in 1940 ge- Ei-iesteerd te zijn. Hij werd toen bedreigd." d f d r
,,Terecht bent U gcairesteerd! U stond boKend als pro-Duits. U" behoefde helemaal niet boos te zijn!" dacht de president, A p m d
,,Ik was uit het evenwicht geslagen. Later heb ik die tarief ook herroepen." , Ja, daar heb je veel aan!" laakte de m k
, Ja, daar heb je veel aan!" laakte de president, die ds brief las, waarin o.a. r'e namen werden genoemd van Van Haarst en de Jodin Koert. Besch. schreef over „Joden en ardeie dieven." A g l le g
DP president had het lijstje voor zich. , Diep treurig, sch'indelijk!" A. van Donge, Slager, Steur, Nipius, M. Meyer, (,,vampyr" noemde besch haar). De Gans Ds. Laman, ^godsdienstig fa-^cistenjager) enz. enz. v k d g
„Ik kan riet zeggen, dat ik dat kan aprecieren. ..Ook voor die zoon van die prof. De Quay heb je geschreven?" vroeg de president verder. Ook deze brief was bij de stukken. „Dat had heel gevaarlijk voor die man kunnen zijn. U rciireef hel met de bedoeiing, dat maatlegelon getroffen zouden worden." w h g d z zi
Ik had niet gedacht ,dat er maatregeien oetro'''.'"en zoudon worden!" klaagde besch. ,f
De president v^ees er op, dat prof. De c; lav inderdaad gegijzeld werd. Hij ondei vioeg voorts over de klacht over Blokland. Besch. zei eerst naar Hilversum geschreven te hebben. Hij heeft ook alleen over de radioceptrale en niet over Blokland ,geschreven. Besch. ontkende pertinent, dat hij z d pl lu d m A
Besch. ontkende pertinent, dat hij heeft medegewerkt aan het opstellen van een liist van zv/arthandslaren. Bij Duitse instanties heeft besch. nooit iets aangebracht. B h v ge fe
„Bij Duitsers of NSB-ers! Dat is hetzslfde. Begrijpt U dat?" vroeg de president. E kl w
,,Nu wel, edelachtbare' Dat heb ik later wel ingezien. kv
,,Waarom bent U lid gevrorden?" vroeg de president. m Ze
,,De algemene toestand, afslachting' van vee, werkloosheid enz." ,,Moest je dan NSB-er worden toen de moffen kwamen? Die maakten liet goed?" m he is
Besch. gaf de andere lidmaatschappen toe. Hij was echter geen vori'ningsleider. I-Iij werd SS-er om zijn radio te behouden. Hij stortte toen 25 gld. Toen was hij geen NSB-lid meer. Vervolgens sprak de pres. over de fo in di ve ie
Vervolgens sprak de pres. over de fotograf engeschiedenis. si
,,Daar ben ik maar zijdelings bij betrokken geweest" verweerde besch. zich waai op de president de verklaring van Horseling las. da oo re le
De ortscommandant vroeg hem hoe hij Ro t k n o s . t s n k . r e aan een vergunning om te fotogtafersn kwam. Men mocht met fotogiaferen. Besch. heeft alleen de erkende fotografen opgeiuimd, Holleman en K;urvink. Horsehng was maar een beunhaasje. \ „Bezwaar tegen?" vroeg de president. „Oh neen, helemaal met. Daar had ik geen last van!" antwoordde besch, die voofts vertelde over het verhoor '^an hun en Horseling bij de ortscommandant. Meerkamp zei, dat Horseling naar diens dochter gespuwd had. Overigens is er geen woord over Horseling gesproken Ook de kwestie Holleman wilde besch niet toegeven. De president las uit de verklaring van Holleman, dat deze dacht dat Rotsma op hem loerde. Hem. kwam ter ore, dat een meisje, dat bij Rotsma was geweest, bij de Duitsers verraden had. Burgemeester Slobbe verklaart zich een klacht te herinneren, die bij de ortscommandant over Holleman werd ingediend.
- „Ik had wel twintig tips aan de moffen kunnen geven, dat ze fotografeerden!" vei weerde besch. zich Hij gaf een resumé van zijn eigen fotograferen ir Achthuizen, waar hij in een uur tijd 400 pasfoto's maakte. In twee maanden tijd moest hij 2C0D0 opnamen maken. Hij wist dat vele anderen ook foto's maakten, maar hij heeft nooit die mensen aangeklaagd. Maar Holleman kwam later m Ac'ithuizen en vond het terrein afgegraasd. Een kapelaan vertelde, dat Holleman zich door een Duister liet begeleiden. Besch. zei de mensen nooit lastig gevallen te hebben. Hij ontkende dit dee", van de tenlas'celegging pertinent.
Besch. bekende de Jodenhuizen gekocht te hebben en ook dat hij een brief daarover schreef aan Rost van Tonningen.
„Begrijpt U niet, dat dit volko."iien mis was?"
Besch. zei dit in te zien. Vier van de huizen, ad f 15000.—, zijn weer terug gegaan naar d-? rechthebbenden.
Voor het beheersin«tituut verklaarde ds heer Das een en ander. Geen der huizen IS nog terug naar de eigenaars. Alle zijn nog bij het Beheers'nstituut.
Het vermogen per 31 Dec. '46 was ,f 48593.20.
Besch. zei in ±939 plm. f 35000.— bezeten te hebben, maar de heer Das noem de dit onjuist. Toen was het vermogen plm. .ƒ 15.000.—. Besch. zei dikv/yis gelukkig gespeculeerd te hebben. Get. Das deelde echter mede, dat deze speculaties meest van na 1940 dätperden. Alleen Ananconda Coppe had hij al tevoren Besch. heeft nooit kunnen opgeven waar het geld gebleven was. Later is er in het vermogen door' koersdaling een verlies gekomen va,n 8000 gld. „Onvindbare" effecten zijn omgezet in een bontmantel. Er zijn nog enkele tegenstrijdige veiklaringen en het financieel onderzoek wordt nog voortgezet.
De echtgenote Cornelia van Vulpen kvvi-am verklaren, dat alles weg is. De meubelen zijn uit de woningen gevoe>d. Ze zijn gedeeltelijk veikocht, gedeeltelijk m biuikleen gegeven
Besch. zei, dat mr. den Hollander, heeft veiklaard, dat er vreselijk gestolen is.
De president toonde een boekje, waarin besch. het adres van de Sicherheitsdienst schreef. Besch. kon daarvan geen ve--klaring geven. Hij heeft er nooit iets mede te maken gehad. ,,'t Doet toch gek aan!" vond de pie
,,'t Doet toch gek aan!" vond de piesident.
Ml-. N. C. van Mastrigt, pleitende, zei dat het vast staat dat besch. voor de oorlog al pro-Duits was. Hij werd dus tereclit in 1940 gearresteerd. Toen zijn velen uit het lood geslagen. Een figuur als Rotsma is al menigmaal verschenen,
PI. wilde een vergelijking; met andere gevallen maken. Aan de ene kant de gewone tenlastelegging met aankoop Joodse huizen er bij. De baantjesjagerij in de NSB stuitten hem tegen de borst, ook de harde maatregelen van de bezetter, zodat hij bedankte. Hij moest toen zijn radio inleveren, OTOI die te redden stortte hij 25 gld. voor de S.S. De aankoop van Joodse huizen behoort volgens pi. niet voor het Tribunaal. Niet één N.; S.Ber is er voor opgepakt, vele notarissen hebben hetzelfde geflaan. De Joden krijgen de huizen terug en de kopers zijn hun geld kwijt. Het kwaad straft zich aelf. hier
PI. vroeg of besch. nog langer moet zitten. Hij is nu al 28 maanden gedetineerd. Als hij vorig jaar terecht gestaan Tiad, zou hij nu al vrij zijn. Het gaat er dus nu om of de andere punten waar zijn:
Dat rapport behoorde, ê,ldus pi., niet tot de gewone tenlasteleggingen. Men moet dit zien in het licht van de tijd, waarin het geschiedde. Voor Krijn van Beek had men ook al de doodkist klaargemaakt. Zij waren alle uit het lood geslagen. In 1945 was het opdfacht, dat men de lieden, die vóór 1 Jan. 1942 bedankten niet zou arresteren. Omtrent het eerste jaar mag men dus 'w^at milder zijn in het be. en veroordelen. Besch is overigens ook onevenwichtig.
Het overige is de klacht inzake de radiocentrale. Besch. zegt geen aanleiding gehad te hebben om Blokland aan te klagen. Get. Geluk zegt, dat Rotsma geenszins de bedoeling gehad heeft om Blokland in moeilijkheden te brengen.
PI. meende, dat m.en hier met hulpverlening van zeer bescheiden aard te doeri heeft. Inzake het opstellen van een lijst van zwarthandelaren heeft besch. niet daarin de hand gehad. Van der Wedde is bij hem geweest, maar hij weigerde mede te werken. Joden bracht hij niet aan. Het is niet te vinden dat M;«srit?; werd gearresteerd na het geval Horseling.
PJ. wilde dit geval in het geheel onder het oog nemen. Er was een brief van ^Rotsma bij de ortscommandant, maar die heeft Horseling niet kunnen lezen. Volgens Meerkamp was diens dochter door Horseling beledigd. Een zoon van Meerkamp heeft Horseling en Mesritz zelf aangebracht.
PI. had hierover getuigenis van me^. v. d. 'Sluijs en van Gibbels. Zodoende werd Rotsma slachtoffer van de agitatie van Meerkamp. Horseling heeft na de bevrijding ook getracht de zaak van besch te krijgen. PI. ging daarna het krijgen van een
PI. ging daarna het krijgen van een vergunning na. Die vergunning kreeg besch. niet als NSBer of als Wehrmachtsfotograaf, maar gewoon als fotogiaaf. Iedereen kon zo'n vergunning krij gen. Hij was officeel erkend fotograaf.
Daarom kreeg hij verlof van de „Wtehr machtsbefehlshaber." De bevolking was er ook bij gebaat. Inzake HoUeman geldt lietzelfde. Die heeft trouwens üooit last gehad. Voor wat betreft Slobbe is z;elfs een misverstand nog wel mogelijk. Volgens pi. blijven er slechts enkele dingen van de tenlastelegging over, die bovendien nog van weinig betekenis zijn. De interneringstijd is aan besch, niet zonder meer voorbijgegaan. Hij ziet zijn fouten wel in. De tijd,' in internering doorgebracht, is ruim voldoende.
ri. meende dan ook onmiddellijke in "vrijheidsstelling te mogen vragen. Besch. heeft zich bij de razzia's goed gedragen. Dat getuigen o.a. Kijkuit, v. d Sluijs, P. Zaaijer en A. D. Slis.
PI. besprak tenslotte de vermogenspositie van besch. Aangenomen mag wor den, dat door belastingaanslagen en verlies van Jodenhuizen, het vermogen wel geheel teniet gegaan zal zijn.
Er is ook 60.000 gld. zekerheidsstelling eza besch. mag al blij zijn als hij zijn zaak raag houden en zijn inventaris te 'ug krijgt. Van verbeurdverklaring kan een sprake zijn, daar er niets verbeurd e verklaren is. Dat men nu nog een naer onderzoek zou instellen noemde pi. en dwaasheid. Het ging om twee effecen, die zoek waren. Besch. zegt in d§ 'inter 1945 die effecten geruild te heben met Marinus Spee voor een bontman el. ,,Wat moet nu het beheersinstituut met die bontmantel doen?" riep pi. uit. Ook een fototoestel is er gekomen. Er is nu verder niks en pi. meende, dat de zaak nu maar eens einde moest nemen
Pi. herhaalde het verzoek om onmiddellijke invrijheidsstelling.
Get. Das deelde mede, dat de bontmantel niet de enige aanleiding was, maar da^; een relatie in Arnhem effecten onder zijn beheer had en deze zelfs als eigen bezit bij de belasting heeft aangegeven. Naar het fototoestel is ook bij herhaling geïnformeerd, want men wist dat het er was.
' Het Tribunaal begaf zich in raadkamer om over het verzoek tot onmiddellijke invrijheidsstelling te beslissen.
Na heropening deelde de president mede, dat nog geen termen aanwezig geacht werden tot onmiddellijke invrijheidstelling. Over vier weken dient deze zaak opnieuw om het Beheersinstituut in de gelegenheid te stellen het onderzoek te beëindigen. Er wordt dan onmiddellijk uitspraak gedaan.
Jacob Cornelis Bergers, 65 jaar, Goedereede, graanmolenaar, zou als eigenaar van een graanmolen te Goedereede hulp en steun aan de vijand hebben verleend, door in deze molen te malen haver, tarwe en gerst voor onderdelen van de Duitse weermacht en tarwe voor leden daarvan persoonlijk. Hij zou voordeel uit de door de vijand geschapen feitelijke toestand hebben getrokken door omstreeks de gehele duur van de oorlog meel en bloem, gemalen uit de afval van tot 60 % uitgemalen tarwe, welke afval hij van de Duitse weermacht en/of leden daarvan persoonlijk, ontving, in de plaats van maalloon voor het malen van deze tarwe, die niet behoorde tot de officiële legerrantsoenen, te verkopen aan burgers en leden van de Duitse weermacht, tegen prijzen, aan2ipnlijk hoger dan de toen voor tarwemeel en bloem vastgestelde.
Besch. geloofde dat het tenlaste gelegd wel juist waS. Het is niet ei'g m.ooi gefeest, ,,maar het was de toestand." De prijzen waren niet hoog in vergelijking met elders.
„Het was toch niet de vastgestelde" prijs?"
,,Neen, dat niet." Kesch. ontkende dat hij tarwe afnam van de burgers, die bij hem lieten malen. Hoogstens wat overschot. Voor de Duitsers moest hij uitbeulen..op 60 procent. Met de rest kon hij doen wat hij wilde.
„U had het toch voor niks!" „Als ik het voor lage prijs verkocht had, zou ik niet geweten hebben wat ze gedaan hadden.' '
,,Misschien waren ze je om de hals gevallen." „Ze zou'we me verraden hebben, denk ik," zei besch.
Het vermogen bleek nu 8000 gld. te zijn. Besch. heeft 4000 gld. verdiend in die tijd. Hij verklaarde het met te zeggen, dat hij veel voor de burgers gewerkt heeft.
De verdediger, Mr. Homan, zei, dat
Bergers indertijd werkelijk voor de Duitsers gem.alen, heeft. De voedselcommissaris schreef hem echter, dat hij het doen kon. Hij heeft meer achter gehouden, dan hij mocht en dus heeft hij de vijand niet bevoordeeld, maar benadeeld. In de winter 1944—1945 betaaicle men enorme prijzen voor tarwe enz., veel hogei' dan Bergers vroeg, al was hij ook nog te hoo£r. Bergers werkte met zijn zoon, en zij zouden 3000 gld. verdiend hebben. De zoon is gedetineerd geweest en heeft al 4000 gld. boete gehad.
Men kan ook niet zeggen dat de firma zich erg ^errijkt heeft. PI. vroeg de boete te verminderen.
De uitspraak werd bepaald op een vol gende 7\ttm^.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 september 1947
Eilanden-Nieuws | 8 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 13 september 1947
Eilanden-Nieuws | 8 Pagina's