De Schepen Van Oude Tonge

Er werd mij eens de vraag gesteld of een zeilschipper naar de aard van het vak meer schipper was dan een schipper op een motorschip of iemand van de huidige generatie die in de scheepvaart met de modernste apparatuur moet werken. Daarop is moeilijk een antwoord te geven. Immers het bedienen van al die apparatuur is ook heel knap. Maar de eerbied stijgt als ik een nieuw verhaal kan schrijven over een zeilschipper die nog ruimschoots in deze eeuw de wateren heeft bevaren op eigen kracht, met eigen inzicht en ervaring. Zo'n zeilschipper was Willem Bezemer.

Bezemer was een scherp zeiler. Wanneer hij met zijn schip, de Onderneming, een stevenaak van circa 80 ton, de haven van Oude Tongc verliet, dan volgden de andere schippers die op reis dienden te gaan ook wel. Maar hij vertrok soms onder bepaalde weersomstandigheden waarin het nauwelijks verantwoord was om uit te varen. Dan bleef menige schipper nog een poos wachten op de ree.

Bezemer vertrouwde op zijn eigen vakkennis, maar bovenal vertrouwde de schipper op Hem, in welke omstandigheden hij ook verkeerde.

Deze zeilschipper zou dan ook nooit op zondag hebben gevaren. Zeilschipper, met recht, want hij heeft in zijn arbeidzaam leven altijd gezeild. Hij vervoerde steen, zand en grind en alle soorten landbouwproduklcn. In het najaar vervoerde hij suikerbieten voor Dinteloord.

Hij had in het begin ook een knecht aan boord. Eén van hen was op zaterdagavond ergens wezen passagieren. Hij kwam nogal laat aan boord en niet zonder gestommel! De volgende ochtend ging Bezemer ter kerke en liet de knecht zijn roes maar uitslapen. Maar toen Bezemer 's maandagsochtends aanstalten maakte om te vertrekken, kwam zijn knecht in zijn zondagse pak tevoorschijn om... naar de kerk te gaan.

Willem Bezemer, geboren 1862 te Oude Tonge, was gehuwd met Neeltje van Beek, geboren 1867 te Oude Tonge. Uit dit huwelijk zijn zeven kinderen geboren. Jannetje, Johannes, Maria, Marius, Hendrik, Cornelia en Adriaantje Maatje. Zes van de zeven kinderen zijn aan boord geboren, alleen de jongste is in Oude Tonge aan de wal geboren.

In 1907 is de schippersvrouw aan wal gegaan. Dal was op de Molendijk waar zij een winkeltje begon in kruidenierswaren, garnituur en zelfs werd er petroleum per kan verkocht.

Neeltje Bczcmer-van Beek is in 1'J3I te Oude Tonge overleden. Zij werd 6.^ jaar. Haar man bleef varen. Dat heeft hij volgehouden tot hij ongeveer 75 jaar was. Toen ging hij in Oude Tonge aan wal, maar hij ging vaak bij zijn jongste dochter in Sommelsdijk logeren. Die korte verblijven werden op de duur al maar langer, totdat schipper Willem Bezemer in 1956 te Sommelsdijk ten huize van de familie Van der Ree m de Binnenweg kwam te overlijden. De begrafenis heeft plaats gehad op de zogenaamde nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Langcweg te Oude Tonge. De nazaten

De nazaten

1. Jannetje (Jan.s) Bezemer is in 1891 geboren. Tijdens de inundatieperiode is Jannetje Bezemer op 23 februari 1944 door verdrinking om het leven gekomen. Zij was ongehuwd.

2. Johannes Bezemer, geboren 1893, was gehuwd met Maria Cornelia den Rooijen uit Oude Tonge.

Johan voer eerst met de Vriendschap, een schip van ongeveer 80 ton. De Vriendschap werd verruild (en wie zou er hebben gehuild?) met het motorschip Zeeland van 250 ton. Volgens de notities van Mattheus de Korte kwam Bezemer met de Zeeland maar weinig in de haven van Oude Tonge. Hij vervcx;rde in hoofd-zaak zand en grind; hij had een eigen los-installatie aan boord. Tot 1926 heeft Johan met de Zeeland gevaren en hij verkocht in dat jaar zijn schip aan zijn broer Marius.

Johan Bezemer ging aan wal en begon een café op de Oostdijk de Oude Tonge dat hij had overgenomen van Dirk den Rooijen.

Hij had ook nog een oliebootje om de schepen in Oude Tonge te kunnen bunkeren. De vleugelpomp werd soms wel bediend door zijn neefje Wim van der Ree. Voorts was Bezemer havenloods te Oude Tonge.

Johannes Bezemer is in 1949 te Oude Tonge overleden.

Het echtpaar Bezcmer-dcn Rooijen had 7 kinderen.

O Neeltje Bezemer is gehuwd met Lcendert de Graaft, kraanmachinist uit Hcerjansdam.

© Willem Bezemer is gehuwd met Wills van den Doel.

© Dirkje Bezemer is gehuwd met Jan van Zanten, oud-schippcr wonende te Oude Tongc.

O Bastiaan Bezemer was gehuwd met Addv Dekkers.

© Maria Bezemer is gehuwd met Piet Kramp uit Outle Tonge. Hij is kraanmachinist en woont te Vierpolders.

© Joliannes Bezemer was gehuud met Jobje van Poort\liet. Johannes heeft gesaren bij Rijkswaterstaat en is in de loop van dn laar o\ erleden.

O \\ ilhelmina Bezemer is gehuwd met Jacob Troost, vrachtwagenchauffeur te Melissanl.

3. .Maria Bezemer, geboren 1896, was gehuwd met Roeland Waterman Kiev iets uit Oude Tonge (Waterman is een voornaam). Zij gingen varen met de Tijd leert alles, een schip van 102 ton. Zij voeren tot 1929. Zij hadden twee zoons. Leenden en Willem.

O Leeiidert Kieviets heeft gevaren bij de familie Van Dongen en later, na de oorlog zat hij op de grote vaart.

© Willem Kieviets voer met zijn vader tot net na de oorlog op een beurtschip.

Maria Kieviets-Bczcmer is in 1966 te Rotterdam overleden en haar man Roeland Waterman Kieviets in 1969, ook te Rotterdam.

4. Marius Bezemer, geboren 1898, was gehuwd met Hilletje van Zanten, schippersdochtcr van Arend van Zanten en van Arcndje Braber uit Den Bommel.

Marius ging dus met de Zeeland varen. Hij vervoerde \cel zand en grind voor Van den Heuvel. Ook vervoerde hij landbouwproduktcn en veel kunstmest van Gent naar diverse plaatsen in ons land. In 1931 is Marius Bezemer met varen gestopt en ging in Rotterdam aan wal. Reeds in 1933 is de schippersvrouw Hilletje Bezemer-van Zanten te Rotterdam overleden.

Na de oorlog heeft Marius Bezemer weer een schip gekocht, een hagenaar van 151 ton, genaamd Rival. Hij voer veel op België.

Het schippersechtpaar M. Bezemcr-H. van Zanten had een dochter, genaamd Neeltje genoemd naar grootmoeder Neeltje van Beek. Deze Neeltje heeft een prachtige brief geschreven met daarin veel infomiatie over haar familie. Neeltje is als meisje een paar maal in het water gevallen. Een keer is zij erg ongelukkig terecht gekomen. Zij viel van het toen ongeladen schip naar beneden op de blauwe keien van de oeverversterking ter plaatse in België. Haar hoofd was ernstig gewond en zij moest dan ook aar het ziekenhuis worden vervoerd. Daar werden maar liefst 28 hechtingen aangebracht en moest zij enige tijd in het ziekenhuis verblijven.

Neeltje Bezemer is in 1950 gehuwd met [•. P. van der Vliet uit Oude Tonge. Zij gingen met de Hollandia varen, een klipper van 115 ton.

In 1953 werden de Rival en de Hollandia verkocht en samen kochten zij de Luctor, een motorschip van 225 ton.

Marius Bezemer ging bij zijn dochter en sch«)nzix)n aan boord van de Luctor. Zij hervatten de vaart op Belgié en deden vele reizen geladen met zand, grind, kunstmeststoffen of graan.

In 1965 ging Marius Bezemer in Oude Tonge aan wal en ging op de Zuiddijk wonen, later verhuisde hij naar een bejaardenwoning aan de Bernhardstraat. Marius Bezemer is in 1976 te Oude Tonge overleden.

In 1974 is zijn schoonzoon met varen gestopt en zijn gezin ging in Zwijndrecht aan wal. Het echtpaar Van der Vliet-Bezemer heeft drie kinderen van wie er twee zijn gaan varen. Maar zij komen nog aan de beurt bij de grote schippcrsfamilic Van der Vliet.

5. Hendrik Bezemer, geboren 1900, was gehuwd met Jannetje van Zanten, een zuster van Hilletje, eerder genoemd. Twee broers, twee zusters. Zij voeren met het motorschip de Onderneming van 160 ton. Bezemer vervoerde veel landbouwprodukten. De Onderneming werd in 1942 verkocht en in de plaats daarvan kochten zij een omgebouwde klipperaak van 120 ton. Een bijzonderheid aan dit schip was zijn nogal platte bodem en kon zodoende moeilijk bevaarbare havens met weinig moeite bereiken of verlaten waar anderen in de modder bleven steken. De klipperaak van Hendrik Bezemer heeft vooral goede diensten gedaan in het laatste jaar dat er nog suikerbieten van de kaai van Sommelsdijk werden afgevoerd naar de fabriek. Zelfs de laatste vracht werd door Bezemer gehaald. Hendrik Bezemer is in 1956 overleden.

Hendrik Bezemer is in 1956 overleden.

Het schippersechtpaar H. Bezemer-J. van /anten had twee kinderen:

O Willem Bezemer is gehuwd met Sjaan de Vries. Willem was .schippei op een waterschip van de gemeente Rotterdam.

© Adrianus (Arjo) Bezemer is gehuwd met Els de Vries. Arjo was eerst schipper bij zijn vader op de Onderneming.

6. Cornelia Bezemer, geboren 1902, bleef ongehuwd. Na het overlijden van haar moeder bleef zij in de winkel op de Oostdijk totdat de gemeente het pandje heeft aangekocht voor de sloop in 1967. Cornelia Bezemer betrok toen een bejaardenwoning in de Prins Bernhardstraat voor ƒ 12,05 per week aan huur. Zij is in 1990 te Oude Tonge overleden.

7. Adriaantje Maatje Bezemer, geboren 1907 te Oude Tonge (aan wal) was gehuwd met Petrus Johannes van der Ree uit Nieuwe Tonge (Luchtje). Van der Ree was boekhouder en vestigde zich later in de Binnenweg te Sommelsdijk.

Adriaantje Maatje Bezemer is in 1976 te Sommelsdijk overleden.

Het echtpaar Van der Ree-Bezemer had twee zoons:

O Willem van der Ree is gehuwd met Sietje Vroegindeweij te Sommelsdijk. Wim was belastingconsulent en heeft de zaak van zijn vader overgenomen.

© Jacobus van der Ree is gehuwd met Anthonia de Mooij uit Middelharnis. Jacobus is thans varende op een baggerschip die zeegaten en vaargeulen op diepte moet houden, ook buiten de landsgrenzen.

Van den Ouden

Het eerste lid van de familie Van den Ouden die op Flakkee belandde was Dingenis van den Ouden. Volgens Gerard Oomens was Dingenis van den Ouden in 1780 te Bruinisse gedoopt als zoon van Dingenis van den Ouden Pieterszn.., van beroep meekrapdroger en van Lena van den Ouden Cornclisdr.

Dingenis van den Ouden trad in 1803 te Herkingen in bet huwelijk met Lena van den Houten, gedoopt in 1780 te Herkingen als dochter van Cornells van den Houten, landbouwer en van Jacomijntje van der Mculen.

Cornells van den Houten was een rechtstreekse voorvader van Marie van den Houten, de vrouw van de vaak genoemde Gerard Oomens.

Dingenis was in zijn jeugdjaren eerst knecht op een mos.selboot uit Bruinisse. Samen met zijn schipper viste Van den Ouden onder Herkingen op mos.sels. Bij ongunstig weer overnachtten zij inet hun scheepje in de haven van Herkingen. Daar kreeg Dingenis 's avonds echter geen mosselen in de korren, maar wel kreeg hij Lena in zijn netten.

Na zijn huwelijk kocht hij een hoogaars en noemde dat bootje Heen en Weer. Hij begon een veerdienst van Battenoord op Bruinisse en omstreken. Later kocht Dingenis van den Ouden een stamnieneetje op de Kaai van Battenoord en zijn vrouw Lena werd tapster. Dat zaakje zal wel goed gelopen hebben. Waar volk is, is immers nering. De klanten voor het overzetsveer moesten soms lang wachten vooraleer de veerman kon vertrekken. Met laag water kon men de haven van Battenoord helemaal niet in of uitvaren. Lena van den Ouden Dingenisdr., geboren 1803. is te Nieuwe Tonge in het huwelijk getreden met Thomas Volaart, schipper van beroep. De schippersfamilie Volaart is reeds behandeld in het verhaal over de schepen van Battenoord.

Cornells van den Ouden Dingeniszn. is in 1806 te Nieuwe Tongc geboren en in diezelfde plaats in 1884 overleden. Hij was schipper op een houten poon, in die jaren een welbekend scheepstype op de Zeeuwse en Zuidhollandsc wateren.

Cornells van den Ouden is in 1830 te Nieuwe Tonge gehuwd met Neeltje van der Slik. Zij was een dochter van Maithcus van der Slik en van Lijsbeth Breur.

Alle kinderen uit dit gezin zijn te Nieuwe Tonge geboren.

Dingenis van den Ouden Corneliszn., geboren 1833, was gehuwd met Anna Jacoba van Oers uit Oude Tonge. Zij was een dochter van Servaas Jacobus van Oers, deurwaarder te Oude Tonge en van Aagje Berkhout. Dingenis voer eerst met een houten statietjalk en later met een ijzeren aak.

Cornells van den Ouden Dingeniszn., geboren 1867, is gehuwd met Antoinette van der Velde. Cornells (roepnaam Kees) had eerst twee houten schepen. Daarna kocht hij een ijzeren zeilklipper van 120 ton, genaamd Hoop op Zegen. In de jaren twintig liet Kees van den Ouden een nieuw motorschip bouwen van 128 ton met een 60 PK Hollandiamolor.

Hij noemde het schip naar zijn vrouw Antoinette.

Het schippersechtpaar Van den Oudenvan der Velde kreeg acht kinderen.

1. Willem van den Ouden werd schipper en is naar elders vertrokken.

2. Jacobus van den Ouden werd schipper en is eveneens naar elders vertrokken.

3. Dingenis van den Ouden is te Oude Tonge gehuwd met Marie de Vos. Ook Dingenis werd schipper en is naar elders vertrokken.

4. Servaas van den Ouden was eerst knecht bij zijn vader Cornells. In dezelfde tijd liet Servaas een nieuw motorschip bouwen van 120 ton met een 44 PK Hollandia-motor met gloeikop. Aanvankelijk voer een van zijn zusters Neeltje of Anthonia mee, maar na zijn huwelijk met Sientje Balnikker, een schippersdochtcr uit Tcrncuzen, voeren zijn zusters niet meer met het motorschip mee. Eind jaren tachtig is Servaas van den Ouden in een verzorgingstehuis te Hansweert overleden.

5. Mina, 6. Neeltje en 7. Anthonia van den Ouden bleven ongehuwd.

8. Martinus (Tinus) van den Ouden was eerst knecht bij zijn vader en werd later schipper op de Antoinette. Zijn zusters Neeltje en Tonia voeren met hem mee. Beide zusters wonen thans te Rotterdam. Servaas Jacobus van den Ouden Din

Servaas Jacobus van den Ouden Dingeniszn., geboren 1873, is in 1898 te Herkingen gehuwd met Maria Doornhein, dochter van Jacob Doornhein, van beroep stalvis.ser en van Magdalena Overdorp. Servaas voer eerst met een grote klipper, maar later bezat hij een motorschip van 200 ton. Zij zijn naar elders vertrokken.

Martinus van den Ouden Dingeniszn., geboren 1877, is in 1906 te Nieuwe Tonge in het huwelijk getreden met Paulina Volaart, dochter van Abraham Volaart en van Paulina Goemaat.

Martinus had eerst een twccmastklipper van ongeveer 210 ton en daarna een motorschip van 220 ton. Het .schippersechtpaar Van den Ouden-Volaart kreeg negen kinderen. Dingenis, Abraham, Anna Jacoba, Paulina, Abraham, Neeltje, Pieter Martinus, Cornells en Willem.

Neeltje van den Ouden Dingenisdr., geboren 1883 is helaas in 1901 aan boord bij haar ouders te Stampersgat overleden.

Mattheus van den Ouden, geboren 1836, zoon van Cornells van den Ouden en van Neeltje van der Slik. Mattheus voer op een houten tjalk van rond de 70 ton. Matthcus varl den Ouden is in 1865 te Oude Tonge gehuwd met Maria Zweerus. Zij was een dochter van Machiel Zweerus die eerst schipper was en later herbergier en van Adriana van der Have.

De kinderen van het echtpaar Van den Ouden-Zweerus zijn allen te Oude Tonge geboren.

Cornells van den Ouden, geboren 1866, was gehuwd met Johanna Snijder. Cornells had eerst een klipper. In de jaren twintig had hij een motorschip van 160 ton.

Mattheus van den Ouden Corneliszn., geboren 1894 te Oude Tonge, was schipper op een motorschip van ruim 2(X) ton, genaamd Hendrika. Hij was gehuwd met Hcndrika van Triebt uit Hardinxveld. Zij hadden vijf dochters.

Pieter van den Ouden Corneliszn., geboren 1904 te Oude Tonge, was gehuwd met J. P. Visser uit Rotterdam. Pieter van den Ouden is in 1972 te Bruinisse overleden. Een zoon uit dit huwelijk is Cornells van den Ouden (1937), is gehuwd met Lammigje Damming (1937). Zij hebben twee kinderen, Pieter van den Ouden (1961) en Maria van den Ouden (1965).

Cornelia Maria van den Ouden, geboren in 1893 te Oude Tonge als dochter van Cornells van den Ouden en van Johanna Snijder. Cornelia Maria van den Ouden is in 1925 te Stad aan 't Haringvliet getrouwd met schipper Johannes Breesnee. Hij voer met een sleepschip. Man en vrouw zijn kort na elkaar in 1969 in het ziekenhuis te Dirksland overleden.

Machiel van den Ouden, geboren 1871, was gehuwd met Lena van Driel, dochter van Beschier van Driel en van Maatje van Noord.

Machiel had eerst een houten tjalk van 70 ton en later een zeilklipper van ruim 100 ton, genaamd de Zeven Provincies. Machiel van den Ouden is in 1926 in Akkrum (Friesland) overleden. De weduwe Van den Ouden-van Driel voer toen met haar kinderen, onder wie reeds twee bevaren zoons, met de zeilklipper verder. Men liet een 44 pk Hollandiamotor met gloeikop in de klipper plaatsen en weer verloor hierdoor een zeilschip zijn oorspronkelijkheid. Moeder en zoons bleven nog enige jaren met de Zeven Provincies varen.

Het echtpaar Van den Ouden -van Driel kreeg zes kinderen.

1. Mattheus van den Ouden, geboren 1899, was gehuwd met Maria van der Made. Mattheus voer eerst met een zeilpaviljoensjacht van ruim 100 ton. genaamd Risico. Ook deze .schipper ging zijn schip motoriseren. Hij liet een 40 pk Hollandia-motor in zijn schip zetten en voer voortaan wel sneller. In de beginjaren vijftig liet Matthcus van den Ouden een nieuwe niotorspiis bouwen van 350 ton, genaamd Thcmar. Deze familie is in Rotterdam terechtgekomen waar Mattheus van den Ouden in 1966 is overleden.

2. Beschier van den Ouden, geboren 1905 te Oude Tonge, was gehuwd met Adriaantje de Ruijter, schipper.sdochtcr uit Sint Philipsland. Zij hadden een zoon, Machiel genaamd. Beschier voer voor zijn huwelijk met zijn moeder en zijn broers op de zeilklipper de Zeven Provincies. Na zijn huwelijk tot aan zijn 65-jarige leeftijd (A.O.W.) was hij kaptein op de Telegraafboten van rederij Braakman tussen Rotterdam, Antwerpen en Brussel. Machiel van den Ouden, geboren 1927 te Rotterdam, was eerste stuumian op de Willem Ruijs. Hij was later zeeloods en nog later onderhavenmeester te Rotterdam.

3. Maria van den Ouden, geboren 1907 te Rotterdam, is gehuwd met schipper Rinus de Rooij uit Raamsdonkvccr.

4. Cornells van den Ouden is geboren in 1909 te Oude Tonge. Cornells (Kees) voer eerst als schipper op de Zeven Provincies maar na zijn huwelijk kocht hij een motorklipper van 170 ton, genaamd Corma. Zijn zoon Machiel werd schipper op de motorklipper van Zijn vader en het dit schip verlengen tot 250 ton.

Ook Machiel was gehuwd.

Op een dag legde hij zijn schip aan langs een van de havens die Rotterdam rijk is. Noodlottigerwijze viel de arme schipper tussen de wal en het schip. Zijn vrouw stond aan het roer. De gevolgen waren meer dan verschrikkelijk...

5. Laurens van den Ouden, geboren 1912 te Oude Tonge werd eveneens schipper. Deze zoon van Machiel van den Ouden en van Lena van Driel nam na zijn huwelijk met Ligien Huijsman, de Zeven Provincies van zijn moeder over. Zij hebben een dochtertje, genaamd Lena.

6. Maartje van den Ouden, geboren 1917, is gehuwd met schipper Luc Snijders.

Nieuwe Zorg

Adrianus van den Ouden, geboren in 1873 te Oude Tonge, als zoon van Mattheus van den Ouden en Maria Zweerus (zie hierboven). Adrianus van den Ouden is in 1896 te Oude Tonge getrouwd met Maria van den Doel, dochter van Hendrik van den Doel en van Klara Kievit. Adrianus voer eerst op houten schepen. Later kocht hij een zeilklipper van ruim 100 ton en gaf het schip de naam Nieuwe Zorg. Een betere naam had Van den Ouden niet kunnen bedenken. Zo lag hij in het begin van deze eeuw suikerbieten te laden in de haven van Battenoord. 's Avonds was ongeveer tweederde van de mee te nemen last geladen. De volgende morgen zou men met laden verder gaan. Helaas stak er na de middag een storm op uit westelijke richting.

Het was, zo zei Gerard Oomens, in het hartje van 't gier, twee dagen na nieuwe maan en eenzelfde tijd na volle maan waren (en zijn) de getijden het hoogst. En zoals de ervaring ons heeft kunnen leren zijn de watergetijden met noordwestelijke winden zeer hoog.

Adrianus van den Ouden verliet met zijn gezin het schip en is vroegtijdig in Battenoord aan wal gegaan. Hij vertrouwde het met!

's Nachts ruimde de wmd inderdaad naar het noordwesten. Het water stond bij Battenoord reeds half tegen de dijk aan. De meerdraden hadden de met bieten geladen Nieuwe Zorg niet meer kunnen houden en braken af. Het onbestuurde schip stormde naar buiten, raakte door de hoge golven vol water en zonk spoedig de diepte van de Grevelingen m.

Dat was voor dit schippersgezin een grote strop zo midden in de bietencampagne.

Het schippersechtpaar Van den Oudenvan den Doel had vijf zonen die alle vijf in Oude Tonge zijn geboren. Alle vijf werden schipper, net zoals dat bij de schippersfamilie Oomens­Fluit het geval was.

1. Mattheus van den Ouden, was gehuwd met Aaltje Ottespeer, schippersdochter.

Mattheus (Teeuw) voer eerst op de zeilklipper van zijn moeder, die al vroeg weduwe was geworden. Later liet Teeuw een nieuw motorschip bouwen, een van 160 ton, ook genaamd Nieuwe Zorg. Dit echtpaar had een dochter, Maria van den Ouden en zij is gehuwd met schipper Vos die met een motorkempenaar voer.

2. Hendrik Marias van den Ouden is op 11 juni 1931 te Ooltgensplaat gehuwd met Annie Beijer. Hendrik van den Ouden kende men van de Courier. Hoe kwam hij aan dit schip?

Hendrik Waling voer met de Courier, een tjalk van 80 ton die gebouwd was te Vierverlaten (Gr.). Eerst voer het schip van Enkhuizen naar Hoorn. Volgens mevrouw A. van den Ouden­Beijer werd met de Courier in hoofdzaak kaas vervoerd. Het ruim was met licht blauwe verf afgewerkt. Op sommige plekken was dat nog te zien.

Hendrik Waling voer op de zeilen en onderhield een beurtvaart van Battenoord op Rotterdam. Schipper C. Roukema van Oude Tonge kocht de tjalk van Waling. Roukema had zelf al een klipper, maar die gaf hij over aan zijn zoon Dirk. Hendrik M. van den Ouden werd knecht bij C. Roukema op de zeiltjalk Courier.

„Wanneer ik mijn schip weg doe, verkoop ik het aan jou", zei Roukema eens tegen Van den Ouden en zo gebeurde het ook. Doch Roukema liet er bij Smit en Co te Kinderdijk een 30 pk HoUandiamotor inzetten. De ruimte die de motor in beslag nam, ging ten koste van de laadruimte. Die werd daardoor teruggebracht van 80 ton naar 77 ton en 870 kilo. Zo precies hebben we de tonnenmaat nog met zien aangegeven.

Enkele jaren daarna, in februari 1931, verkocht Roukema de ietwat kleinere Courier aan Hendrik M. van den Ouden. Hij bleef nog twee jaar te Oude Tonge gedomicilieerd. Toen werd het Ooltgensplaat omdat het jaarabonnement aan havengeld daar goedkoper was.

Tijdens de oorlog is de Courier gevorderd. Het schip is toen gezonken omdat de Duitsers met de Courier bij een zeer hoge waterstand bij Tienhoven aan de Lek over een wrak waren gevaren. Na de oorlog, op 4 juli 1945, is Hendrik van den Ouden met zijn broer Mattheus er naar toe gereisd en hebben het ontstane gat provisorisch dicht gemaakt. Alleen het casco was eigenlijk maar over. Leen van Gent heeft met zijn schip Niets zonder Gods Zegen de Courier van het wrak getrokken. Dat ging met zo gemakkelijk.

Die dag was het ook heel erg hoog water. Er werd nog een draad kapot getrokken, maar toch lukte het om de zwaar gehavende Courier naar de scheepswerf van Kooiman te Zwijndrecht te slepen. De familie Van den Ouden was in Puttershoek geëvacueerd.

Na een ingrijpende verandering aan het achteronder, het wegnemen van het houten dek en het aanbrengen van een nieuwe mastkoker op de scheepswerf Aarts te Willemstad kon pas de eerste reis worden gemaakt op 16 juli 1946. De eerste reis was met een lading aardappelen van Oud Beijerland naar Haarlem.

Tijdens de Watersnoodramp van 1953 lag de Courier m Bruinisse. Per radiobericht werd o.a. verzocht 600 flessen melk in Wemeldinge te gaan halen voor de bevolking in Ooltgensplaat. Van den Ouden ging er op af en bracht

Van den Ouden ging er op af en bracht de melk naar het volkomen onderstroomde dorp op de oostpunt van het eiland Goeree en Overflakkee. De volgende dag, het was 4 of 5 februari, bracht de Courier het gezin van burgemeester P. W. Hordijk met vrouw en twee kleine kinderen, veilig naar Willemstad.

Bij aankomst te Willemstad was Koningin Juliana daar net op bezoek geweest en ging vertrekken. Mevrouw Van den Ouden­Beijer heeft nog naast de koningin gelopen tot op het eind van de aanlegsteiger.

Burgemeester Hordijk is in Ooltgensplaat vanaf het moment dat er sprake was van gevaarlijk hoog water, bijzonder aktief geweest en door zijn optreden zijn ongetwijfeld vele mensen op preventieve wijze gered!

De Courier bleef over bet Volkerak heen en weer varen.

Eerst drie reizen met zandzakken voor het vullen van dijkgaten rondom Ooltgensplaat. Daarna werden nog elf reizen met zand gemaakt van de Brielse Maas naar Ooltgensplaat.

Het schippersechtpaar Van den Ouden­ Beijer kreeg drie dochters, Lena, Annie en Adriana.

3. Cornells van den Ouden was eerst voor een periode van twee jaar schippersknecht bij Jaas van der Vliet op de Tijd zal het Leeren. Cornells van den Ouden is in het huwelijk getreden met Pieternella van Buren. Toen hij als zelfstandig schipper ging varen kocht hij een motorsleepboot genaamd Victoria. Daarna kocht hij een motorspits genaamd Themar van zijn neef Mattheus van den Ouden Machielzn.

4. Antlionius van den Ouden was eerst schippersknecht. Na zijn huwelijk met Maria Boliais uit Gent voer hij op een Belgische motorspits genaamd Credo. Later bezat hij een viswinkel in Gent. Hun dochter Els is gehuwd met de Belg Alfred Spaes.

5. Machiel van den Ouden voer de eerste jaren na zijn schooltijd bij zijn broer Mattheus op de Nieuwe Zorg en ook bij zijn broer Hendrik op de Courier. Later voer hij op verschillende beurtschepen in het Rotterdamse. Machiel van den Ouden bleef ongehuwd en is te Oude Tonge overleden.

Met dank aan mevr. Van der Vliet­Bezemer te Dordrecht, de heer G. Oomens te Bruinisse en de heer W, v. d. Ree te Sommelsdijk.

D. Hoogzand

Hyacinthenstraat 8

3245 CN Sonimelsdijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen