Het streekmuseum Goeree-Overflakkee

Zoals beloofd ga ik met u eens kijken wat het museum van binnen te bieden heeft. Het eerste wat opvalt is de betrekkelijk geringe hoogte van de deuringang. Hiermee wordt duidelijk aangetoond dat vroeger de mensen kleiner waren. Eenmaal binnen komt ons bij warm weer een aangename koelte tegemoet. Het licht is getemperd. Zonder kunstverlichting zou het er zelfs schemerachtig zijn Een verwijzing naar de tijd waarin ook de meeste woningen geen grote lichtinval kenden. Het zou te ver voeren elk voorwerp in de hal te beschrijven. Bovendien zou u dan ook zelf niets meer te ontdekken hebben. Aan enkele bijzondere stukken zal ik in het vervolg van dit artikel aandacht schenken. U ontmoet eerst de suppoost, de heer Jeher. Hij zal u voorzien van een toegangsbewijs. Zijn zetel heeft hij achter de fraaie balie. Op deze balie liggen de gidsjes die informatie bevatten over de voorwerpen in het museum. Ze zijn er in het Nederlands en in het Duits. Ansichtkaarten maken het mogelijk dat u ook anderen van uw museumbezoek kunt laten genieten.Staande bij de balie moet u vooral niet vergeten het bovenlicht van de toegangsdeur te bezien. Hierop treft u aan de familiewapens van de heren A.J. Kruider en W.H.S. Sypkens, twee van de oprichters van het museum die ruim 40 jaar in het dagelijks bestuur actief zijn geweest. Hoewel de ruimte waarin wij ons bevinden door mij is aangeduid als hal zou meer het woord voorhuis (voorhüüs) op zijn plaats zijn. We moeten ons dan wanen in een oude flakkeese boerenstee. De vloer is van "róoie leien", officieel plavuizen geheten. De muren maken een gekalkte indruk. Het "kalken" van gang, kelder en ook wel de muurtjes op de zolder was vroeger een jaarlijks terugkerende bezigheid bij de voorjaarsschoonmaak. Haal maar eens voor een dubbeltje kalk bij de metselaar was de opdracht die ik dan ontving van mijn moeder. Van de zoldering zijn de dikke balken met daartussen de geverfde planken zichtbaar. Ook die werd elk voorjaar "tegenaan gedaan"; gesopt.Bij een viertal voorwerpen wil ik nader stilstaan. Daar is in de eerste plaats links van de voordeur het 18e eeuwse tegeltableau Salomo's rechtspraak. Dit gebeuren is wel zo reaüstisch en daarmee aangrijpend weergegeven dat het altijd weer een zekere ontroering oproept. De natuurlijke houding van de twistende vrouwen; het dode kindje op de vloer en de dreiging die uitgaat van de krijgsknecht die op het punt staat het levende kind op bevel van de gebiedende koning Salomo in tweeën te delen. Bij een bezoek met kinderen is het een genoegen één van hen deze geschiedenis te laten vertellen. De beloning bestaat dan uit het laten luiden van het aan de zolder hangende klokje, afkomstig van het oude raadhuis van Oude Tonge. De mangaankleurige tegels van het tableau zijn gebakken in Rotterdam en zijn afkomstig uit de afgebroken "Lorrestee", die gestaan heeft aan de Lieve Vrouwepoldersedijk 18 te Stad aan 't HaringvUet waar zich nu de woning van de familie Arensman bevindt. In het boek "Verdrinkend land" van J. Boomsma en Dr. J. Verseput is een afbeelding van deze boerderij opgenomen.Van de in het museum aanwezige klokken is de zogenaamde emigrantenklok zeker met de minst interessantste. Het gaat om een eenvoudige, goedkope klok. De klok werd in massa gemaakt. Zij heeft een eenvoudig uurwerk met een plakplaat op de deur. Er zijn twee opwindplaatsen; één naar links en één naar rechts. Zij werd door emigranten in Amerika gekocht. Het bijzondere is dat deze klok later mee teruggebracht werd naar Nederland.Vrijwel de gehele achterwand van het voorhuis wordt in beslag genomen door een schitterende vlag. Dit is een beurtschippersvlag. Bij de vlag behoort een losse wimpel. Het museum bezit meerdere van deze wimpels. Bij de behandeUng van de afdeling scheepvaart hoop ik hierop terug te komen. De beurtschippers vervulden een belangrijke maatschappelijke functie. Zy onderhielden in de tijd van voor de vaste oeververbindingen een regelmatige dienst met de overkant, de vaste wal. EUc dorp met een haven telde één of meerdere beurtschippers. Het waren vertrouwensmensen. Men kon hen met allerlei zaken belasten. Vanaf Goeree-Overflakkee voeren zij naar de dichtstbij gelegen steden, te weten Rotterdam en Dordrecht. Zij brachten dit tot uitdrukking door op de wimpel het stadswapen aan te laten brengen van de steden die zij bevoeren. Bedoelde vlag met wimpel werd gebruikt door de familie De Graaff te Dirksland. Het jaar van vervaardiging is vermoedelijk 1846. Op de vlag is het toenmalige landleven in beeld gebracht. Van de rood-, wit- en blauwe banen bevat de witte baan de voorstellingen. We zien hoe het land wordt geploegd. De veldwerkers zijn aan het poten; misschien wel meekrapscheuten. Het gesneden graan staat te wachten op de dorsers die bij een volgend tafereel letterlijk hun slag slaan. Het uitgedorste stro wordt afgevoerd met paard en wagen van de familie Bosschieter. Boven dit alles troont Ceres, de godin van de oogst. Kennelijk is de boer tevreden over het resultaat van de oogst en de inzet van zijn personeel. Hij uit zijn goede zin door de bij hem staande vrouw eens onder de kin te strelen. Op het vaandel wordt de handel gesymboliseerd door Mercunus met in zijn hand de geldbuidel waarin vermoedelijk de opbrengst van de verkochte vaten meekrappoeder.Het grote kabinet mag zich verheugen in de belangstelling van jong en oud. Oudere dames herkennen de daarin aanwezige kledingstukken. De klepbroek ontgaat niemands aandacht. Er is de fraaie zak met koorden en kwasten waarmee onze voorouders op reis gingen.En welk meisje voelt er niet voor ter ere van haar verjaardagspartijtje of een ander feestje of zo maar met keuvel of kaper voor het kabinet te poseren? Precies zoals de hierbij afgebeelde jonge dames. Kom alleen daarom maar eens naar het Streekmuseum Goeree-Overflakkee te Sommelsdijk.