Deel Dirkslandse jaagpad is nu een wandelroute

De wandelroute is ongeveer 2,5 kilometer lang en beslaat een gedeelte van het voormalige jaagpad. De wandeling start aan de Westhavendijk, vanaf het dorp gezien net voorbij het N215-viaduct en het recent aangelegde bruggetje van de parallelweg. Bij het beginpunt is een paneel geplaatst met informatie over het historische jaagpad, inclusief foto- en kaartmateriaal. Ook is het mogelijk om daar je fiets te parkeren. Wie met de auto komt, kan dichtbij parkeren op parkeerplaats P4 aan de Mozartsingel.

De wandelroute loopt langs de oever van het havenkanaal. Er is geen verharding aangebracht, zoals in Stellendam, waar het jaagpad enkele jaren geleden nieuw leven is ingeblazen door middel van een schelpenpad.

Bij het volgende bruggetje, voor fietsers en wandelaars, is een houten trap aangebracht om de jaagpad-wandelaars naar boven te leiden. Als ze het bruggetje zijn overgestoken, kunnen ze de wandelroute aan de oostzijde van het havenkanaal vervolgen, terug naar Dirksland.

Wandelend langs de peekaaien en over de trambrug, komt uiteindelijk het beginpunt van de route weer in zicht.

Levensader

Wie het jaagpad bewandelt, zal zich misschien mentaal kunnen verplaatsen naar de tijd dat het havenkanaal een drukbevaren route was. Het was lange tijd de enige verbinding tussen Dirksland en ‘de overkant’, een levensader voor de aan- en afvoer van landbouwproducten, andere goederen en personen, en bovendien van belang voor de afwatering van de polders. Vanwege verzanding en inpoldering was het meerdere keren nodig het havenkanaal te verlengen. Met een lengte van 5,1 kilometer is deze kaarsrechte watergang het langste havenkanaal van Goeree-Overflakkee en de zuidwestelijke delta.

Paarden en menskracht

Op kaarten uit het begin van de negentiende eeuw staat langs de westzijde van het havenkanaal een ‘trekpad’ ingetekend. Dit pad was tot eind negentiende eeuw in gebruik om schepen naar de haven te trekken, en weer terug. Dit gebeurde meestal met trekpaarden, maar het inzetten van menskracht kwam ook voor. Het trekken werd jagen genoemd, reden waarom het trekpad ook wel bekend stond als jaagpad.

Jagen was niet altijd nodig. Als er voldoende wind was en de windrichting niet voor te veel tegenwerking zorgde, konden de zeilschepen op eigen kracht over het kanaal varen. Was het windstil, stond er een ongunstige wind of was er sprake van tegenstroom, dan moesten de jagers in actie komen.

Verloren functie

Toen de motor het zeil verdrong, was er geen paarden- of menskracht meer nodig om schepen over het havenkanaal te leiden. Het jaagpad verloor zijn functie en verdween langzaam maar zeker uit het landschap. Het gedeelte ten noorden van het Sas van Dirksland is enige jaren geleden deels aan de vergetelheid ontrukt.

En nu is er dus, veel dichter bij het dorp, ook een wandelroute. De dorpsraad van Dirkland heeft de route gerealiseerd in samenwerking met de gemeente Goeree-Overflakkee en met subsidie van de provincie Zuid-Holland. Dit laatste in het kader van de erfgoedlijn Historisch Haringvliet.

Zwaar werk

Jaagpaden waren er al in de tijd van Karel de Grote. De komst van de trekschuit leverde er veel op, langs speciaal gegraven trekvaarten. Een van de oudste Hollandse jaagpaden is het pad langs de Haarlemmertrekvaart, die is aangelegd in 1632.

Het jagen was zwaar werk. Voor het trekken van een beladen binnenschip van 350 tot 500 ton op de Rijn naar Keulen, waren tien tot veertien paarden nodig. De arbeidsomstandigheden waren niet best, terwijl de leveranciers van menskracht niet op een mooi salaris hoefden te rekenen.

Obstakels waren er ook. In geval van hoog water, stond het jaagpad onder water en was het dus niet bruikbaar. Bomen en palen waren doorgaans weggehaald, want die maken het trekken met een touw uiteraard niet gemakkelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen