De "Rijkskristalnacht" van 9 November 1938

Negen november 1988 is het vijftig jaar geleden, dat de synagogen in Duitsland in brand stonden. De joodse zaken werden geplunderd en verwoest, joodse gezinnen in hun huizen overvallen en mishandeld, en meer dan 25.000 joodse mannen naar concentratiekampen overgebracht, waar zij aan vreselijke kwellingen waren blootgesteld.

Na de uitsluiting van joodse zaken door de staat en het verbod voor joodse ambtenaren om een beroep in staat en kerk uit te oefenen (1933), na de uitschakeling van de duitse Joden uit het maatschappelijk leven krachtens de Neurenbergse rassen-wetten (1935), leidde de negende november 1938 de maatregelen-vanstaatswege in, die een stelselmatige en bijna algehele vernietiging van het duitse, ja europese Jodendom in de Holocaust tengevolge hadden

Door deze afgrijselijke misdaden is onze verhouding tot de Joden zwaar belast Als Christenen kunnen WIJ ons van deze schuld niet vrijpleiten, integendeel de Christelijke Kerken, ook de Belijdende Kerk, heten hun joodse broeders en zusters alleen, toen zij voor aller ogen slachtoffers werden van toenemende ontrechting en uitsluiting uit het maatschappelijk verkeer Op heel weinig uitzonderingen na waagden zij het niet, hun stem te verheffen En toen de Evangelische Kerk naderhand in de Stuttgartse schuldbelijdenis in 1945 verklaarde "Door ons toedoen werd oneindig veel leed over tal van landen en volken gebracht", zweeg ZIJ toch van de schuld tegenover de Joden WIJ hebben gezondigd en zijn goddeloos geweest, waar wij ook onze joodse broeders en zusters hebben veracht of alleen gelaten en onverschillig aan hun lot zijn voorbijgegaan

Dit in-gebreke-blijven is met slechts te herleiden tot persoonlijke angstgevoelens voor de overmacht van de staat of tot onverschilligheid tegenover de joodse medemensen, maar het vindt zijn oorzaak in een diepgewortelde jodenhaat, die de christenheid in de geschiedenis telkens weer heeft aangewakkerd

Met schijnbaar geestelijke argumenten werden de Joden belasterd als moordenaars van Christus en van God en als een door God verworpen volk, als mensen die behoren tot het "oude" verbond, dat door het nieuwe verbond is afgeschaft en vervangen, als door God onterfd en onder de vloek gesteld Als zodanig werden zij veracht en aan de vervolging prijsgegeven Deze traditie werkt tot op heden na, daarom zijn liefdeloosheid en onverschilligheid nog met overwonnen

Het Evangelie plaatst ons aan de kant van het joodse volk God IS getrouw Hij heeft Zijn volk, dat Hij Zich tevoren uitverkoren heeft, niet verstoten Zijn genadegaven en roeping kunnen Hem met berouwen (Rom 11 2, 29) Zijn verbond met Israel is met opgezegd

Door het Evangelie roept God ons tot omkeer en plaatst ons op de weg der vernieuwing Daarom vragen wij de gemeenten dringend, de herinnering aan dit gebeuren en de oorzaken ervan levendig te houden, want het verzwijgen, vergoelijken, wegdringen en verontschuldigen van de misdaden vergroot slechts de schuld. WIJ vragen dringend, openlijk te weerspreken en te weerstaan, waar recht en leven van de Joden die vandaag de dag in ons midden leven, in gevaar gebracht worden, en vastberaden op te komen voor het bestaansrecht van het volk Israel in Palestina Wij vragen dringend, elke mogelijkheid van het gesprek met de Joden in Duitsland en in Israel, die zich voordoet, te baat te nemen en naast de Bijbel ook de joodse geschriften, geschiedenissen en gebeden te lezen, om de overlevering van Israels geloof te leren kennen en het joodse volk beter te verstaan (Bovenstaande verklaring is door het moderamen van

(Bovenstaande verklaring is door het moderamen van de Reformierte Bund aangenomen en doorgegeven met het verzoek deze in de gemeenten bekend te maken )

NASCHRIFT

Onder het opschrift. Op de morgen na de pogromnacht las ik in het kerkblad van de Evangelisch- Reformierte Kirche in Nordwestdeutschland het volgende bericht van een ooggetuige, die een halve eeuw geleden in Neuenhaus woonde In aansluiting aan de verklaring van de Reformierte Bund, hierboven afgedrukt, geef ik in Nederlandse vertaling dit bericht aan onze lezers door.

D VAN HEYST

Toen ik als jongen van 16 jaar op de vroege morgen van de 10e november 1938 op weg naar het Nordhorns gymnasium door de Stationsstraat in Neuenhaus liep, dacht ik dat bij de joodse handelaar in tweedehands goederen Susskind de bliksem ingeslagen was Op de stoep lag veel glas, uit de vermelde ramen wapperden de gordijnen, de overgordijnen waren voor een deel afgerukt Ik kon naar binnen kijken in de woonkamer, waar alles vreselijk door elkaar gesmeten was Tenslotte ontdekte ik ook, dat er meubels op straat gegooid waren

In de Stationsstraat te Nordhorn was de SA bezig de joodse textielzaken te ontruimen en de goederen op vrachtwagens te laden Toen ik vernam dat ook de Nordhornse synagoge in de as gelegd was, vroeg ik mij af "Zullen zo op zekere dag ook onze kerken in brand staan*?"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen