Een mond vol slotjes

Louise bezocht al twee keer eerder de praktijk in Gouda. De eerste keer was ze er voor een gesprek om duidelijk te krijgen of een beugel nodig is en wat de kosten zouden zijn. De tweede keer werden er röntgenfoto’s gemaakt van haar hele gebit en van elke tand of kies afzonderlijk. Nu ze zo’n lange afspraak heeft waarbij de beugel echt geplaatst gaat worden, gaat haar moeder ook mee. Louise vertelt: „Ik heb nooit geduimd en ook geen speen gehad. Toch staan de tanden in mijn mond niet goed, vindt de tandarts. Ik heb een diepe beet.” Een diepe beet betekent dat de voortanden te ver over de ondertanden sluiten. Om het probleem te verhelpen krijgt Louise vandaag niet alleen een slotjesbeugel maar ook een ‘opbeetplaatje’ dat uitneembaar is.

Hoeken berekenen

Orthodontist Boelens zit al klaar met zijn handschoenen aan. De slotjes liggen op zijn werkblaadje.

Voordat Louise kwam heeft hij al heel wat tijd in haar gebit gestoken. „Ik bekijk eerst de röntgenfoto’s heel goed. Hoeveel ruimte heeft ze in haar kaak? Groeien de beide kaken goed met elkaar mee? In welke hoek staan de tanden ten opzichte van de botten? Daarna bedenk ik welke beugel het meest geschikt is voor haar gebit.”

Gaatjes

Honderd jaar geleden had nog bijna niemand een beugel. Nu hebben veel mensen er wel een. Tanden die schots en scheef staan, zijn lastiger te poetsen. Tandartsen merken dat mensen die geen recht gebit hebben, eerder gaatjes krijgen. Er ontstaat vaker tandplak. En als voortanden ver uitsteken, ademen mensen met hun mond open. Dat is ook slecht voor de tanden.

Orthodontist Boelens vindt dat Louise ook echt een beugel nodig heeft. „Als haar diepe beet erger wordt, kan het zijn dat haar ondertanden tegen het gehemelte komen. Ook kunnen haar tanden verder scheef gaan staan omdat ze weinig ruimte heeft in haar kaak.”

Blauw lampje

Als Louise lekker achterover ligt, is het tijd voor actie voor de ortho. Hij maakt eerst haar tanden goed schoon met een witte polijstpasta. Daarna gebruikt hij een blauwe shampoo, waar fosforzuur in zit. Fosforzuur maakt de oppervlakte van de tanden iets ruwer, zodat de slotjes voor de beugel straks beter hechten. Al gauw is het tijd om de slotjes aan te brengen. De lijm die Boelens gebruikt, heeft een groene kleur. Een blauwe lamp met ultraviolet licht zorgt ervoor dat de lijm hard wordt. „Niet naar dat licht kijken,” zegt de orthodontist tegen Louises moeder. „Dat kan je ogen beschadigen omdat het zo fel is.”

Staaldraad

De orthodontist heeft een dunne, stalen draad klaarliggen om door de slotjes heen te halen. De draad is van nikkel titaan. „Dat is een erg buigbaar metaal, dat terug wil naar zijn oorspronkelijke vorm.” De draad spant mooi rond, zodat Louises tanden in een nette boog komen te staan.

„Wanneer de slotjesbeugel er nog maar net in zit, gebruiken we een dun draadje. Anders komt er in één keer te veel kracht op de tanden te staan en dat voelt niet fijn. Hoe rechter de tanden komen te staan, hoe dikker de draad die we erin doen. Ongeveer om de twee maanden wisselen we van draad.”

Kunstwerkje

Elk slotje is een kunstwerkje op zich. Het is eigenlijk een deurtje met een scharnier. Het is gemaakt van roestvrij staal. Wanneer de draad om de tanden recht te zetten is aangebracht, klikt de orthodontist de deurtjes dicht. De draad kan echter wel heen en weer schuiven door het slotje. Zo’n soort beugel heet ‘zelfligerend’.

Er zijn ook beugels waar het draadje vastgezet wordt met elastiekjes in leuke kleurtjes. Dat ziet er misschien wel vrolijk uit, maar Boelens gebruikt zulke elastiekjes liever niet.

„Er blijft vlugger rommel achter zitten, waardoor tandplak ontstaat. De elastiekjes moeten vaak vervangen worden. Maar het belangrijkste nadeel is dat de draad van de beugel veel strakker verbonden is met het slotje. Door de elastiekjes zit er eigenlijk een rem op de beugel.”

Opbeetplaatje

De slotjesbeugel is vooral bedoeld om Louises tanden mooi op rij te krijgen. Maar als de slotjes eenmaal zijn aangebracht, haalt de orthodontist ook nog een uitneembare beugel tevoorschijn die precies op Louises gehemelte past: het opbeetplaatje. Als ze dat plaatje in heeft, worden haar ondertanden en -kiezen gestimuleerd om verder door te komen. „Het boven- en het ondergebit willen altijd met elkaar in aanraking komen. Wanneer Louise dit plaatje in heeft, zullen haar ondertanden harder gaan groeien. Dat gebeurt al heel gauw. Ik verwacht dat ze na een maand al goed gegroeid zijn.”

Staafjes was

Aan het einde van haar afspraak krijgt de kersverse beugelbezitster nog een etui met spulletjes om haar gebit goed te verzorgen. Elke dag twee keer poetsen is bij het hebben van een beugel extra belangrijk. Louises moeder ziet dat er ook staafjes was in het etuitje zitten. „Dat is fijn. Van Louises oudere broers weet ik dat de slotjes in het begin best pijn doen. Zij hadden blaren in hun mond. Als je die was op de slotjes doet, krijg je minder gauw een geïrriteerde mond.”

Het plaatje mag Louise uitdoen wanneer ze gaat eten of sporten. Als ze het gaat schoonmaken, moet dat met afwasmiddel of azijn. „Niet met tandpasta?” vraagt Louise. „Nee, want daar zitten kleine korreltjes in die je tanden polijsten. Dan krijg je krasjes op het plaatje, waardoor er weer makkelijker bacteriën achterblijven.”

De orthodontist geeft ook het advies om geen harde dingen te eten. „Snij liever een appel eerst even in partjes, dan dat je er zo je tanden in zet. En ga geen kauwgom kauwen.”

Wennen

„Ik praat heel raar,” lacht Louise wanneer de afspraak klaar is. Het is nog even wennen om met een beugel in te praten en te eten. Over twee jaar weet Louise vast niet beter. Zo lang moet een slotjesbeugel meestal wel blijven zitten om ervoor te zorgen dat de tanden weer strak in het gelid staan.

Architect in demond

Orthodontist Robin Boelens wilde graag tandheelkunde gaan studeren. Bij die opleiding is een loting. Dat betekent dat je een nummer krijgt en ingeloot moet worden om aan de studie te mogen beginnen. Het zat echter tegen: hij werd uitgeloot. „Ik heb toen een poosje architectuur gestudeerd. Later werd ik toch ingeloot.”

Boelens vindt dat de beroepen van architect en orthodontist wel wat op elkaar lijken. „Ik ben nu architect in de mond. Ik moet ver vooruitdenken over wat er gaat gebeuren met tanden als ik een ingreep doe. Dat doet een architect eigenlijk ook.”

Dat maakte dat Boelens ook graag nog verder doorleerde na zijn studie tandheelkunde. „Om orthodontist te worden, studeer je eerst zes jaar tandheelkunde. Daarna moet je nog vier jaar langer doorleren in de orthodontie. Ik heb dat ook een tijd in Hongarije gedaan. Nu werk ik in Hoofddorp en sinds een jaar heb ik in Gouda mijn eigen praktijk.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen