Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

2. Christus' spreken in gelijkenissen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

2. Christus' spreken in gelijkenissen

14 minuten leestijd

JEZUS' DIRECTE SPREKEN

DE HEERE JEZUS PREEKTE CONCREET EN DIRECT. IN DE EERSTE HOOFDSTUKKEN VAN MARKUS EN MATTHEÜS LEZEN WE DAT Hl) HET LAND DOOR- GAAT MET DE BOODSCHAP: "BEKEERT U, WANT HET KONINKRIJK DER HEMELEN IS NABIJ GEKO- MEN."

OVER DIT KONINKRIJK HEEFT JEZUS VEEL GE- SPROKEN. IN DE BERGREDE (MATTHEÜS 5 T/M 7) GEEFT HIJ DE GRONDWET VAN DIT RIJK. HIJ BESCHRIJFT DE BURGERS VAN DIT KONINKRIJK EN GEEFT ONDERWIJS HOE ZIJ ZULLEN LEVEN. AAN HET EINDE VAN DEZE REDE KUNNEN WE LEZEN WELKE INVLOED DEZE WOORDEN HADDEN OP ZlJN HOORDERS: 'ZIJ ONTZETTEN ZICH OVER ZIJN LEER, WANT HIJ LEERDE ALS MACHTHEBBENDE EN NIET ALS DE SCHRIFTGELEERDEN'. HIJ SPREEKT NIET ALS MENS OVER DE GEESTELIJKE DINGEN, MAAR HIJ SPREEKT EROVER ALS HEERE EN MEESTER. ZO TREKT JEZUS AL PREKEND HET LAND ROND. ZIJN DISCIPELEN VOLGEN HEM EN STEEDS IS ER EEN GROTE MENIGTE VAN HET VOLK OM NAAR HEM TE LUISTEREN.

Jezus'spreken in gelijkenissen

In Mattheüs 13:10 lezen we dat de discipelen aan Jezus vragen waarom Hij tot het volk in gelijkenissen spreekt. Tot nog toe was Zijn onderwijs voornamelijk direct, de boodschap was duidelijk. Het valt hen op dat Jezus' wijze van spreken verandert. Hij gaat allerlei beelden gebruiken uit het gewone dagelijkse leven als Hij spreekt over het koninkrijk der hemelen. De discipelen vragen Hem om uitleg van die beelden, de schare doet dit niet. Jezus maakt Zijn volgelingen duidelijk dat Hij doelbewust in gelijkenissen spreekt. Voor Zijn discipelen onthult Hij hiermee de verborgenheden van het koninkrijk der hemelen, maar voor de ongelovigen verbergt Hij ze juist.

Wat is een gelijkenis?

De Heere Jezus heeft veel verschillende gelijkenissen verteld. Kenmerkend voor een gelijkenis is dat een beeld uit het dagelijkse leven wordt gebruikt om onderwijs te geven over Gods werk in deze wereld. Gelijkenissen riepen bij de Joden iets herkenbaars op. Iedere Israëliet begreep de Heere Jezus toen Hij de gelijkenis van het verloren schaap vertelde. De zorg van iedere goede herder was een duidelijke afspiegeling van de zorg van de Heere voor Zijn kudde. Met iedere gelijkenis had de Heere jezus een bijzondere bedoeling. Ging het wijsgeren om de schoonheid van het verhaal, in Zijn woorden ging Hij dieper. Met Zijn woorden maakte Jezus duidelijk Wie Hij is, hoe Hij zondaren roept, hoort of straft.

Het doel van gelijkenissen

(Vlet Zijn onderwijs aan het volk had Jezus een duidelijk doel voor ogen. Dit geldl ook voor de gelijkenissen die Hij vertelde. De discipelen begrepen niet waarom Hij zo tot het volk sprak. Toen Jezus de gelijkenis van het zaad had verteld, vroegen de discipelen welk doel Hij met het vertellen van gelijkenissen voor ogen had. Hierop antwoordde Hij: 'Omdat het u gegeven is, de verborgenheden van het koninkrijk der hemelen te weten, maar dien is het niet gegeven. Want wie heeft, dien zal gegeven worden, en hij zal overvloediglijk hebben; maar wie niet heeft, van dien zal genomen worden, ook dat hij heeft:. Daarom spreek ik tot hen door gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien, en horende met horen, noch uok verstaan'. (Mattheüs 13:11-13). Niet alleen hier, maar ook op andere plaatsen in de Bijbel wordt deze zogenoemde 'voordeelregel' in Gods koninkrijk genoemd. "Die wijs is, zal horen en zal in leer toenemen; en die verstandig is, zal wijzen raad bekomen. De vreze des HEEREN is het beginsel der wetenschap; de dwazen verachten wijsheid en tucht" (Spreuken 1:5 en 7). Ongeloof is de oorzaak van de 'oordeelregel' die in het koninkrijk der hemelen wordt gehanteerd. Wie door ongeloof arm is, wordt steeds armer; ook wat hij denkt te bezitten, neemt God van hem af.

Jezus' spreken in gelijkenissen is een vervulling van wat in het Oude Testament al was voorzegd. Hij Zelf wijst terug naar de woorden die God tot de profeet Jesaja sprak: 'Ga heen en zeg tot dit volk: Horende hoort, maar verstaat niet, en ziende ziet, maar merkt niet. Maak het hart dezes volks vet en maak hun oren zwaar en sluit hun ogen, opdat het niet zie met zijn ogen, noch met zijn oren hore, noch met zijn hart versta, noch zich bekere, en Hij het geneze' (Mattheüs I3:i4-i5/jesaja 6:9 en 10).

Daarnaast vindt Jezus' spreken in verborgenheden ook zijn vervulling in de woorden van Asaf: 'ik zal mijn mond opendoen met spreuken; ik zal verborgenheden overvloediglijk uitstorten van oudsher' (Psalm 78:2).

Samengevat komt dit hier op neer:

• Door het vertellen van de gelijkenissen verduidelijkt Jezus de verborgenheden van Gods koninkrijk voor de gelovigen. Het gebruik van beelden verduidelijkt Zijn werk. De gelijkenissen hebben uitleg nodig.

Die uitleg geeft de Heere Jezus aan Zijn discipelen, niet aan het volk. 'Hij verklaarde alles Zijn discipelen in het bijzonder' (Markus 4:34). Wie de betekenis wil weten, wil Hij die ook geven.

De verborgenheden van het koninkrijk der hemelen zijn geen zaken die geheim moeten blijven; het zijn verborgen schatten die na diep graven aan het licht komen. De heerlijkheid van Zijn koninkrijk is geen uitwendige heerlijkheid die met natuurlijke ogen gezien kan worden. Daarvoor is geloof nodig.

• Voor de ongelovigen houdt Jezus Zich verborgen. Zij horen de gelijkenis, maar begrijpen niet hoe Jezus hierin over Zichzelf en Zijn werk spreekt. De gelijkenissen zijn op zichzelf wel duidelijk, maar het gaat om een begrijpen met het hart, met een verlicht verstand. Weinigen zijn er die Zijn Woord begrijpen en ook ter harte wil-len nemen. 'Doch indien ook ons Evangelie bedekt is, zo is het bedekt in degenen die verloren gaan' (2 Korinthe 4:3).

De uitleg van gelijkenissen

In iedere gelijkenis ligt één hoofdgedachte, waarmee de Heere Jezus degenen die Zijn woorden horen iets wil leren. Aan een gelijkenis kunnen niet allerlei geestelijke lessen, die op zichzelf wel waar kunnen zijn, worden ontleend. Als dit gebeurt, raakt de kern van de boodschap op de achtergrond. Dit blijkt uit het volgende voorbeeld, waarin verschillende verklaringen worden gegeven van de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan:

1. De Samaritaan is Christus. Verschillende kerkvaders hebben deze gelijkenis als een allegorie opgevat. Zo kwamen ze tot de uitleg dat Adam in handen van de duivel is gevallen en hem van het onsterfelijke leven heeft beroofd. De priester en de Leviet staan binnen deze uitleg symbool voor de Wet en de Profeten (het hele Oude Testament), maar die kunnen de gevallen mens niet helpen. Dan verschijnt Christus om de gevallen mens op het lastdier van Zijn lichaam over te brengen naar de herberg van de kerk.

2. De gewonde man is Christus. Wie zijn gewonde naaste heeft geholpen, heeft in die naaste Christus geholpen (zie ook Mattheiis 25:35-40).

3. De Samaritaan is ieder mens die zijn medemens helpt, leder die zijn naaste helpt, lijkt op de barmhartige Samaritaan. Hierbij is niet zozeer belangrijk of iemand gelovige of ongelovige is, het gaat erom of je bereid bent je medemens te helpen.

4. Jezus houdt Zijn toehoorders voor dat liefde de vervulling van de wet is.

Deze verschillende verklaringen laten zien dat het van fundamenteel belang is om van tevoren vast te stellen op welke wijze een gelijkenis moet worden uitgelegd. Is dit niet duidelijk, dan leidt dit tot allerlei verschillende betekenissen die uiteindelijk niet de bedoeling van de Schrift weergeven.

OVERZICHT VAN ALLE GELIJKENISSEN

Dc splinter en de balk

De boom en zijn vruchten

De wijze en de dwaze bouwer

De zaaier

Het onkruid tussen de tarwe

Het mosterdzaad

Het zuurdeeg

De schat in de akker

De parel van grote waarde

Het visnet

De twee schuldenaars

De onbarmhartige dienstknecht

De barmhartige Samaritaan

De rijke dwaas

De dienstknechten die hun meester verwachten

De onvruchtbare vijgenboom

Het verloren schaap

De verloren penning

De verloren zoon

De onrechtvaardige rentmeester

De rijke man en Lazarus

De onrechtvaardige rechter

De farizeeër en de tollenaar

De arbeiders in dc wijngaard

De ponden om handel tc drijven

De goede Herder

De twee zonen

De boze wijngaardeniers

De koninklijke bruiloft

De uitspruitende vijgenboom

Aansporing tot waakzaamheid

De vijf wijze en vijf dwaze maagden

De talenten

Het laatste oordeel

De ware Wijnstok

Mattheüs 7:1-6/Lukas 6:37-42

Mattheüs 7:15-23/Lukas 6:43-45

Mattheüs 8:24-29/Lukas 6:46-49

Mattheus 13:1-9/Markus 4:1-9/Lukas 8:4-8

Mattheus 13:24-30

Mattheus 13:31-32/Markus 4:30-34/Lukas 13:18-19

Mattheüs 13:33/Lukas 13:20-21

Mattheüs 13:44

Mattheüs 13:45-46

Mattheüs 13:47-50

Lukas 7:76-50

Mattheüs 18:23-35

Lukas 10:2537

Lukas 12:16-21

Lukas 12:35-48

Lukas 13:6-9

Lukas 15:3-7

Lukas 15:810

Lukas 15:11-32

Lukas 16:112

Lukas 16:19-31

Lukas 18:1-8

Lukas 18:9-14

Mattheüs 20:1-16

Mattheüs 25:14-30/Lukas 19:11-17

Johannes 10:1-18

Mattheüs 21:28-31

Mattheüs 21:33-46/Markus 12:1-12/Lukas 20:9-19

Mattheüs 22:1-14/Lukas 14:15-24

Mattheüs 24:32-35/Markus 13:28-31/Lukas 21:29-31

Markus 13:32-37

Mattheüs 25:1-13

Mattheüs 25:14-30/Lukas 19:11-27

Mattheüs 25:31-46

Johannes 15:1-8

Dit artikel werd u aangeboden door: Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 oktober 2005

Mivo +16 | 20 Pagina's

2. Christus' spreken in gelijkenissen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 oktober 2005

Mivo +16 | 20 Pagina's

PDF Bekijken