Ds. Boone door de voordeur uit de brandweer

Ds. Laurus Boone in ambtsgewaad of brandweerpak Vroeger genoten dominees meer gezag dan nu. Werden ze hoger aangeslagen en eerbiediger gegroet. Netjes met de hakken tegen elkaar en de hand aan de pet geslagen. En dominees werden natuurlijk erg ontzien. Mooi. Maar zou het waar zijn? Laten we eens naar de pastorie van ds. Laurus Boone in Terneuzen lopen en daar de gebeurtenissen volgen rond het kraaien en tot zwijgen brengen van de rode haan. De behandeling van ds. Boones oproep voor brandwacht geeft ons een inkijkje in de wereld van toen. De brandweer is dan gebaseerd op de burgerplicht: burgers zijn verplicht om allerlei gemeentelijke taken te verrichten. Om de handen uit de mouwen te steken als de nood aan de man is. En dus ook om de brandweer te bemannen. Niet permanent, niet georganiseerd, maar ad hoc. Natuurlijk worden niet alle burgers opgetrommeld. Maar wie wel en wie niet? Belangrijke vraag is: moet een dominee per se oproepbaar zijn? Of mag hij worden vrijgesteld?Brandweerhulp krijgt ook in Terneuzen rond 1900 steeds meer aandacht. De tijd van doorgeefemmertjes, die moeten worden gevuld in een sloot of put, raakt voorbij. En slangen zijn er ook al. De bevolking wordt bij brand met de klok gealarmeerd. De burgemeester voert nogal eens het opperbevel, maar delegeert die schone taak aan een vakman, de opperbrandmeester. Terneuzens korps Luctor et Emergo krijgt begin 1901 een heuse motorspuit, een prachtding, met extra bluskracht. De brandwachters staan te springen om ermee te gaan oefenen. Kort na de aankoop zal met de nieuwe spuit ‘eene beproeving worden gehouden aan de Westsluis’.Oproep ds. BooneDe burgerplicht betreft vooral ambachtsmensen en winkeliers en boertjes die in het dorp wonen en werken en dus goed bereikbaar zijn. Niet te oud en niet te jong; niet te ziek en niet te zwak. Terneuzenaars in de kracht van hun leven. Aanpakkers. Een speurneus op het gemeentehuis weet ze feilloos te vinden. Natuurlijk zijn er ook vrijstellingen, maar die zijn strikt persoonlijk en soms moeilijk of helemaal niet te verklaren. Afkopen kan trouwens ook nog. En dan. Ergens begin 1901 valt ook in een pastorie in de Vlooswijkstraat een oproep op de mat. Niet bij ds. Marinus Ruben die al 61 is, maar bij diens jongere collega Boone die schuin tegenover hem woont. Pietje Boone zegt wellicht een tikkeltje lachend: ‘Lauw, mô je noe toch us kieke, je môt nèr de brandspuite, m’n jongen, je môt blusse, mèr je bin bekant nooit tuus dus dat zâ nie meevalle.’ En ja, ds. Boone is bijna continu op preektournee en maar zelden binnen de stadswallen. Hij vraagt daarom ontheffing, maar het college van B&W is hem niet bijzonder welgezind en neemt zijn verzoek niet in behandeling ‘als zijnde geschreven op ongezegeld papier’. Regels zijn regels, ook voor dominees. Alleen gezegeld papier. Dus moet ds. Boone met 15 centen naar de winkel om briefpapier met een droogstempel te kopen. En niet B&W, maar de gemeenteraad beslist.DomineeslevenLaurus Boone is op Tweede Kerstdag 1899 tot predikant van Terneuzen bevestigd en woont er natuurlijk ook. Hij is vaak maar één van de vier zondagen thuis en zwerft de rest van de tijd kriskras door 22 vacante eigen gemeenten, een handvol kruiskerken, en wellicht ook vrije groepen. Die preekplaatsen liggen verspreid door het halve land, tot in Drenthe toe. Soms is hij twee weken weg, want sacramenten en begrafenissen en vergaderingen houden nooit op. Handige communicatie is nog ver weg en mobieltjes laten nog een eeuw op zich wachten.De Ledeboerianen hebben twee predikanten: de 72-jarige Janse en de 40-jarige Boone. Ds. Janse is versleten en dicht nabij het einde, maar ds. Boone is in zijn volle kracht. De derde voorganger, lerend ouderling Nicolaas Hendrik Beversluis, heeft zijn grote gemeente Middelburg en de andere gemeenten om allerlei onbegrepen en wisselende bijzaken in de steek gelaten en is in december 1900 naar het kleine Moerkapelle vertrokken. Op zijn vertrek komt veel kritiek en ds. Boone moet op zijn reizen halve dagen verhalen aanhoren over Beversluis, Beversluis en Beversluis. En steeds maar proberen het met iedereen goed te houden en vooral zijn vingers niet te branden, hoewel het op veel plaatsen smeult en rookt en soms ook knettert. Terwijl hijzelf overal alleen voor staat; dat maakt het allemaal nog schrijnender.De andere lerend ouderling, Pieter Ingelse uit Middelburg, doet bescheiden en betrouwbaar zijn werk. Ook de vlasboer Arie van der Stel uit Westmaas helpt de gemeenten wel eens. Maar die mannen zijn geen dominee. Het is duidelijk: ds. Boone bedient alle 22 gemeenten; hij alleen. Op zondagen en door de week. Hij moet komen of hij moet gaan, steeds vaker met de trein, die het meer en meer van de trekschuit wint. Het is best enerverend: de fluit van de locomotief en lucht van de zwetende stoker. Ook Ledeboeriaanse sprekers vinden de stoomlocomotief algauw gewoon. Zelfs de koeien verbazen zich niet meer over de stoom en de rails. Op het kale hout in de derde klasse of in de tweede van Jan Modaal, zit ds. Boone zijn preken te overdenken. Hij moet wél altijd de Schelde over, met de boot naar Borssele en van daar onder zweepgeklap met de omnibus naar Goes. Hij kan ook doorvaren naar Hansweert en dan lopen naar het stationnetje van zijn vroegere woonplaats Schore en Vlake, breed zwaaiend naar ieder die hij nog volop kent. Altijd onderweg. En alleen.BrandweerpakBoones kerkgangers gruwen ervan als ze horen hoe een wereldlijke gemeenteraad zomaar even denkt te gaan beslissen over het lot van hun dominee, die nu al het vuur uit zijn sloffen loopt. Sommigen staan direct in vuur en vlam en ze zien het al gebeuren: hun bloedeigen dominee Boone in traditioneel ambtsgewaad, mantel, driekanten steek, witte bef, kuitbroek en zwarte kousen, die uitrukt in zijn antieke preekpak of in een werelds brandweerpak. Dat zou zijn waardigheid aantasten. Brandweerman is trouwens ook een gevaarlijk baantje, niet alleen het blussen, maar ook het uitrukken met paarden die niet echt getraind zijn voor paniek en crisis, rook en vuur en krijtende mensen. Maar Boone is nog steeds oersterk en weet door zijn ervaringen als smid en boerenknecht prima met paarden om te gaan. Hij verbeeldt zich niets, is polderjongen gebleven, Zeeuw onder de Zeeuwen, gewoon Lauw, maar het gaat om de geestelijke wereld erachter. Om het gezag van de knecht van God. En dat gezag heeft hij. Bij alle mogelijke brandweerfuncties is zijn aanwezigheid daarom best wel vreemd: als slanggeleider, als laddersteller, als lantaarndrager, als gereedschapsdrager en ook als brandspuitmeester. Hij is als dienaar van het Woord bekleed met het gezag van het Woord. Niet zo geschikt om allerlei capriolen uit te halen om de rode haan klein te krijgen. Ook niet voor een gezellig biertje na een oefenavond. De mensen zien hun dominee in zijn pak al door de straten stormen, vergezeld van een allegaartje te voet en te paard, en dat zonder al te veel verkeersregels. Ze moeten er niet aan denken dat de wind verkeerd staat en hij zich als spuitgast ergens op een dakgoot of bij een kuvelesse (dakkapel) moet zien te redden bij een zich snel uitbreidende vlammenzee. En wat te doen bij brand op zondag? Moet hij dan direct ‘amen’ zeggen en wegstuiven?Verzoek om vrijstellingDs. Boone zit op een baantje bij de spuit niet te wachten. Hij legt voorzichtig zijn briefpapier met droogstempel op tafel, schuift naar het puntje van zijn stoel, doopt zijn pen voorzichtig in de inkt en noteert nogal onwennig zijn bezwaren op dit bijzondere papier.Ter Neuzen Den 19 Februarij 1901Geachte gemeente RaadDaar ik ondergetekende mij tot uEdele wendeMet Een vriendelijk verzoek om vrijstellingVan den dienst der Brandweer, daar het mij nietUit onwilligheid is, Maar ondoenlijk is.Daar ik 22 gemeenten bediene als herder en leeraarAls de provinzie Zeeland, Utrecht en Zuit holland en drente.Daar de drukte van mijn AmpbezichheidHet mij onmogelijk toe laad om daar aan teKunnen voldoen. Daar er veel Reizen aan verbonden isEn ik hier ben beroepen van eens in de maand te huiste Zijn daar ik soms tien dagen achter een weg ZijnEn kranke en Zieke te bezoeken het mij zeer druk isHoude ik mij overtuigt gegronde Reden te hebbenEn ulieden er van overtuigt van Zijn ZalOm mij op dien grond te onslaan.Na groete onder geteekendeDs. L. Boone.Eerste zittingOp donderdag 14 maart spreekt de raad over dominees verzoek om ontheffing. Burgemeester J.A.P. Geill zegt in een inleidende beschieting dat de kwestie al in B&W is besproken en er geen reden tot vrijstelling kan zijn.Raadslid De Jonge vindt ‘dat de Raad in den laatsten tijd nogal vrijgevig is geworden in het verleenen van vrijstellingen, en wilde vragen om ook de geestelijkheid vrij te stellen. Hij zou dan niet willen vrijstellen op grond van het vele werk, maar omdat het geestelijken zijn’.De voorzitter: ‘Ik moet opmerken dat er ook gelegenheid is voor afkoop of voor het stellen van een plaatsvervanger.’De Jonge: ‘Maar de sluisknechten dan en de loodsen?’ De voorzitter: ‘Dat zijn mensen die andere diensten hebben, waaraan zij gebonden zijn door instructies, waarvan geen gemeenteverordening hen mag doen afwijken. Die instructies gaan uit van autoriteiten staande boven den gemeenteraad en daaraan is niets te doen.’‘De Jonge meent dat er geen bezwaar kan zijn om de geestelijkheid vrij te stellen. Waarin zelfs de Staat het voorbeeld geeft, door hen van militiedienst vrij te stellen.’‘De voorzitter merkt op dat de militiewet de geestelijken niet vrijstelt, maar dat hen, om hun studie niet te onderbreken, telkens uitstel kan worden verleend.’ ‘De heer De Koeijer is het met den heer De Jonge eens. Hij zou het ook beter achten de geestelijke vrij te stellen. Hij is evenwel van meening dat Ds. Boone met de verordening in de hand kan vrijgesteld worden, n.l. op grond dat zijn dienen schadelijk is voor den dienst, omdat hij zoo dikwijls afwezig is en ook kranken moet bezoeken.’De voorzitter: ‘Wanneer Ds. Boone gegronde reden heeft, als hij bij een zieke wordt geroepen, ten tijde dat hij bij de brandweer diensten moet verrichten, kan het bestuur der brandweer daarover oordelen en zal dan zeker de billijkheid der redenen aannemen.’De Koeijer: ‘Het dienen van zoo iemand waar men weinig op rekenen kan, acht ik schadelijk voor den dienst.’De Jonge: ‘Het is mij er thans niet meer om te doen om Boone vrij te stellen, maar wel de geestelijken in het algemeen.’Wieland: ‘Het drukkende zit hem juist in de oefeningen, daar hebben de meesten bezwaar tegen, terwijl zij bij brand gaarne hulp verleenen. En als iemand gelegenheid heeft om er naar te staan kijken, zou hij ook wel kunnen meedoen. Een bakker wiens oven vol brood zat, en die er geen knecht op na kan houden, moest wel komen.’De voorzitter: ‘Dat was dan toch een domme bakker, want het tijdstip der oefening was zeker wel acht dagen tevoren bekend, zoodat hij zeer goed zijn werk ernaar had kunnen regelen. Bij brand is het wat anders. Bij brand zal niemand het een bakker ten kwade duiden dat hij zijn brood niet laat verbranden, maar wacht tot hij het uit den oven kan halen, als hij zich dan daarna maar bij zijn spuit vervoegt.’Verschillende leden zijn het daarmee eens.‘De heer De Koeijer blijft erbij dat het dienen van iemand als ds. Boone schadelijk voor de brandweer is.’ De heer Moes is tot de overtuiging gekomen dat het dienen van een geestelijke niet veel voordeel aan den dienst zal opleveren, daar het indeelen van zoo iemand, b.v. onder de pompers, licht zou uitlopen op het maken van gekheid. Op grond van schadelijk zijn voor den dienst zou dus vrijstelling kunnen volgen.’ ‘De heer Visser moet toestemmen dat het wel een wat vreemd figuur zou maken wanneer een geestelijke bij de brandweer dienstdeed. Hij vraagt of de beslissing niet kan aangehouden worden. Wanneer Ds. Boone dan, uit het verslag in de courant, van de besprekingen op de hoogte komt, zal hij misschien inzien in welke moeilijkheden zijn verzoek den Raad kan brengen, en ertoe overgaan een plaatsvervanger te stellen.’ De heer De Jonge wil voorstellen een bepaling in de verordening op te nemen om de geestelijkheid in het algemeen vrij te stellen. Deze zijn vroeger altijd vrijgesteld geweest en hij weet ook dat het bestuur der brandweer gaarne zou zien dat zulks weer het geval werd.De raad besloot eens te kijken wat ds. Boone doet. Misschien kan een der leden hem ook nog wel eens persoonlijk spreken. Waarop wordt besloten eens beslissing aan te houden.’PatstellingDit nieuws verspreidt zich als een lopend vuurtje. Wat gaat ds. Boone doen? En wat doet zijn kerkenraad, die het nieuws zeker in de krant gelezen heeft. ‘De Raad aarzelde te beslissen en hoopt nu dat ds. Boone kennisgenomen hebbende van de besprekingen, den knoop zal doorhakken, door, als er bezwaar bij hem bestaat om zelf te dienen, een plaatsvervanger aan te stellen.’ Begrip tonen voor de raadsproblemen? Afkopen voor twee tientjes? De ouderlingen Dekker en De Blaaij en de diakenen De Koeijer en Duerink vinden het geld vast geen probleem. Makkelijk toch? Of kiest Terneuzen voor een vervanger om hun dominee zo simpel mogelijk uit de brand te helpen? Aan remplaçanten geen gebrek. Ook best. Maar ds. Boone wordt er niet warm of koud van en moet niets hebben van mensenhulp en alternatieve vluchtroutes. En dus ontstaat een soort patstelling van zes weken. Het zal niemand verbazen: de volgende raadsvergadering wordt een dispuut met verhitte discussies. En met een verrassende ontknoping.Tweede zittingDonderdag 25 april constateert raadslid De Jonge ‘dat de dienst der geestelijken niet bepaald noodig geacht kan worden omdat het aantal ingedeelden zoo groot is.’ Hij stelt daarom voor de geestelijken vrij te stellen van het dienen bij de brandweer.’ Burgemeester Geill legt wat ingewikkelde artikelen op tafel, die juist het tegendeel moeten aantonen. Dan komt De Jonge met een dokter op de proppen.‘De voorzitter stelt een dokter en een dominee niet gelijk. Van de hulp van den eersten kan somtijds een menschenleven afhangen, wat bij den laatsten niet het geval is. Deze kunnen alleen een troostend woord brengen. En wanneer zich het geval voordoet dat ze bij een zieke worden geroepen, tijdens de diensten die bij de brandweer te verrichten zijn, dan is die ziekte van een andere overmacht, en hebben zij dus, ingevolge art. 32 der verordening, het recht om weg te blijven.’De Jonge: ‘Er zijn gevallen waarin ik de hulp van een geestelijke geheel met die van een dokter gelijkstel. Wanneer er b.v. een katholiek de laatste sacramenten moet ontvangen, is spoedige hulp noodig en is tijdige hulp van groote betekenis.’De voorzitter was het er niet mee eens. Raadslid Moes vond dat de vrijstellingen moesten worden afgebouwd en eventueel afgekocht. Dees was ervoor om ds. Boone te ontslaan, maar had er bezwaar tegen om de verordening te wijzingen.Visser vond ‘dat het dienen van Ds. Boone schadelijk zal zijn voor den dienst. Wat zal men eraan hebben, daar hij altijd afwezig is? Spreker zou hem niet willen vrijstellen omdat hij dominé is, maar omdat hij zoo dikwijls afwezig is’.De voorzitter vond het dienen van ds. Boone juist erg belangrijk. ‘Dit zal strekken tot opwekking van anderen, die nu nog moeilijkheden maken, maar wanneer menschen van gezag zich gaan onttrekken is dit juist schadelijk voor den dienst. En wanneer een gemeente van gevoelen is dat het dienen bij de brandweer, het vervullen van een burgerplicht, de waardigheid van haren geestelijke te kort doet, welnu, dan kan zij toch gemakkelijk voor vervanging zorgen. Om Ds. Boone te ontslaan op grond dat hij schadelijk voor de dienst is, om dezen gelijk te stellen met een dronkaard of een gek, zou spreker niet gaarne doen.’Visser: ‘Maar er worden toch mensen die maar even buiten de kom wonen op dien grond vrijgesteld?’De voorzitter: ‘Omdat ze de klok niet kunnen hooren en buitendien: Ds. Boone woont in de kom.’‘Dees is ervoor om het verzoek van ds. Boone in te willigen, daar hij in dezelfde termen valt als anderen.’ ‘De Koeijer blijft bij zijn vroegere beweren dat Boone moet worden vrijgesteld omdat hij door veelvuldige afwezigheid schadelijk voor den dienst is. De heer Dees is het ermee eens. De voorzitter acht het – zoals reeds gezegd – juist een voordeel.’Verrassend slotHet voorstel van De Koeijer wordt aangenomen met zeven tegen vier stemmen. Vóór stemmen Van der Hooft, De Koeijer, Dees, De Jonge, De Feijter, Wieland en Visser. Tegen stemmen Grenu, Van de Velde, Moes en Van IJsselstein. Boones hart hoeft niet meer sneller te gaan kloppen bij het horen van de brandweerbel.Maar het brandverhaal is nog niet uit, want burgemeester Geill - getraind als Indisch kapitein - zorgt voor een verrassend slot: hij gaat dit besluit aanvechten. Hij eist dat Gedeputeerde Staten het vrijstellingsbesluit ‘aan H.M. de Koningin ter vernietiging zou voordragen’. Maar zo makkelijk gaat dat niet. De Staten ontdekken algauw ‘dat B&W vrijstelling hebben verleend aan de heer J. van Ree, arts’. Dat onderonsje is blijkbaar ‘in strijd met de wet’ geweest en ze vragen de minister ‘voordracht ter vernietiging’. De Minister van Binnenlandse zaken vindt de vrijstellingen conform het Koninklijk Besluit van oktober 1883 en verklaart dominee en dokter vrij van de burgerplicht. Dan pas is het nablussen klaar, het laatste kooltje gedoofd en ds. Boone door de voordeur uit de brandweer. Hij richt zich weer op de kerkbrandjes, die zomaar vanuit het niet weer oplaaien. Knapperend en knisperend. En vaak ondergronds.Een overbuiging naar Terneuzen Op Tweede Kerstdag 1899 deed ds. L. Boone intrede in de gemeente van Terneuzen. Daarbij zei hij onder meer: Geliefde gemeente van Terneuzen, leraars zijn niet alleen arbeiders van God, gezanten van de hemel, engelen van de gemeente, dienstknechten van de Allerhoogste, maar zelfs ook medearbeiders van de grote Heere des oogstes. Hier hebben wij een geestelijke akker, waarop gearbeid wordt om de afgeweken mens terug te brengen tot vereniging met God. Zo ziet men dat de Heere roept, waardoor een geestelijke zaaier tot de akker komt, door roeping van de gemeente (…) Zo is het geschied dat ik in de maand november 1899 een beroepsbrief kreeg uit Terneuzen, waarmee ik zeer in de banden raakte. Dat was geen wonder, want ik had negen jaar in Krabbendijke gewoond en was van die gemeente niet los. In Krabbendijke is een grote gemeente, die nauw op Gods gebod staat, maar niet veel leven of gemeenschap zoals in Terneuzen. Ik heb daar veel over gezucht bij de Heere en met mijn kerkenraad over gesproken. Ik had mijn beroep een maand op beraad. En wat gebeurde er? O, daar kwam de Heere met die woorden: ‘Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Gaat dan henen, onderwijst al de volken, dezelve dopende in den Naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes.’ Een ogenblik in de macht van Jezus ingeleid, maakte de Heere mij gewillig en mocht ik het ermee eens worden om ziel en lichaam in Zijn dienst te besteden. Daar ik van de Heere een losmaking van Krabbendijke en een overbuiging naar Terneuzen gevoelde, nam ik met vrijmoedigheid mijn beroep als herder en leraar van Terneuzen aan; in gemeenschap met de andere gemeenten. Op de classis van Middelburg verschenen, werd ik ondervraagd en werd besloten dat ds. Janse mij 26 december 1899 zou bevestigen, waardoor ik dan heden hier sta, waarde gemeente, als uw wettig beroepen herder en leraar. Ik wend mij ook tot u, ouderlingen van de gemeente, die tot de heilige dienst des Heeren geroepen zijn, naast de dienaar des Woords. God schenke ons een nauwe band der liefde om lief en leed te dragen en acht te hebben over de kudde van Christus. Dat wij de akker niet onbezaaid laten, noch onbezocht, maar dat wij de zonde uitroeien en op de wacht mogen staan voor Gods eer en het welzijn mogen zoeken voor Sion. Dat wij mogen zijn als een kaars, door onszelf te verteren om anderen te verlichten. Dat wij met een dragen en bidden de akker met tranen mogen zaaien. Dat u als ouderlingen in liefde, vrede, en in de gemeenschap des Heeren, met uw leraar mogen leven, hoewel wij moeten uitroepen: wie is tot deze dingen bekwaam? Onze bekwaamheid is uit God, door kwaad en goed gerucht, door eer en oneer. Dat wij zuiver in het geloof en oprecht in de wandel mogen zijn. - Ik wend mij ook tot de diakenen, die mede de kerkenraad uitmaken. Dat wij samen in liefde mogen strijden en worstelen in de gebeden om Zijn zegen en genade af te smeken, zowel voor het inwendige als het uitwendige. U hebt de zorg voor de armen in de gemeente. Dat de Heere u Zijn genade moge schenken, om u en mij in de heilige dienst te bekwamen tot verheerlijking van Zijn Naam en tot stichting van onze naaste. Daarom, geliefde broeders, dat die dag niet gauw zal vergeten worden, daar u medegetuigen bent dat uw ogen uw leraar zien. De Heere geve ons Zijn liefdegunst en de vrede onder elkander, in onderwijs en besturing, en in de ware kennis van Hem, en dat er een opwassen mag zijn in de kennis van Christus Jezus. Ik wend mij ook tot u, leden van de gemeente. Hier staat nu, door een wettig beroep, door Gods ge-nade, uw leraar. Ik hoop dat wij hier in liefde mogen wonen en dat ik op uw harten gebonden mag zijn. Mijn huis staat voor u open, als u mij wilt bezoeken of raadvragen of wilt spreken over de dingen die Gods Koninkrijk aangaan. Dat u uw leraar niet zult bedroeven en niet voor stoelen of banken laat staan, maar ware strijders zult zijn en uw leven zult stellen tot sieraad van Gods kerk. Dat Gods liefde en gunst ons zullen leiden, tot eenmaal de tijd komt dat wij als schoven zullen worden ingezameld. Dat er nog velen mogen worden toegebracht.Nu wend ik mij tot de catechisanten, als het zaad der kerk. Dat u trouw de kerkdiensten en de catechisaties zult bezoeken, alle zonde verlaten en uw leven zult schikken naar het onderwijs, tot sieraad van Gods kerk, want eenmaal zullen wij voor God verschijnen. De zeis des doods gaat zowel door jeugdig gras als door oud gras. Ik hoop de hele gemeente wel eens een bezoek te brengen, opdat wij elkanders zielen bekend mogen worden.En dat mijn vrouw zich versiere in nederigheid. Geve de Heere, dat u nu gevoelt dat u een leraarsvrouw bent in leven en wandel.En u, mijn kinderen, bedroef uw vader niet, maar bedenk dat u kinderen bent van een leraar. Leef in de gehoorzaamheid waarin u opgevoed bent, als onberispelijk in leven en wandel.

Uitgebreid zoeken

Uitgebreid zoeken

Standaard operator

Zoekwoorden

Datum

Bronnen

Ds. Boone door de voordeur uit de brandweer

Ds. Laurus Boone in ambtsgewaad of brandweerpak

Artikel niet beschikbaar

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 maart 2022

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 maart 2022

Ook interessant voor u