Kennis van zaken

PALEONTOLOGIE

‘Lekke voetbal’ is een ei

Wetenschappers ontdekten in 2011 op Antarctica een bijzonder fossiel dat ze niet konden thuisbrengen. Het lijkt een leeggelopen voetbal en meet 27,9 bij 17,8 centimeter. Onlangs hebben onderzoekers van de universiteit van Texas (VS) achterhaald wat het is: een gigantisch ei, het op een na grootste dat ooit is ontdekt. Niet van een reuzenpinguïn of

zo, maar van een uitgestorven zeereptiel. „Het lijkt het meest op de eieren van hagedissen en slangen”, zegt Lucas Legendre, hoofdauteur van de studie. De wetenschappers vermoeden dat het een mosasaurusei is. Dat zou blijken uit de vondst van gefossiliseerde botten van volwassen en babymosasauriërs in hetzelfde gesteente als het ei.

MEDISCH

Verslaafd?

Tal van mensen kampen met verslaving aan nicotine, alcohol of cocaïne. En zie daar maar eens van af te komen. De verslavingen zijn ook nog eens dodelijk: in de EU sterven elk jaar 300.000 mensen aan alcohol en 700.000 door roken. Een team van het National Institute on Drug Abuse (VS) heeft ontdekt dat hersenstimulatie met magnetische velden (TMS) mensen van hun verslaving kan afhelpen. De behandeling vermindert het verlangen naar roken, drinken of drugs structureel, en voorkomt terugval. Het lijkt erop dat de wetenschappers eindelijk het goede ‘knopje’ hebben gevonden.

GEOLOGIE

Vulkaan als vuilstort

De mensheid produceert elk dag bergen vuilnis. Het grootste deel wordt gestort of verbrand en als het meezit deels gerecycled. Een slimme vraag kan zijn: waarom storten we ons afval niet in een vulkaan? Dan zijn we er voorgoed van af. Vulkanen lijken de ideale verbrandingsoven, maar er zitten wel haken en ogen aan. Bijvoorbeeld: hoe komen al die miljoenen tonnen afval bij een actieve vulkaan? Niet iedereen beschikt over een vulkaan in de buurt. Afvaltransport kost daardoor heel veel brandstof. Het handigst zijn vulkanen die af en toe lava uitstoten. Maar de meeste vulkanen zijn pas ‘open’ als ze uitbarsten. Dan is het levensgevaarlijk om er in de buurt te komen. Bovendien veroorzaken kleine zakjes afval al fikse explosies in de lava. Een goed idee? Denk het niet.

Vast vloeibaar, gas en meer

Op school leer je dat er drie toestanden zijn waarin stoffen kunnen voorkomen: vast, vloeibaar en gasvormig. Daarnaast is er nog plasma, die zo superheet is dat afzonderlijke atomen er niet meer in voorkomen: elektronen en atoomkernen bewegen kriskras door elkaar. Aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben wetenschappers nog een vijfde aggregatietoestand gecreëerd: de zogeheten Bose-Einstein-condensaten. Deze ontstaat als het superkoud is, wanneer atomen afkoelen tot bijna het absolute nulpunt, min 273,15 graden Celsius. Atomen klonteren dan samen en gedragen zich alsof ze samen één groot ‘superatoom’ zijn. In het ISS is de zwaartekracht heel klein, zodat de wetenschappers er nieuwe eigenschappen van de Bose-Einstein-condensaten konden meten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen