Getrouwd en toch eenzaam

Gevoelens van eenzaamheid ontstaan niet doordat je alleen bent of alleen woont. Je kunt je te midden van een grote groep mensen heel eenzaam voelen.

Eenzaamheid is een gevoel dat vanaf het begin van de schepping van de mens gekend wordt. Hoewel Adam wandelde met God en hij volop werkzaamheden had, voelde hij eenzaamheid. Er was geen mens met wie hij kon communiceren. Adam had behoefte aan contact met een gelijkwaardig iemand. Hij zag dat er van alle dieren een tweede was. Voor zichzelf vond hij geen gelijkwaardige hulp. De Heere God ziet dit verlangen en spreekt bij het begin van de schepping uit: „Het is niet goed dat de mens alleen zij; Ik zal hem een hulpe maken, die als tegen hem over zij.” God zocht expliciet naar een hulp tegenover Adam. De mens is zo geschapen dat hij niet alleen, zonder een ander mens, kan functioneren. God vroeg niet: „Heb je niet genoeg aan Mij?” maar Hij maakte twee mensen, een mensenpaar.

De eenzaamheid zit hem dus in het feit dat er geen ”hulp tegenover” is. In een huwelijk kan er grote eenzaamheid ervaren worden omdat de huwelijkspartner geen hulp tegenover is. In een gezin kan eenzaamheid ervaren worden omdat ouders geen hulp tegenover hun kinderen zijn, of omdat de verhoudingen tussen broers en zussen verstoord zijn. In het maatschappelijke leven kun je je eenzaam voelen omdat er geen mensen zijn met wie je jouw innerlijk durft te delen of kunt delen.

Ieder mens heeft vaardigheden nodig om in contact met anderen te zijn. Voor een verbindend contact is de dialoog nodig, en het ”samen dingen doen”. Dialoog betekent: „Dit is mijn verhaal, ik ben ook benieuwd naar jouw verhaal.” Stel dat je als gehuwde worstelt met het karakter van je man of vrouw, of dat je lijdt onder zorgen in je gezin, of dat je als single worstelt met de voorspoed van je vrienden. Welke vaardigheden heb je dan om jouw pijn en verdriet te bespreken? Hoe maak je zelf kenbaar aan een ander dat je ernaar verlangt om eens een avond samen weg te gaan? Hoe doe je dat, zonder met verwijten te spreken? Samen dingen doen vraagt actie van minimaal twee personen. In een gezin is er sneller iemand gevonden om iets mee te doen. Wanneer je alleen leeft, moet je daar bewust meer moeite voor doen.

Veelal is eenzaamheid een gevolg van het niet goed verbonden zijn met jezelf en met anderen. Allereerst moet je goed verbonden zijn met jezelf. Dan weet je hoe je anderen kunt dienen met jouw gaven en jouw unieke eigenschappen. Je weet ook hoe de ander jou kan dienen met zijn of haar gaven en eigenschappen.

Het vraagt veel moed en zelfdiscipline om uit je eenzaamheid tevoorschijn te komen. Het is hierbij van belang dat je je kwetsbaar durft op te stellen door uit te spreken wat jouw behoeften zijn. Onderzoek voor jezelf waarom je, bewust of onbewust, kiest voor het isolement. Wees je bewust dat het een manier van overleven kan zijn, door jezelf niet zichtbaar te maken, door voor het isolement te kiezen. Het is de moeite waard om te onderzoeken wat je in jezelf probeert te beschermen. Welke pijn of welk verdriet lijkt te groot om onder ogen te zien?

Eenzaamheid wordt ook sterk ervaren wanneer je ervaart dat de verhouding met God niet is zoals die bedoeld is. Het fundament onder heel ons leven dient een waar geloof in Jezus Christus te zijn. Het geestelijke leven en het sociale leven zijn nauw met elkaar verbonden. God liefhebben boven alles is mogelijk wanneer er een waar geloof in Jezus Christus is. Daarna volgt wat onder andere in Galaten 5:13-14 staat: „maar dient elkander door de liefde. Want de gehele wet wordt in één woord vervuld, namelijk in dit: Gij zult uw naaste liefhebben gelijk uzelven.”

Luther schrijft in zijn verklaring van deze tekst waardevolle gedachten. Hij wijst erop hoe satan er de hand in heeft om juist deze opdracht van God onderuit te halen. En waar dat gebeurt, is eenzaamheid spoedig een feit. Ik citeer een gedeelte: „De naaste zit van nature zo in elkaar, dat hij met andere mensen moet omgaan en gemeenschap hebben. (...) Maar het is de wonderlijke kunst van de duivel, dat hij het niet alleen uitstekend verstaat dit edelste van het op mijn weg geplaatste te verduisteren en uit mijn hart weg te nemen, hij verstaat zelfs de kunst mijn hart een tegenovergestelde mening aan te praten. (…) Dat kan hij heel gemakkelijk bereiken, want hij heeft mij maar in te fluisteren: deze mens heeft deze ondeugd, hij heeft je uitgescholden, je schade berokkend enzovoort. (...) En zo kan de duizendkunstenaar satan in ons hart onze gedragslijn veranderen van liefde in kilheid en geringschatting, ja hij kan haar doen verdwijnen, zodat we de liefde tot de naaste vergeten en alleen onze begeerten volgen.”

Eenzaamheid is bewust of onbewust kiezen voor het isolement. Ons vertrouwen in anderen kan zo beschadigd zijn dat we iedereen zijn gaan wantrouwen. Het is de moeite waard om biddend te onderzoeken waarom je te midden van anderen eenzaamheid ervaart. Er is een uitweg mogelijk.

LEESTIP: GALATEN 5 IN: ”VERKLARING VAN DE BRIEF AAN DE GALATEN”, DOOR DR. MAARTEN LUTHER.

Wilma Trouwborst-Bos is psychosociaal therapeut in haar eigen praktijk. www.praktijkremonte.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen