Juan Carlos: van held tot persona non grata

Met regelmaat stapt hij in een privévliegtuig, maar als koning Juan Carlos afgelopen zomer de lucht ingaat, voelt het anders dan anders. Serieuze beschuldigingen van corruptie leiden ertoe dat hij begin augustus zijn geliefde land — wellicht voorgoed— moet verlaten. Niet om een eventuele straf te ontlopen, want hij blijft beschikbaar voor Justitie. Nee, het vertrek van Juan Carlos is een late -m isschien wel te late- tegemoetkoming richting zijn zoon Felipe, die sinds zijn aantreden in 2014 heel wat imagoschade heeft opgelopen dankzij zijn vader.

De afbrokkeling van Juan Carlos’ status als volksheld begon in 2012. Terwijl zijn land worstelde met een economische crisis besloot Juan Carlos — toen nog staatshoofd— incognito op olifantenjacht te gaan in Botswana. Een heupbreuk bracht hem in een pijnlijk en vervelend parket, want zowel de reis als zijn reisgezel, een blonde minnares, kwamen aan het licht. Het Spaanse Wereld Natuur Fonds besloot hem zijn erevoorzitterschap af te nemen, maar los van een flinke deuk in zijn imago, liep het verhaal voor Juan Carlos verder met een sisser af.

Wel een heel pijnlijke sisser overigens, want zijn heup bleef pijn doen en bracht een hele reeks operaties op gang. Juan Carlos besloot naar aanleiding van zijn gezondheidsproblemen af te treden en het stokje door te geven aan zijn zoon Felipe. Die had een flinke kluif aan het optuigen van de Spaanse monarchie, want naast flink wat kritiek op het wangedrag van zijn vader, klonken er ook kritische geluiden over de kosten van de monarchie. Die verstomden zeker niet toen zijn zwager Inaki in de cel terecht kwam vanwege fraude en ook zijn zus Christina moest verschijnen voor de rechtbank. Begin 2019 leken de donkere wolken eindelijk een beetje over te drijven, mede dankzij de grote inzet van koning Felipe en de innemendheid van zijn dochters. Het nieuws dat Juan Carlos, die nog steeds de titel van koning mocht dragen, werd verdacht van fraude en corruptie, kwam voor een deel van het volk dan ook als een don­derslag bij heldere hemel. Zeker toen duidelijk werd dat de geruchten, in het nieuws gebracht door zijn vroegere minnares, niet uit de lucht gegrepen waren. In 2008 bleek Juan Carlos bijvoorbeeld een ‘cadeautje’ van 100.000.000 dollar te hebben ontvangen van de koninklijke familie van Saudi-Arabië. Het geld werd op een geheime Zwitserse rekening gestort en vroeg natuurlijk om een tegenprestatie. Al snel werd duidelijk dat het ruilmiddel gevonden kon worden in de hoek van een hogesnelheidslijn in Saudi-Arabië, die met een flinke korting geplaatst was door enkele Spaanse bedrijven. Vanwege zijn onschendbaarheid als koning, hoeft Juan Carlos niet zo bang te zijn voor een Spaanse celstraf. Voor een Zwitserse straf wellicht wel, want daar loopt inmiddels ook een groot onderzoek naar zijn financiële handel en wandel. Bewust van de grote imagoschade van de monarchie liet koning Felipe kort na de onthulling weten dat hij afzag van de erfenis van zijn vader. Een flinke stap, maar het volk vroeg om meer. De titel, een schadevergoeding, ballingschap, of iets in die trant. Koning Juan Carlos besloot het dilemma van zijn zoon op te lossen door in juni 2019 zijn koninklijke taken neer te leggen en op 3 augustus 2020 met de noorderzon te vertrekken.

In eerste instantie wist zelfs de premier niet waar hij was. Inmiddels weten we dat wel. Samen met een nieuwe minnares verblijft hij in een luxe hotel in Abu Dhabi. Al met al een verdrietig verhaal, niet in de minste plaats voor zijn wettelijke vrouw, koningin Sofia. Zij blijft in Spanje wonen, in het paleis, maar is wel publiekelijk vernederd. Voor Juan Carlos is er eveneens een boze droom uitgekomen, want in zijn jonge jaren liet hij weten één ding absoluut niet te willen: verbannen worden uit zijn geliefde land. Van huis uit wist hij maar al te goed hoe het voelde om verguisd te worden, want zijn vader werd tijdens de Spaanse Burgeroorlog het land uit gezet.

Juan Carlos werd om die reden geboren in Rome. De geschiedenis lijkt zich in een zeker opzicht dus te herhalen. Maar waar zijn vader slachtoffer werd van een politiek debacle, viel koning Juan Carlos vanwege eigen misstappen van zijn voetstuk. •

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen