Fundamentele vrijheden als antwoord op terrorisme

Op 24 mei 2014 werd het Joods Museum in Brussel onder vuur genomen met vier doden tot gevolg. ¹ Het was de eerste islamistische terroristische aanslag in Europa die gepleegd werd door iemand die teruggekeerd was uit Syrië. De terrorist in kwestie, Mehdi Nemmouche, beweerde verbonden te zijn aan ISIS. Rond dezelfde tijd rukte ISIS op in Syrië en kreeg de gebieden rond Raqqa stevig in handen (waarmee het de ‘hoofdstad’ van ISIS zou worden). Vervolgens veroverde ISIS grote delen van Irak en Syrië en beging een genocide tegen de Yazidi’s en Syri ac-Assyrische bevolking 2 van Irak. Vanaf dat moment besloten westerse landen om gezamenlijk ISIS te verslaan en militair in te grijpen in Irak en Syrië. Vanaf eind 2014 tot en met 2017 vond parallel aan de ontwikkelingen in Irak en Syrië er een golf van aanslagen plaats in Europa waarvan de meerderheid gerelateerd was aan ISIS.

Pas in 2018 verminderde de intensiteit en de frequentie van deze aanslagen terwijl ISIS teruggedrongen werd in Syrië en Irak. Dit artikel betoogt dat terrorisme en aanverwante problemen alleen effectief bestreden kunnen worden als we de samenhang tussen ‘hier’ en ‘daar’ goed begrijpen en op basis van onze waarden ernaar handelen.

De realiteit van minderheden in irak

Als Sallux kregen we een unieke blik op deze gebeurtenissen toen we in 2014 besloten om te samenwerken met Syriac-Assyrische en Yazidi organisaties ter plaatse en hun vertegenwoordigers in Brussel. Wij konden niet hulpgoederen sturen of andere materiele hulp realiseren. Wel konden we onze ervaring met advocacy en ons netwerk in Europa richting de EU en lidstaten met hen delen. Zodoende konden we deze getroffen volken helpen om effectief te communiceren met en toegang te krijgen tot de relevante beleidsmakers. Dit was ook voor de beleidsmakers behulpzaam die hierdoor direct inzicht kregen in wat er zich afspeelde aan de grond in Irak en Syrië zonder afhankelijk te zijn van de communicatie vanuit Ministeries van Buitenlandse Zaken of de European External Action Service.

Ons primaire doel was door bruggen te bouwen tussen ‘daar’ en ‘hier’ ervoor te zorgen dat er steun kwam waarom daadwerkelijk gevraagd werd. Dat betekende ook dat we bereid waren te luisteren naar de concrete politieke en militaire vragen van deze bevolkingsgroepen. In dat opzicht hebben we geconstateerd dat voor grote groepen christenen daar veiligheid een serieuze vraag was die door westerse christenen te gemakkelijk terzijde werd en wordt geschoven.

‘Sterk staan in geloof door de storm heen’ of ‘de Bijbel is ons enige wapen’ zijn slagzinnen voor een westers christelijk publiek en geen weergave van de daadwerkelijke noden en vragen in Irak en Syrië. Wat keer op keer terug kwam in zowel Irak als Syrië was de noodzaak voor gelijke politieke en juridische rechten. Mede door de inzet van Sallux en enkele andere organisaties (m.n. in de VS) wordt deze gemeenschap nu in het wes ten niet alleen meer gezien als een religieuze maar ook als een etnische minderheid waardoor ze in Europa en de VS beter op de kaart staan dan in 2014. Echter de realiteit in Irak was en is dat de Syriac-Assyrische gemeenschap desondanks niet serieus genoeg wordt genomen. Er was en is geen directe westerse steun voor hun zelfverdedigingseenheden. Dat is een groot probleem dat het voortbestaan van deze gemeenschap bedreigt. Door het gebrek aan directe westerse steun zijn hun zelfverdedigingseenheden afhankelijk van andere (geo)politieke spelers zoals Iran en (via de Koerdische KDP) zelfs Turkije. Deze afhankelijkheid komt mede doordat christenen hier niet grootschalig over deze realiteiten geinformeerd worden omdat dit niet past in het beleid van relevante westerse organisaties. Hierdoor is er vanuit het westen ook te weinig druk op beleidsmakers op dit cruciale punt van de zelfverdediging en veiligheid. Het gevolg is dat terroristen daar (en elders) wel degelijk hun doelen bereiken en ook telkens weer de boodschap krijgen dat christelijke gemeenschappen een gemakkelijk doelwit zijn.

Noord-oost syrië

Het bleek al snel dat er een aanzienlijk verschil was en is tussen Noord-Irak en Noord-Oost Syrië als het ging om de positie van de christenen in de regionale samenleving. De voornaamste reden was het feit dat de Syriac Union Party een mede-grondlegger was van het Autonome Zelfbestuur Noord-Oost Syrië (Autonomous Administration North East Syria (AANES)). Als een coalitie van Koerdische partijen, Syriac Union Party en Arabische stammen hadden de mensen van Noord-Oost Syrië een eigen bestuur en zelfverdediging op seculiere basis opgezet waarin alle bevolkingsgroepen een gegarandeerde plek hadden in het bestuur en het militaire commando. De militaire structuur zou later bekend wor- den als ‘Syrian Democratic Forces’. De Syriac Military Council is een van de mede-oprichters van de SDF en garandeert daarmee de militaire aanwezigheid van Syriac-Assyrische christenen in de SDF. Door de gegarandeerde politieke en militaire rol van de historische christelijke gemeenschappen in de SDF is er een wezenlijk verschil met Irak in dat opzicht. Niet alleen is dit multi-etnische bestuur uniek in de regio maar ook het feit dat de gelijkwaardigheid van man en vrouw en godsdienstvrijheid daadwerkelijk zijn ingevoerd. De gelijkwaardigheid van man en vrouw is zodanig ingevoerd dat alle politieke en bestuurlijke posities niet alleen verdeeld zijn over ethniciteiten maar ook een man/vrouw balans realiseren. Je kunt daar een lokaal of regionaal bestuur vinden waarin bijvoorbeeld een Arabische vrouw, een Koerdische vrouw en een Syriac/Assyrische man gezamenlijk de leidende posities hebben. Daarnaast wordt er door onderwijs en gericht beleid deze gelijkwaardigheid ook breed bevorderd. 3 Godsdienstvrijheid werd gerealiseerd en dat betekent dat niet alleen de historische Syriac-Assyrische kerken volledige vrijheid hebben maar dat er ook nieuwe kerken ontstaan van bekeerde Moslims. Dit zijn gemeenten die in alle openheid samenkomen. Zelf hebben we als Sallux de kerk van Kobane bezocht die met name uit Koerdische bekeerlingen bestaat en nog in 2019 een groter kerkgebouw opende. 4 Niet voor niets heeft USCIRF in 2020 en 2021 aanbevelingen gedaan aan de VS om AANES te versterken. 5

De strijd tegen isis en de turkse invloed op westers beleid

Al in 2014 waren de meeste van deze feiten over Noord-Oost Syrië duidelijk bij de beleidsmakers.

In 2014 was het ook duidelijk dat het niet mogelijk was om ISIS in Irak te verslaan zonder deze ook in Syrië te verslaan aangezien de meest belangrijke ISIS bases in Syrië gelegen waren. Tenslotte was het duidelijk dat het niet mogelijk was om ISIS te verslaan in Syrië zonder samen te werken met de mensen van Noord-Oost Syrië en hun SDF. Tegen die tijd was het ook al bekend bij de meest relevante beleidsmakers dat Turkije ISIS steunde. De steun aan de SDF is echter tergend langzaam op gang gekomen. De VS hebben de eerste stappen gezet en heel langzaam de steun opgevoerd, Europa sloot zich veel later hierbij aan. Welbeschouwd was en is dit niet uit te leggen. Westerse beleidsmakers weigerden effectief te zijn tegen ISIS en hebben daarmee de bevolkingen in zowel Europa als Irak en Syrië veel langer dan noodzakelijk blootgesteld aan terreur. De SDF vond bij de bevrijding van Manbij in Noord-Syrië laptops van ISIS met informatie over (geplande) aanslagen in Europa. Aanslagen in Europa werden gecoordineerd vanuit noord-Syrië en dankzij de SDF zijn er aanslagen verijdeld of voorkomen. ⁷ Eerdere en betere samenwerking met de SDF had veel meer leed kunnen voorkomen. De reden dat dit niet gebeurde was dat het hele westerse beleid in Syrië afgestemd, was op Turkije en de belangen van Erdogan. Daarom steunde Nederland extremistische groepen die door Turkije geselecteerd waren. ⁸ Een Clingendael rapport maakt het glashelder dat Turkije bepaalde wie westerse steun kreeg en wie niet. ⁹ Uiteindelijk gaf Nederland wel (peperdure) luchtsteun om de SDF bij te staan tegen ISIS maar weigerde om SDF militairen verband, nachtzichtkijkers- of pick-ups te verstrekken. Die gingen op aanwijzing van Turkije echter wel naar extremisten die op grote schaal mensenrechten schonden terwijl de Nederlandse regering daarvan op de hoogte was. ¹⁰

Deze zelfde extremistische groepen hebben in 2018 en 2019 op instigatie van en met militaire steun van Turkije gebieden die deel waren van AANES aangevallen (Afrin (begin 2018) en de noordflank van Noord-Oost Syrië (eind 2019)).

Pas rond de invasie van Afrin stopte de Nederlandse steun aan deze groepen. ¹¹ In totaal werd 35 miljoen euro uitgegeven aan deze groepen die verantwoordelijk zijn en waren voor de vervolging van christenen en yazidi’s, onderdrukking van vrouwen, invoering van de sharia en criminele terreur in de gebieden onder hun controle. ¹² Kortom, exact het tegenovergestelde van AANES en SDF en exact het tegenovergestelde van wat het Nederlandse beleid formeel wilde bereiken in Syrië.

Dit was niet alleen Nederlands beleid, dit was ook Europees beleid. Het Europese beleid met betrekking tot Syrië was en is meer gefocust op goede banden met islamistische regimes die de Syrische crisis hebben verergerd (Turkije) en voortgezet (Iran) dan het ondersteunen van diegenen die in ieder geval een serieus begin hebben gemaakt met datgene wat de EU beweert te willen bereiken in Syrië.

Al in 2015 stelde de Europese Raad als hoogste EU orgaan dat: “De EU onderstreept het belang van het behoud van het multi-etnische, multireligieuze en multi-confessionele karakter van de Syrische en Irakese samenlevingen. (…) De EU zal empowerment van vrouwen en hun volledige en effectieve deelname integreren als een hoofddoelstelling (…). Duurzame politieke oplossingen of effectieve strategieën tegen terrorisme en gewelddadig extremisme kunnen niet worden nagestreefd zonder de actieve deelname van vrouwen aan deze inspanningen. De EU zal bijzondere aandacht besteden aan het geweld en de onveiligheid waarmee vrouwen en meisjes in het gebied worden geconfronteerd, en roept op tot onmiddellijke beëindiging van alle seksueel en gender-gerelateerd geweld.” ¹³

Vanuit deze uitgangspunten zou het voor de hand liggen dat de EU samenwerkte met de SDF en AANES. Dat was echter beslist niet het geval.

Op EU-niveau herhaalde zich wat in Nederland ook zichtbaar was. Als Sallux hebben we op 11 april 2018 meegemaakt dat de European External Action Service (EEAS, het ‘EU Ministerie van Buitenlandse Zaken’) zonder opgaaf van redenen, plotseling de ontmoeting afzegde met een multi-etnische, multi-religieuze en genderevenwichtige AANES delegatie uit Syrië. Een deskundige die het Syrië beleid van de EEAS volgde meldde ons dat de EEAS uitsluitend samenwerkte met bewegingen die met Turkije verbonden waren.

De EU Syrië conferentie van 2019 ging zelfs zover dat Turkije uitentreure werd geprezen voor haar rol in Syrië (reeds nadat Turkse extremisten Afrin hadden bezet). Nog surrealistischer was dat vertegenwoordigers van Iran en Turkije aanwezig waren bij een cocktail die onderdeel was van die conferentie zodat ze (cynisch gesproken) een glas konden heffen over de ruggen van de slachtoffers die ze in Syrië gemaakt hadden.

De SDF en AANES waren niet uitgenodigd. De SDF verloor 11.000 mannen en vrouwen in de strijd tegen ISIS maar was niet welkom in die conferentie.

Dit zijn geen momentopnames onder een vergrootglas. Dit zijn voorbeelden van een persistent beleid waarin niet degenen die de oplossing zijn voor het geweld maar de veroorzakers van het geweld de hand worden gereikt. Zowel de kwetsbare etnische en religieuze minderheden als de rechten van vrouwen als de veiligheid van Europeanen zijn elk in de praktijk volkomen genegeerd. In feite versterkte het beleid de oorzaken van de problemen terwijl dat bekend was of had kunnen zijn. De vraag is waarom dit zo was en is en wat we anders kunnen en moeten doen om dit te veranderen.

Wat is in het nederlands belang?

Waarom was dit beleid zoals het was en waarom is deze houding van beleidsmakers nog steeds niet fundamenteel veranderd in het licht van de realiteit? In onze ervaring komt dat primair omdat onze beleidsmakers een onjuist beeld hebben van wat echt in ons belang is.

Kortgeleden bleek dat BuZa aangaf in gesprekken met twee Iraanse Nederlanders dat wat BuZa betrof er allereerst ingezet moest worden op handel als het ging om de toekomstige relatie met Iran. 15 De geannoteerde agenda voor 13 juli 2020 voor de BuZa Comissie van de Tweede Kamer meldde het volgende over Turkije: “Het kabinet zal hierbij benadrukken dat effectieve samenwerking tussen de EU en Turkije, o.a. op het gebied van veiligheid, terrorismebestrijding, handel en migratie van evident belang is, maar dat de EU Turkije tegelijkertijd ook moet aanspreken op punten van zorg (waaronder de vrijheid van meningsuiting).” 16

In beide gevallen wordt de realiteit omzeild dat dit extremistische islamistische regimes zijn die doelbewust en op grote schaal datzelfde extremisme in de regio direct ondersteunen en helpen uit te breiden, ondermeer door terrorisme te ondersteunen. Het is duidelijk dat als Turkije extremisme en terrorisme ondersteunt, ze niet tegelijkertijd een partner kan zijn in de bestrijding ervan. Wat overblijft is een verondersteld economisch belang en een verondersteld strategisch belang. Turkije destabiliseert, steunt ISIS en andere extremisten in de regio en in Europa. Elke theoretische veiligheidswinst door steun van Turkije tegen Rusland wordt teniet gedaan door het reëele verlies aan veiligheid door het Turks beleid. Het veronderstelde strategische belang vervalt onder druk van de realiteit.

In 2019 was de export naar Turkije net iets meer dan 1% van alle Nederlandse export. ¹⁷ Het Turkse regime maakt volgens onderzoek door de Tweede Kamer de integratie van grote groepen Nederlanders veel moeilijker. ¹⁸ Dat betekent dus dat het Turkse regime de kosten voor de belastingbetaler aanzienlijk verhoogd. Daar komen de kosten bij die Nederland heeft moeten maken als gevolg van de Turkse directe en indirecte steun voor ISIS en andere extremisten. De vraag is hoeveel gewone Nederlanders voordeel hebben van deze ‘balans’. In het geval van Iran is dat nog duidelijker. De export ¹⁹ naar Iran in 2019 was 0,09 procent van de totale export. De kosten die Iran echter veroorzaakt zijn immens. Iran was een van de voornaamste veroorzakers van de vluchtelingenstroom vanuit Syrië wat ons heel veel gekost heeft. De kosten lopen ook nog steeds op omdat nu ook Libanon kan instorten dankzij Hezbollah (een proxy van Iran). 20 Onze politieke en andere steun voor Iran levert ons niets op. De conclusie is dat de inzet op korte-termijn winst op de handelsbalans niet overeenkomt met het belang van de Nederlandse belastingbetaler als we puur naar kosten/baten kijken. Alleen grote aandeelhouders en grote bedrijven hebben er voordeel van.

Het huidige beleid meent dat onze waarden niet hetzelfde kunnen zijn als onze belangen. Op dit moment wordt opkomen voor godsdienstvrijheid gezien als een hobby van christelijke politici. Mensenrechten zijn een soort van ‘extra’.

BuZa gaat er nu vanuit dat onze belangen uitsluitend uitgedrukt kunnen worden in exportcijfers en winsten van ‘onze’ multinationals en andere bedrijven. Gebaseerd op onze ervaring van de afgelopen zes jaar stellen wij als Sallux daartegenover dat onze waarden ook onze belangen zijn. Daarbij is onze vooronderstelling dat ons buitenlands beleid niet particuliere financiele belangen dient maar de samenleving als geheel.

De belangen van de gewone belastingbetaler staan in deze visie meer centraal dan die van de CEO en de aandeelhouder.

Onze waarden zijn ons belang

Stel nu dat de realiteiten in AANES/SDF (Noord- Oost Syrië) overal in Turkije, Syrië en Irak de realiteit waren. Stel nu dat we van Iran tot Libanon gedecentraliseerd bestuur hadden waarbij in grote delen er sprake was van multi-etnisch bestuur, groeiende gelijkheid van man en vrouw en echte godsdienstvrijheid (inclusief de vrijheid om van godsdienst te veranderen). Dat klinkt wellicht als onmogelijk voor de gemiddelde Nederlandse lezer. Bedenk echter dat dit nu mogelijk is in een gebied bevolkt door een paar miljoen mensen in een uithoek van het Midden-Oosten. ²¹ Het is mogelijk omdat er daar geen dictator of andere overheerser is die de bevolking onderdrukt en/of een islamistische ideologie oplegt.

Dat zou ook betekenen dat de agressie tegen Israël aanmerkelijk zou verminderen, terrorisme niet langer systematisch gesteund zou worden door islamistische staten en dat de golven van immigratie naar Europa zouden afnemen. Ook zouden er geen staten zijn die milities in stand zouden houden buiten hun eigen grenzen. Kortom, een Midden-Oosten dat aanzienlijk minder problematisch zou zijn voor de eigen bevolking en de omringende landen.

Er zou nog een ‘bonus’ zijn voor Europa. De gemeenschappen in Europa die oorspronkelijk uit die regio komen zouden zonder twijfel de invloed voelen van de culturele en politieke veranderingen in de landen van herkomst. Die landen van herkomst zouden in dit scenario in ieder geval geen belemmering meer vormen voor integratie. Extremistische invloed vanuit die regio op gemeenschappen hier zou aanmerkelijk afnemen.

Kortom, onze waarden zijn ook in ons eigen belang. Culturele verandering richting een cultuur van fundamentele vrijheden creeert meer veiligheid en stabiliteit voor Europa en betekent op termijn aanzienlijk minder kosten op veel fronten. Geen ‘regime change’ maar ‘culture change’.

Europa zet in deze visie een dubbele verandering in. Europa stopt met de actieve economische en politieke steun voor extremistische regimes en met het (passief) faciliteren van extremistische infrastructuur. De relatie met landen als Turkije en Iran wordt teruggebracht naar een diplomatiek minimum. In plaats daarvan zetten Europese overheden in op het ondersteunen van diegenen die fundamentele vrijheden in de praktijk implementeren in die regio.

Waar moeten we op inzetten als het gaat om het stimuleren van fundamentele vrijheden? Vanuit onze ervaring hebben we een aantal prioriteiten opgesteld met het oog op de meest knellende problemen (in termen van onvrijheid):

• Gelijke behandeling, gelijke waardigheid en vrijheid van vrouwen.

• Godsdienstvrijheid en de vrijheid om van godsdienst te veranderen (of geen godsdienst aan te hangen).

• Persoonlijke keuzevrijheid voor jonge mensen in termen van hun levensstijl en toekomst.

• Leren leven in democratische structuren en met een diversiteit van meningen en ethniciteiten.

• Vrijheid voor en van (georganiseerde) diversiteit binnen gemeenschappen.

• Gelijkwaardige samenwerking tussen ethniciteiten en gelijke steun voor ethniciteiten.

Het gemak waarmee BuZa jarenlang extremisten ondersteunde zou ingeruild kunnen worden met een veel betere toegang tot zulke steun voor alle initiatieven en entiteiten die bovenstaande prioriteiten realiseren. Parallel daaraan zou ook het integratiebeleid hier langs deze prioriteiten vormgegeven kunnen worden zodat zowel binnenlands als buitenlands dezelfde waarden gecommuniceerd worden naar bevolkingsgroepen geworteld in het Midden-Oosten en Noord Afrika.

Voor de hele Tweede Kamer geldt dat het tijd wordt om net zo kritisch te zijn op de uitvoering van het buitenlands beleid als op de uitvoering van onderwijsbeleid, de belastingdienst of de UWV. Het is zaak dat alle Kamerleden een heldere onderbouwing en uitleg eisen van buitenlands beleid in termen van belangen en waarden. Tenslotte is het van groot belang dat alle Kamerleden in de Commissie BuZa grondige geopolitieke kennis opbouwen zodat ze de verbanden zien en zelfstandig en kritisch kunnen nadenken over buitenlands beleid. In dat opzicht moet gezegd worden dat in de ervaring van Sallux, de Kamerleden van SGP, ChristenUnie en CDA een goede grip op de materie hebben.

Een reëler idealisme

Christenen staan achter Israël, hebben zorg voor onze broeders en zusters in het Midden-Oosten. We hebben ook als burgers zorgen over de terreur. Christenen willen vrede voor Jood en Palestijn.

Deze verschillende invalshoeken worden vaak los van elkaar gezien en soms zelfs tegenover elkaar geplaatst. Dat is onterecht. Christenen, vrouwen en etnische minderheden worden in Iran ernstig onderdrukt door het Iraanse regime. Datzelfde regime financiert en levert raketten aan Hamas waardoor elk vredesproces onmogelijk wordt gemaakt. Dezelfde Iraanse agressie droeg in belangrijke mate bij aan de vluchtelingenstroom uit Syrië naar Europa. Dit voorbeeld laat zien hoe die verschillende invalshoeken verbonden kunnen worden als we de nadruk leggen op een gezamenlijk streven naar fundamentele vrijheden voor iedereen. In feite bepleiten we als Sallux een realistisch buitenlands beleid gefundeerd in naastenliefde.

Godsdienstvrijheid bestaat niet in isolatie. Als we willen dat christelijke gemeenschappen in Afrika en het Midden-Oosten een toekomst hebben zullen we een ander buitenlands beleid moeten ondersteunen dat niet gebaseerd is op cynisme. Zowel de bevolking van het Midden-Oosten als de gemiddelde Europeaan heeft baat bij een ander buitenlands beleid waarin hun gezamenlijke belangen voorop staan.

Als Sallux blijven we ons inzetten voor het bruggen bouwen tussen gemeenschappen ‘daar’ en beleidsmakers ‘hier’. Sallux gaat door met het promoten van een buitenlands beleid van naastenliefde gefundeerd op menselijke waardigheid en fundamentele vrijheden. We hopen dat ook in de komende jaren met steun van christenen uit heel Europa voort te zetten.

Noten

1 https://www.hln.be/default/federaal-parket-gaat-uit-van-terreuraanslag~a61a235d/

2 Syriac-Assyrisch is de benaming van de etnische natie die ook bekend staat als Arameeërs of Chaldeeërs. Deze Aramees-sprekende etnische groepering is ook bekend als ‘de christenen van het Midden-Oosten’ (historische kerken van het Midden-Oosten). Als etniciteit zijn ze verspreid over Iran, Irak, Turkije, Syrië en Libanon. Velen zijn vermoord ten tijde van de Sayfo (bekender als de Armeense genocide die ook deze etnische groep trof alsmede de Pontus-Grieken). De Syriac-Assyriërs zijn een belangrijk restant van de oorspronkelijke bevolking van die regio voor de komst van de Arabieren en Turkse volken.

3 https://www.cfr.org/blog/biden-harris-should-lead-womens-rights-and-help-end-syrian-conflict

4 https://www.nbcnews.com/news/world/life-under-isis-led-these-muslims-christ-n963281

5 https://www.uscirf.gov/news-room/releases-statements/uscirf-releases-2021-annual-report-recommendations-us-policy

6 https://www.meforum.org/5317/turkey-isis & https://anca.org/columbia-university-researchers-confirm-turkeys-links-to-isis/ & https://www.icsve. org/the-isis-ambassador/ & https://nordicmonitor.com/2020/01/whistle-blowers-tell-details-of-secret-talks-between-erdogan-govt-and-isis-leaders/

7 https://www.nytimes.com/2016/07/28/world/middleeast/us-intelligence-isis.html & https://in.finance.yahoo.com/news/isis-plots-attack-europe-uncovered-040205528.html

8 https://www.trouw.nl/nieuws/hoe-al-qaida-aan-een-mobiele-bakkerij-uit-nederland-kwam~bf192ece/ ‘Het Nederlandse Syrië-team, dat het programma voor ‘niet-dodelijke’ hulpgoederen uitvoerde, kwam zelf nooit in Syrië. Het liet de goederen Syrië in smokkelen door twee bedrijven: een Amerikaans bedrijf dat een controversiële rol speelde in Cuba, en een onbekend, zeer gesloten Turks bedrijf. (….) De levering van hulpgoederen geschiedde als volgt. De rebellenleiders kregen een lijst van goederen, waaruit zij de spullen mochten kiezen. Trouw en Nieuwsuur hebben zo’n bestelformulier in handen van Candor, afkomstig van de Turkmeens-nationalistische strijdgroep Suleyman Shah Brigade. Deze strijdgroep onderhoudt nauwe banden met Erdogan en staat ideologisch dicht bij de Turks-extremistische Grijze Wolven.’

9 Clingendael Institute: ‘Strategies of Turkish proxy warfare in northern Syria’, November 2019, Chapter 1, p.6. ‘Turkey hosted the FSA’s initial military headquarters, facilitated collaboration among FSA field commanders, welcomed supportive Western/Gulf representatives in the early stages of the war, and launched a ‘train and equip programme’ in 2014 for vetted fighters to accelerate the overthrow of the Assad regime, together with the US’.

10 https://nltimes.nl/2018/09/27/dutch-govt-aware-abuses-syrian-rebels-given-support-report & https://www.trouw.nl/nieuws/blok-moet-draai-in-syrie-beleid-verklaren~b4420513/; https://www.trouw.nl/nieuws/syrische-rebellenleider-gaf-je-ons-bloem-dan-at-al-qaida-van-het-brood~b66da7fd/

https://www.trouw.nl/nieuws/syrische-rebellenleider-gaf-je-ons-bloem-dan-at-al-qaida-van-het-brood~b66da7fd/

11 https://www.ad.nl/buitenland/nederland-stopt-miljoenensteun-aan-oppositie-syrie~aeb07a70/;

https://www.freeburmarangers.org/2018/06/13/syria-report-part-one-ethnic-cleansing-persecution-yezidis-christians-afrin-northwestern-syria/;

https://www.institutkurde.org/en/info/-1232551979; https://reliefweb.int/report/syrian-arab-republic/rights-groups-abuses-rise-syria-s-afrin; https:// stj-sy.org/en/afrin-clashes-between-jaysh-al-islam-and-al-jabha-al-shamiya-lead-to-civilian-deaths/

13 https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2015/03/16/council-conclusions-eu-regional-strategy-for-syria-and-iraq-as-well-as-theisil-daesh-threat/

14 https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-ministerial-meetings/2019/03/12-14/

15 https://dekanttekening.nl/gastcolumn/den-haag-vindt-handel-met-iran-belangrijker-dan-de-mensen-die-er-lijden/

16 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2020Z12179&did=2020D26086 (p.5)

17 https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/81298ned & https://www.rvo.nl/onderwerpen/internationaal-ondernemen/landenoverzicht/turkije/handel-ne derland-turkije#:

18 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/06/10/kamerbrief-aanpak-ongewenste-vormen-inmenging-turkije; https://nos.nl/ artikel/2338454-kamercommissie-nederlandse-moskeeen-worden-beinvloed-vanuit-onvrije-landen

19 https://www.rvo.nl/onderwerpen/internationaal-ondernemen/landenoverzicht/iran/handel-nederland-iran

20 http://arabcenterdc.org/policy_analyses/lebanons-imminent-collapse-how-can-it-be-prevented/

21 https://www.wilsoncenter.org/article/syrian-womens-leadership-fractured-state

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen