Voorwerpelijkeonderwerpelijke Prediking

Belangrijk Thema

Als we het hebben over het onderwerp ‘voorwerpelijke-onderwerpelijke prediking’, dan hebben we het over een zeer belangrijk thema. Vanuit het Sola Scriptura heeft de prediking een centrale plaats gekregen in de kerk van de Reformatie. Een gedurige bezinning op de rechtheid van die prediking is zeker geen overbodige luxe. Daar hangt immers Gods eer, het welzijn van de Kerk en de zaligheid van zondaren aan vast.

Men heeft aan het begin van de 20e eeuw wel het verschil tussen de confessionele en de hervormd-gereformeerde prediking met dit thema aangegeven. Al heeft ds. I. Kievit gezegd dat er wat prediking betreft ook confessionele bonders waren, zoals hij ze noemde: ‘confessionelen zonder gezang’. Vanwege het belang van voorwerpelijke-onderwerpelijke prediking wordt in hervormd-gereformeerde kring sinds jaar en dag aandacht geschonken aan dit onderwerp. In 1935 verscheen een artikelenreeks van de hand van ds. I. Kievit in het Gereformeerd Weekblad. Omstreeks diezelfde tijd, in 1936 schreef prof. dr. J.A.C. van Leeuwen een artikelenserie in De Waarheidsvriend. Ds. W.L. Tukker deed dit in het Gereformeerd Weekblad in 1951 en ds. L. Vroegindeweij in 1966 wederom in het Gereformeerd Weekblad. Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er de laatste jaren minder aandacht lijkt te zijn voor deze zaken.

Hoewel ik de begrippen straks zal definiëren, wil ik nu wel vast noemen dat heel de Schrift voorwerpelijk-onderwerpelijk van aard is. Hoe deze dingen zich tot elkaar verhouden, zien we bijvoorbeeld duidelijk terug in de Psalmen. Verder noem ik als treffend voorbeeld Zef. 3:9 en 12 ‘Gewisselijk, dan zal Ik tot de volken een reine spraak wenden; opdat zij allen den Naam des HEEREN aanroepen, opdat zij Hem dienen met een eenparigen schouder. (….) Maar Ik zal in het midden van u doen overblijven een ellendig en arm volk; die zullen op den Naam des HEEREN betrouwen.’ Tegelijk heeft ook Joh. 3:16 een voorwerpelijke en een onderwerpelijke kant. Met vele andere voorbeelden kunnen wij deze waarheid bevestigen. Ook onze belijdenis is voorwerpelijk-onderwerpelijk van aard. Denk alleen maar aan Zondag 1 van de Heidelbergse Catechismus, waar het niet alleen gaat over de inhoud van de enige troost, maar ook wat nodig is te kennen om op goede gronden te mogen weten dat deze troost persoonlijk ons deel is.

Vanuit het bovenstaande begrijpen we dat ds. I. Kievit indertijd zijn bijdrages in een boek samengevoegd de titel meegaf: Voorwerpelijke en onderwerpelijke prediking eis der Heilige Schrift. Deze eis klinkt ook door in Paulus’ vermaan aan Timotheüs: Predikt het Woord, houd aan tijdiglijk, ontijdiglijk; wederleg, bestraf, vermaan in alle lankmoedigheid en leer. Dat de prediking voorwerpelijk-onderwerpelijk dient te zijn, komen we ook tegen in het formulier om predikanten te bevestigen: ‘Eerstelijk, dat zij des Heeren Woord, door de Schriften der Profeten en Apostelen geopenbaard, grondig en oprechtelijk aan hun volk zullen voordragen, en het toe-eigenen, zo in het gemeen als in het bijzonder, tot nuttigheid der toehoorders, met onderwijzen, vermanen, vertroosten en bestraffen, naar eens iegelijks behoefte, verkondigende de bekering tot God, en de verzoening met Hem door het geloof in Jezus Christus, en wederleggende met de Heilige Schrift alle dwalingen en ketterijen, die tegen deze zuivere leer strijden.’ De voorwerpelijke-onderwerpelijke prediking is de Schriftuurlijk-bevindelijke prediking. In deze prediking gaat het om die verkondiging van Gods Woord, die tegelijkertijd ook bediening van dat Woord is.

De Prediking

Onze bijdrage handelt over de prediking. Laat ik daar in algemeenheid zaken over benoemen:

I. De prediking is noodzakelijk: Rom. 10:13,14 en 15: Want een iegelijk die de Naam des HEEREN zal aanroepen, zal zalig worden. Hoe zullen zij dan Hem aanroepen, in Welken zij niet geloofd hebben? En hoe zullen zij in Hem geloven, van Welken zij niet gehoord hebben? En hoe zullen zij horen, zonder die hun predikt. En hoe zullen zij prediken, indien zij niet gezonden worden? Gelijk geschreven is: Hoe lieflijk zijn de voeten dergenen die vrede verkondigen, dergenen die het goede verkondigen!

II. De prediking is de genadige heilsafkondiging van de hemel, die uitgaat in een verloren wereld, met het bevel van geloof en bekering. In Mark. 1:15 zegt Jezus: De tijd is vervuld en het Koninkrijk Gods nabijgekomen; bekeert u en gelooft het Evangelie.

III. God zoekt uit louter genade en ontferming, door middel van de prediking van Zijn geroepen knechten, heel persoonlijk Zijn uitverkorenen om die zalig te maken. 2 Kor. 5:18-21: En al deze dingen zijn uit God, Die ons met Zichzelven verzoend heeft door Jezus Christus, en ons de bediening der verzoening gegeven heeft. Want God was in Christus de wereld met Zichzelven verzoenende, hun zonden hun niet toerekenende, en heeft het woord der verzoening in ons gelegd. Zo zijn wij dan gezanten van Christus’ wege, alsof God door ons bade; wij bidden van Christus’ wege: Laat u met God verzoenen. Want Dien, Die geen zonde gekend heeft, heeft Hij zonde voor ons gemaakt, opdat wij zouden worden rechtvaardigheid Gods in Hem.

IV. Door de prediking verzamelt God niet alleen Zijn Kerk, maar Hij onderhoudt die ook.

V. Wat betreft de vrucht van de prediking geldt enerzijds wat Jesaja zegt: Wie heeft onze prediking geloofd? En aan wien is de arm des HEEREN geopenbaard? (Jes. 53:1). Anderzijds geldt ook het woord aan het einde van ditzelfde hoofdstuk: Als Zijn ziel Zich tot een schuldoffer gesteld zal hebben, zo zal Hij zaad zien, Hij zal de dagen verlengen; en het welbehagen des HEEREN zal door Zijn hand gelukkiglijk voortgaan (Jes. 53:10b).

Aan de prediking wil God zegenend Zijn Heilige Geest paren, daarom is de kerk de werkplaats van de Heilige Geest. Wie zalig wil worden moet daar, wanneer er maar de mogelijkheid is, biddend zijn of haar plaats innemen.

De Voorwerpelijke Prediking

De voorwerpelijke prediking is de objectieve prediking van de waarheid van Gods Woord. Gods Woord is het voorwerp van de prediking, dat is waar de prediking uit opkomt en op gebaseerd is. Het is ook het voorwerp, de objectieve basis van het geloof. Je kunt het vergelijken met een winkeletalage, waar alle voorwerpen worden uitgestald die te verkrijgen zijn. De voorwerpelijke prediking is een hele fundamentele, duidelijke en tastbare Schriftuurlijke prediking. Dit deel gaat wel veel verder dan een grondige en verhelderende exegese van de tekst. Deze prediking is erop gericht om vanuit de tekst de leer van de Heilige Schrift, die daarin vervat is, voor te stellen. In de voorwerpelijke prediking zal daarom grondig de Bijbelse en gereformeerde leer naar voren komen. Dit geschiedt door de tekst te verbinden met andere teksten uit de Heilige Schrift en/of door een koppeling te maken naar dat wat onze belijdenisgeschriften van de leer verwoorden. In de voorwerpelijke prediking komt de volmaakte schepping, de zondeval en de daaruit voortkomende ellende van de mens, de vrederaad, het werk van Christus, het werk van de Heilige Geest, de verkiezing, het geloof als gave en middel, de bekering, de rechtvaardigmaking en de heiligmaking helder aan de orde. Er wordt geijverd om de gemeente, naar het woord van de apostel Paulus, ‘al de raad Gods’ voor te stellen. Hand. 20:25-27: En nu zie, ik weet, dat gij allen, waar ik doorgegaan ben, predikende het Koninkrijk Gods, mijn aangezicht niet meer zien zult. Daarom betuig ik ulieden op dezen huidigen dag, dat ik rein ben van het bloed van u allen. Want ik heb niet achtergehouden, dat ik u niet zou verkondigd hebben al den raad Gods.

Het is wel de vraag of alle prediking die wij voor voorwerpelijk houden, deze toets van voorwerpelijke prediking kan doorstaan. Blijft veel prediking niet steken in vindingrijke exegese die gepaard gaat met sprekersgaven, waar toch de totale leer van de Heilige Schrift niet grondig aan de orde komt?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen