Bevrijdingsdag een dag van herdenken

Herdenken

Jaarlijks kent Nederland de laatste week van april en de eerste week van mei een aantal bijzondere gedenkdagen. Zondag 27 april a.s. verjaart koning Willem-Alexander, hij wordt 58 jaar, en een dag eerder wordt de Koningsdag gehouden. Zijne Majesteit woont op die dag met leden van het koninklijk gezin en leden van de koninklijke familie de feestelijkheden bij in Doetinchem. Een week later, op zondag 4 mei a.s., wordt de Nationale Dodenherdenking gehouden. Een dag later herdenken wij dat ons land 80 jaar geleden werd bevrijd van de bezetting door de Duitse nazi’s. Kortom, de komende anderhalve week staat ons koningshuis en de herdenking van de bevrijding van het nazibewind in het centrum van de aandacht. Straten zijn versierd, er wordt uitbundig gevlagd, het oranje is veelvuldig te zien, het nationale gevoel wordt gestimuleerd en op meerdere momenten wordt het Wilhelmus – door sommigen wel onze nationale psalm genoemd – aangeheven en al dan niet uit volle borst meegezongen. Deze dagen herinneren niet alleen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, maar ook aan de grondlegging van de Nederlandse staat, de strijd met Spanje om de vrije uitoefening van godsdienst en de leidinggevende en beslissende rol van Willem van Oranje daarin.

JEUGDSENTIMENT EN NOG MEER

Onze vrijheid is niet zonder oorlog bereikt. Door de eeuwen heen zijn meerdere oorlogen uitgevochten, ook op Nederlands grondgebied. Toen Willem van Oranje op 10 juli 1584 te Delft werd vermoord, was de Tachtigjarige Oorlog, die duurde van 1568 tot 1648, in verhouding nog maar kort daarvoor begonnen. Nederland ontving na lange jaren uiteindelijk de vrijheid, de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was onafhankelijk. De geschiedenis van ons land heeft op mij en ongetwijfeld ook op vele jonge en oudere lezers met mij altijd diepe indruk gemaakt. In het verlengde daarvan was ikzelf al in mijn jeugd geboeid door alles wat met defensie, wapens en oorlog te maken had. Wat defensie betreft, met vriendjes speurde ik naar lege kogelhulzen op een militair oefenterrein in de buurt, we verzamelden kraagspiegels en andere emblemen en later bezochten wij jaarlijks de open dagen van de Koninklijke Landmacht. Toen ik weer wat ouder was ging ik naar de vlootdagen in Den Helder. Het was zelfs ooit een onvervulde jongensdroom van mij om bij de marine te gaan.

De militaire dienstplicht hoefde ik niet te vervullen, ik werd ongeschikt verklaard vanwege een medische reden: ik had astma, zij het in een lichte vorm. Ik vond dat niet leuk, want ik had zó graag gewild ...! Toch zou ik een aantal jaren later alsnog met defensie te maken krijgen. Want enige tijd na het afronden van mijn studie aan de Universiteit Twente in Enschede kreeg ik een baan bij het Hengelose bedrijf Thales. Thales, dat in die tijd nog Hollandse Signaalapparaten (HSA) heette, kortweg Signaal, is een van de grootste bedrijven van ons land in de defensie-industrie. In de drie jaar, van 1990 tot 1993, dat ik er werkte bij de vestiging te Huizen, hield ik mij onder meer bezig met het verder ontwikkelen van militaire radio en was nauw betrokken bij een onderzoeksopdracht van de Koninklijke Marine naar zend- en ontvangstantennes voor de in die tijd nog in de ontwerpfase verkerende luchtverdedigingsen commandofregatten (LCF) van de Zeven Provinciënklasse. Het was bij Signaal een boeiende en heerlijke tijd, waaraan ik nog regelmatig terugdenk – en dat niet zonder weemoed.

Parallel aan het sentiment uit mijn jeugd en het serieuzere gebeuren uit de jaren daarna was ik – en ik ben het nog – geïnteresseerd in het fenomeen oorlog. Ik verdiepte mij intens in de Boerenoorlogen in Zuid-Afrika, nadat ik niet zonder opwinding de serie van ‘oubaas’ L. Penning over de belevenissen van Louis Wessels en Blikoortje had verslonden. Maar ook las ik vanaf mijn jonge jaren over achtereenvolgens de Tachtigjarige Oorlog, admiraal Michiel Adriaenszoon de Ruyter en zijn tocht naar Chatham, de Franse bezetting van ons land onder Napoleon en uiteraard de Tweede Wereldoorlog in al zijn facetten, zowel de heroïsche als de verbijsterende en afschuwwekkende ervan.

Ontzettende herinnering

Maandag 5 mei a.s. is het dus 80 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd van de overheersing door nazi-Duitsland. Vijf bange oorlogsjaren waren voorbij, de bevrijding werd uitbundig gevierd. In de kerken werd God dankgezegd, de psalmen van heil en verlossing werden aangeheven, de naoorlogse tijd nam een aanvang. In de nasleep van de Tweede Wereldoorlog volgden de zogeheten politionele acties in voormalig Nederlands Oost-Indië (1945-1949) en de Koreaoorlog (1950-1953), waaraan ook door Nederlandse troepen werd deelgenomen. Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is gaandeweg en met name vanaf de jaren ’60 in toenemende mate een stroom van publicaties op gang gekomen over wat er allemaal in de laatste wereldoorlog is gebeurd, welke gruwelijkheden door de Duitsers werden begaan, de Jodenvervolging, hoe er miljoenen zijn omgekomen op de slagvelden en in de concentratiekampen, ja hoe ontzettend er is geleden. Aan de stroom van publicaties waaronder boeken, artikelen, foto’s en filmmateriaal, documentaires enz. is nog altijd geen einde gekomen en dat zal ook voorlopig wel niet gebeuren. Nooit eerder in de geschiedenis is er op systematische wijze en zo’n intense schaal gemoord als door de nazi’s werd gedaan in de vernietigingskampen, ja op een wijze die elke verbeelding tart. Auschwitz is spreekwoordelijk geworden voor het ultieme, totale, op industriële en procesmatige wijze vernietigen van honderdduizenden onschuldige mensenlevens, van grijsaards, moeders, vaders, kinderen tot en met zich van geen kwaad bewuste baby’s en peuters die werden vergast.

Strik gebroken

De Tweede Wereldoorlog kan en mag niet vergeten worden. Op dit moment is de dreiging van oorlog wederom een reële. Zeer terecht dat Europa-breed geroepen wordt om versterking van de strijdkrachten en investeringen in de defensie-industrie. Er is ook een Eerste Wereldoorlog geweest, van 1914 tot 1918. Nederland was toen neutraal, maar wie kennisneemt van wat er zich heeft afgespeeld in de loopgraven van België en Frankrijk raakt verbijsterd van de realiteit dat daar honderdduizenden veelal jonge soldaten zijn omgekomen. Van duizenden van hen heeft men de stoffelijke resten nooit geïdentificeerd. Nog elke avond wordt, klokslag acht uur, in de Menenpoort van de Belgische stad Ieper de Last Post geblazen. Aan de binnenzijde van de Menenpoort staan de namen van 54.000 van deze vermisten. Enkele jaren terug was ik er en ik raakte diep onder de indruk.

Al deze feiten noodzaken telkens opnieuw een indringend, ingetogen en sober herdenken en stilstaan bij hen die hun leven gaven voor de vrijheid. In de meidagen van 1940 week koningin Wilhelmina uit naar Engeland, na de oorlog keerde zij terug. Met dank aan de almachtige God erkennen wij dat Hij ons tot op de dag van vandaag onverdiend nog altijd in vrijheid doet leven, een vrijheid waar zeer velen hun (jonge) leven voor hebben opgeofferd. En ook heeft de Allerhoogste Majesteit ons een koning gegeven, achterkleinzoon van koningin Wilhelmina. De historische afstamming die van koning Willem-Alexander in de mannelijke lijn teruggaat tot op graaf Jan van Nassau, broer van Willem van Oranje, is tot op heden intact gebleven. God de Heere komt daarvoor de lof toe. Niet dat het koninklijk gezin van alle kritiek gespeend is, integendeel. Toch mag vastgesteld worden dat de Heere op een bijzondere wijze gewerkt heeft in de geschiedenis van ons land en het is een blijk van Zijn gunst dat Hij ons het Oranjehuis nog gelaten heeft.

Ten slotte gaat het om de bevrijding van zonde door het gestorte bloed van Jezus de Nazarener, de Koning der Joden. Hij is de Koning van alle koningen voor wie elke knie zich zal moeten buigen, ook die van iedere koning, vorst, president, minister en onderdaan, van elke dominee, ouderling, diaken en gemeentelid, klein en groot. Zalig degene die hier in de tijd door genade weet van de genadige verlossing van zijn hemelhoge schuld en heeft leren buigen voor Hem Die satan de kop heeft vermorzeld en Die alle macht heeft in de hemel en op de aarde. Die zal van harte belijden: Onze ziel is ontkomen als een vogel uit den strik der vogelvangers; de strik is gebroken, en wij zijn ontkomen. Onze hulp is in den Naam des HEEREN, Die hemel en aarde gemaakt heeft (Psalm 124:7-8).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen