+ Meer informatie

„Ideële reclame buigt niet zomaar mentaliteit om"

Secretaris H. Postma van Stichting Ideële Reclame (SIRE):

6 minuten leestijd

Reclame zonder commercieel doel, staat er te lezen op een klein affiche in het kantoortje van de Stichting Ideële Reclame (SIRE), dat is ondergebracht in een groot en oud Amsterdams pand en vanwaaruit je kunt neerzien op het water en het groen van het (beruchte) Vondelpark. „Deze ruimte hebben wij per 1 januari van dit jaar betrokken. In vergelijking met de vorige kleine kamer in ditzelfde gebouw is dit voor ons een luxe". Secretaris H. Postma zegt deze woorden als een „binnenkomertje". Aan de wanden hangen verschillende affiches van SIRE-campagnes.

Wie kent de letters SIRE niet? Ook in onze krant kunt u publikaties van deze organisatie tegenkomen. Onderaan een advertentie staat dan meestal te lezen: „Publikatie aangeboden door dit blad in samenwerking met de Stichting Ideële Reclame". De heer Postma zegt: „De advertenties van SIRE zijn praktisch bij iedereen bekend, maar wat SIRE is en allemaal doet weet lang niet iedereen".

Communicatiedeskundigen
De Stichting Ideële Reclame werd op 30 augustus 1967 opgericht. SIRE heeft een bestuur, waarin personen zitting hebben die werkzaam zijn bij kranten, radio, televisie, reclamebureaus en bedrijven. Ze hebben allen een zekere betrokkenheid bij en deskundigheid op het gebied van de communicatie en de reclame. „Wij verbeelden ons communicatiedeskundigen te zijn", zegt secretaris Postma glimlachend en vertelt verder dat men zeker beseft met enkele reclame-activiteiten geen mentaliteit zomaar om te kunnen buigen. Hij is 67 en al acht jaar secretaris. Als oud-reclameadviseur bij Philips doet hij het werk bij SIRE belangeloos.

Bij de Stichting adviseert het College van Advies het bestuur bij het beleid en bij het kiezen en beoordelen van ideële onderwerpen. In het College heeft onder meer zitting prof. dr. A. van der Meiden, bijzonder hoogleraar in de massacommunicatie aan de Utrechtse Rijksuniversiteit.

SIRE stelt de kennis, de middelen en de mogelijkheden van de Nederlandse reclamewereld belangeloos in dienst van de gehele bevolking en doet dit in de vaste overtuiging dat reclame-communicatietechnieken dikwijls doeltreffender kunnen helpen bij het oplossen van niet-commerciële problemen dan andere verouderde en omslachtige methoden. Men hoopt hierdoor ook dat er meer inzicht in en begrip voor het werk van de Nederlandse reclamewereld ontstaat. In artikel 2 van de Statuten staat; „Dat het functioneren van diegenen, die in de reclame werkzaam zijn in een positief daglicht wordt gesteld, wordt beschouwd als een gunstig neveneffect, maar niet als doel op zichzelf .

SIRE wijst de beschuldiging van de hand dat men iets zou proberen goed te maken van de negatieve bijverschijnselen van de commerciële reclame. Tegenover consumptie-bevordering en milieuvervuiling staat immers ook consumptie-beperking (besparing van energie) en milieuverbetering (fosfaatvrije wasmiddelen), zegt SIRE. Men wijst op de behaalde resultaten van enkele campagnes uit het verleden, zoals „het bestrijden van de taboes rondom nierdonatie en bij het wekken van belangstelling voor een menselijker beoordeling van 65-plussers".

Tal van onderwerpen
SIRE heeft al heel wat onderwerpen onder de aandacht van de mensen gebracht. Voorbeelden zijn: de vervuiling van straten en stranden (1968), eenzaamheid (1969), „Graag Gedaan" (1971), geboortenbeperking (1972), nierdonors (1973/1974), gevaren van vuurwerk (1974/1975), bomen (1975), monumenten (1975), Reclame Code Commissie (1976) en kinderveiligheid (1977). De ene campagne heeft meer succes opgeleverd dan de andere. Enkele recente acties zijn die betreffende huisdieren, drank, drugs, EHBO en duidelijkheid in taalgebruik (Klare Taal).

Hoe komt de SIRE aan de onderwerpen? Zo vragen we de heer Postma. „Vijftig procent komt van het bestuur zelf en de andere helft van buitenaf. Voorbeelden van onderwerpen door het bestuur gekozen zijn: alcohol, drugs, eenzaamheid en, waar ik zelf nauw betrokken bij ben, de pensioenvoorbereiding. Deze zaken liggen voor de hand: ze spelen een actuele rol in de maatschappij. Van diverse organisaties krijgen we voorstellen. In verband met het Jaar van (vul maar in) en betreffende allerlei kwalen en ziekten en nog veel meer. Op het secretariaat wordt bekeken of op grond van de statuten een mogelijkheid bestaat om een campagne te beginnen. Negen van de tien voorstellen vallen af en worden vaak doorverwezen. De normen die wij hanteren zijn onder meer: er mag geen geld zijn om publiciteit te kunnen betalen, het moet niet van één politieke richting zijn, maar het algemeen belang dienen (we laten ons niet voor een karretje spannen!) en het onderwerp moet actueel zijn". „Is het onderwerp goed over te brengen, te communiceren?" zo vraagt de SIRE zich af. Dat kan wel eens erg moeilijk liggen. Postma noemt als voorbeeld vandalisme. „We zijn er al jaren mee bezig, maar het lukt ons nog niet om dit aan te pakken".

Uitwerking van plannen
Nadat een onderwerp door het bestuur is goedgekeurd gaan twee projectleiders uit dat bestuur de zaak verder bestuderen. Vragen als „zal het geen schade berokkenen?", „hoe is het onderwerp het beste over te brengen?" en „wat bestaan er voor organisaties op dit gebied?" worden behandeld. De zaak wordt verder uitgewerkt in overleg met deskundigen op een bepaald terrein en men gaat op zoek naar een reclamebureau, dat belangeloos de teksten en- de presentatie verzorgt en ook probeert kosteloze medewerking te krijgen van zetters, drukkers, fotografen enzovoort. Het gereedgekomen materiaal wordt door de bureaus verstuurd naar de kranten, tijdschriften en vakbladen, terwijl contact wordt onderhouden met televisie en radio. Ook affiches worden verspreid. Diverse organisaties verlenen ook hun medewerking. Het Veiligheidsinstituut deed bijvoorbeeld mee aan de kinderveiligheidscampagne. Via een bon in de advertentie kon het publiek een boekje aanvragen. Ook bij de onderwerpen EHBO en drugs waren duizenden boekjes beschikbaar. De medewerkende organisaties moeten de respons zélf opvangen. Het zou voor SIRE een te grote belasting zijn.

Niet alles is gratis. Dingen die wèl wat kosten zijn de telefoon, de typiste, postzegels en de huur van de kamer. „Door te „bedelen" bij allerlei verenigingen, instellingen en bedrijven, kom ik aan het geld om dit te kunnen betalen", zegt Postma.

Meestal wordt één keer een pakketje informatie naar de media gestuurd. Die hebben de vrijheid om te beslissen of ze wel of niet meedoen. De tijdstippen en de wijze van plaatsing gaan buiten SIRE om. „Daarop kunnen wij geen invloed uitoefenen", zegt Postma. Soms wordt jaren later een oude advertentie geplaatst, wat nare gevolgen kan hebben als een adres intussen is veranderd. Het Centraal/Bureau voor de Courantenpubliciteit (Cebuco) houdt voor de SIRE bij waar en welke advertenties geplaatst worden. Zo krijgt men bij SIRE een beetje inzicht in de verschillende campagnes. Een overzicht van de niet betaalde plaatsings- en uitzendkosten laat zien dat er sprake is van honderdduizenden en miljoenen guldens.

Postma zegt dat hij het ontzettend fijn vindt dat er nog mensen zijn die iets gratis willen doen. „Dat komt in deze keiharde samenleving niet veel meer voor". Tijdens lezingen over het werk van SIRE merkt hij helaas dat vooral de jongere mensen niet willen geloven dat men nog idealen heeft en iets voor niets wil doen., „Er zal wel iets achter zitten", denken,ze dan. Ze denken aan de overheid of aan grote bedrijven. „De samenwerking met de overheid is redelijk, maar we werken onafhankelijk", zegt de heer Postma verduidelijkend. Wat SIRE hier doet is in veel andere landen een overheidszaak. De secretaris ziet dat het idealisme in de samenleving steeds meer verdwijnt. „Maar ik ben een geboren optimist. Misschien gaat het straks weer met sprongen vooruit. Ik blijf geloven in idealen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.