+ Meer informatie

Vaste plaats zonneboiler in energievoorziening

Eerste nationale zonne-energie-conferentie gehouden onder motto "Vast en zeker"

5 minuten leestijd

Van de conventionele energiebronnen als olie, kolen en gas is op aarde uiteindelijk een beperkte voorraad aanwezig. Dit gegeven en het hoge olieprijspeil van de afgelopen tien jaar brachten de ontwikkeling van alternatieve energie op gang. De inmiddels gedaalde olieprijs heeft het animo voor vervangende energievormen verminderd. Op 28 en 29 april werd echter in Noordwijkerhout de eerste nationale zonne-energie-conferentie gehouden onder het motto „Vast en zeker". Zonneenergie heeft vast en zeker toekomst, want zo gaf men in overweging: conventionele energie zal op den duur opraken, maar het zonlicht is onuitputtelijk.

Het laatste decennium is er intensief gezocht naar methoden om het zonlicht efficiënt te benutten. Technisch blijkt er heel wat mogelijk te zijn, maar alle mogelijkheden zijn niet economisch rendabel. Zo is het mogelijk gebruik te maken van het temperatuurverschil in zeestromingen. Men tapt warm water af aan het oceaanoppervlak en koud water op grote diepte. Een ingenieus systeem van warmtewisselaars zorgt voor energie-opbrengst. Dagelijks valt er in de tropische zeeën een hoeveelheid zonne-energie die gelijk staat aan 250 miljard barrel olie. Het aftappen van ook maar een deel van deze warmte blijkt economisch niet haalbaar. Wel haalbaar en wel rendabel blijkt bij voorbeeld op veel kleinere schaal de zonneboiler. Deze in Israël verplichte installatie maakt het mogelijk warm water voor huiselijk gebruik met behulp van zonnewarmte aan te maken. Zelfs in Nederland met zijn relatief weinige zonuren bhjkt de zonneboiler naar tevredenheid te werken. De investeringskosten worden in circa acht jaar terugverdiend.

Kalvermesterij

Na jaren van onderzoek en bouw van demonstratieprojecten worden de eerste commerciële resultaten geboekt. In tegenstelling tot wat men aanvankelijk verwachtte, is dit succes niet in de eerste plaats te danken aan de zonneboiler in de woningbouw, maar aan het warmwatersysteem voor kalverhouderijen en het zonne-energiesysteem voor openluchtzwembaden.
Jarenlang werd een sterk accent gelegd op het economisch voordeel van de alternatieve vorm van energie. Meer en meer gaat men nu letten op de milieu-effecten. Een zekere hoeveelheid fossiele brandstoffen kan immers worden uitgespaard en daarmee een deel van de luchtverontreiniging voorkomen.
Op het brede terrein van de agrarische sector vindt de toepassing van zonneenergie uiteindelijk maar op een betrekkelijk gering gedeelte plaats. Men bereikte resultaten met drooginstallaties, maar van meer belang is op dit moment de warmwaterbereiding. Men brengt aan de meest zuiderlijke zijde van het dak van de stal een aantal zonnecollectoren aan. Het tapwater wordt door de collectoren gelijk en na opwarmen verzameld in een goed geïsoleerde tank. Een gasgestookte naverwarmingsinstallatie brengt het water op de gewenste temperatuur van circa 75 graden, die nodig is om het voedermeei te laten oplossen. Het waterverbruik is zo'n 2,5 kubieke meter per kalverbox. Een collectoroppervlak van één vierkante meter is voldoende voor zeven boxen. De energie-opbrengst per vierkante meter collector zou op 480 tot 530 kWh per jaar komen. De energiebesparing komt op 40 procent. Per kalverbox zou 45 tot 60 gulden geïnvesteerd worden. Het rendament op eigen investering zou circa 12 procent bedragen.

Seizoenopslag

Zwembaden verkeren in de gelukkige omstandigheid dat verwarming van het water juist dan gewenst is wanneer er veel zon is. Met name de dagrecreanten verlangen, aangelokt door „het mooie weer", hun hoge badtemperatuur. Zonneenergie is echter meestentijds dan nodig wanneer er weinig zonuren beschikbaar zijn, bij voorbeeld in de winter of 's nachts voor verlichting. Men heeft gezocht naar een methode om dit probleem op te lossen. Een nogal tot de verbeelding sprekende oplossing is die van de aquifer voor warmteopslag. Hierbij maakt men gebruik van een zandlaag onder de bodem, ingeklemd tussen twee ondoordringbare aardlagen, van bij voorbeeld klei. In de zomer wordt warm water in de zandlaag gepompt. Het water is bereid met behulp yan zonnewarmte. In de winter wordt het warme water weer opgepompt, en gebruikt voor verwarmingsdoeleinden. Een dergelijk systeem kan toegepast worden bij kantoorgebouwen, ziekenhuizen en dergelijke. Dat het water in de aquifer op temperatuur blijft, is te danken aan de schaal waarop een en ander wordt uitgevoerd. Uit een vooronderzoek is gebleken dat 80 procent van de warmte die 's zomers aan de bodem wordt afgegeven in de winter er weer aan kan worden onttrokken.
Een proefproject in Bunnik maakt gebruik van een aquifer waarin 15.000 kubieke water wordt opgeslagen, met een temperatuur van 30 graden Celsius. Het grondwater wordt opgepompt op 100 meter afstand van de plaats waar het weer onder de grond wordt geleid. Als men het water 's winters terugbrengt op de oorspronkelijke plaats, neemt de temperatuur van de „warmte-bron" af, van 26 graden Celsius aan het begin van de winter tot 14 graden aan het eind daarvan. Men verwacht een brandstofbesparing van 50 procent. Aquifers komen in 70 procent van de Nederlandse bodem voor op een bereikbare diepte.

Zonneboiler

In een brochure uitgegeven in het kader van het Nationaal Onderzoek-programma Zonne-Energie (NOZ) wordt gesteld: „Niet alle toepassingen van zonne-energie zijn lonend, maar kijkt maar naar de kosten-batenverhouding op lange termijn en de bijdrage die zonne-energie tot de energievoorziening kan leveren, dan is al snel duidelijk dat de zonneboiler over één generatie een vaste plaats in onze energievoorziening kan hebben verworven". Momenteel zijn boilers in gebruik voor douchewaterverwarming in zwembaden. Naar verwachting zullen binnen enkele jaren systemen ter vervanging van elektrische boilers in woningen op de markt komen en grote systemen voor bejaardencentra en hotels. Op langere termijn ziet men mogelijkheden voor toepassing van zonne-energiesystemen voor industriële processen. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of dit haalbaar is, of verwarming tot 80 of 120 graden Celsius technisch en commercieel te realiseren is. Een belangrijke rol in dit alles speelt de overheid. Veel projecten en onderzoeken zijn afhankelijk van subsidies van de overheid. Nu de energieprijs relatief laag is, neemt de politieke animo af. Voor zonne-energie een kwalijke zaak.
Naast warmwaterbereiding is de ontwikkeling van zonnecellen van belang. Verschillende consumenten-artikelen werden er inmiddels mee uitgerust, bij voorbeeld de zakrekenmachine. Toepassing van zonnecellen is vooral daar van belang waar elektriciteit nodig is en aansluiting op het elektriciteitsnet moeilijk is. Als voorbeeld bij uitstek geldt de lichtboei en de spoorwegbeveiliging. De ontwikkeling van zonnecellen is nog lang niet ten einde.





Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.