+ Meer informatie

Asielzoekerscentrum Zeewolde is geen poel van criminaliteit

Ds. A. A. Floor: „Ik ben dankbaar dat deze vluchtelingen onder het Woord zaten"

10 minuten leestijd

HARDERWIJK/ZEEWOLDE - Het is net een klein dorpje met een winkeltje, een sportcomplex, een recreatiehal, een bureau voor rechtshulp en een bibliotheek. Bijna vierhonderd mensen bewonen de huisjes, die in totaal plaats moeten bieden aan twee keer zoveel inwoners. De criminaliteit is er tot nu toe niet hoger dan gemiddeld in Nederland. Toch vroeg de gemeentepolite Harderwijk een uitbreiding van het korps met tien dienders, omdat het 'dorp' om de hoek van de gemeente zou komen te liggen. Na vijf maanden maakt directeur F. Nijhuis van Nederlands grootste asielzoekerscentrum de balans op. „Tot nu toe valt het mee met de criminaliteit. Die is niet groter dan bij 400 recreanten".

Afgelopen zomer nog bewoonden vakantiegangers de bungalows van (toen nog) Harderwold. Hun plezier werd behoorlijk verstoord, toen zij via de media te horen kregen dat het park zou worden verhuurd aan het ministerie van WVC. De recreanten riepen spoorslags een actiecomité in het leven om de komst van een asielzoekerscentrum tegen te houden. Het mocht niet baten. Afgelopen zomer verlieten de vaste gasten van Harderwold mokkend hun geliefde vakantiestek.

In de volksmond heet het centrum nog steeds Harderwold, maar directeur F. Nijhuis maakt daarmee korte metten. „Harderwold is een recreatiepark. Wfj zijn het opvangcentrum Zeewolde. Als je die namen door elkaar haalt, krijg je verwarring". Hoewel het verblijf van de huidige inwoners van de bungalows in Zeewolde ook tijdelijk is, genieten zij bepaald niet van een vakantie. Ze leven tussen hoop en vrees. Zal hun asielverzoek worden ingewilligd? Of moeten ze Nederland straks weer achter zich laten, op zoek naar een nieuwe woon- en verblijfplaats?

Spanning

De directeur van het centrum vertelt hoe de asielzoekers in Zeewolde terechtkomen. „Ze komen op verschillende plaatsen Nederland binnen en melden zich dan bij een vreemdelingendienst van een gemeente. Daar worden ze doorverwezen naar een van de acht landelijke opvangcentra om asiel aan te vragen".

Het opvangcentrum Zeewolde moet het grootste worden van het hele land, met achthonderd bedden. Momenteel zijn ongeveer,360, gsielzoekers ojidergebracht in de bungalows. „De instropm in Nederland is sinds januari wat minder geworden", zegt Nijhuis. Maar de verwachting is nog steeds dat het park ooit vol zal komen. Vanaf april is het centrum erop berekend vol te stromen.

De tijdelijke inwoners van het 'dorp' komen uit alle delen van de wereld, Nijhuis somt zonder moeite een groot aantal landen op waar 'zijn' asielzoekers huis en haard verlieten om elders een toekomst op te bouwen: Pakistan, Afghanistan, Irak, Iran, verschillende voormalige Oostbloklanden, Afrika en het Midden-Oosten. In totaal gaat het om vijftig nationaliteiten.

In het park merkt Nijhuis duidelijk de spanning waaronder de asielzoekers leven. „Logisch. Het is heel wat, hoor, als je een beslissing afwacht die je toekomst voor een belangrijk deel bepaalt". Toch heeft de spanning volgens hem niet geleid tot excessen. „We nemen geen overbodige risico's. We proberen in elke bungalow mensen met dezelfde taalgroep onder te brengen. En als mensen uit een burgeroorlog komen en tot verschillende partijen behoren, zoals de Kroaten en de Serven, is het misschien niet verstandig die mensen één bungalow te geven. Maar we hebben tot nu toe geen enkel probleem gehad, ook niet in de eetzaal waar de mensen elkaar ontmoeten".

Verontrust

Toen bekend werd dat Harderwold een centrum voor asielzoekers zou worden, sloeg een golf van verontrusting over Harderwijk en Zeewolde. De gemeentepolitie van Harderwijk zag zich genoodzaakt het ministerie een uitbreiding van het korps te vragen met tien man. De asielzoekers zouden namelijk, gezien de ligging van het park, voornamelijk op de Veluwse gemeente aantrekken, zo was de verwachting. Het centrum van Harderwijk ligt namelijk dichter bij het park dan het kleinere winkelgebied van Zeewolde.

Nijhuis: „In het begin is er natuurlijk sprake van grote onzekerheid. Het is logisch dat mensen zich afvragen wat hen te wachten staat als er ineens veel mensen uit verre landen in de buurt komen wonen. Ik kan me best voorstellen dat mensen verwachten dat er bij .efn asielzoekerscentrum meer criminaliteit plaatsvindt dan in een willeteurige nieuwbouwwijk waar achthonderd mensen komen wonen. Maar het is hier geen poel van criminaliteit. Over het algemeen zitten hier veel fatsoenlijke mensen met een redelijk opleidingsniveau. Dat vergeet men vaak".

Ook de reactie van Harderwijk kan Nijhuis zich wel mdenken. Toch was die volgens hem voorbarig. „Er zijn een paar keer winkeldiefstallen geweest, maar dat komt overal voor. Er moet geen hetze ontstaan vanuit een soort vreemdelingenangst. Laten we de discussie wel zakelijk houden".

Weinig last

Over het contact met omwonenden heeft Nijhuis geen klagen. Elke veertien dagen is er contact tussen het centrum en zijn directe buren. „Zij hebben weinig last van ons", zegt Nijhuis. Hij hoopt dat op den duur de betrokkenheid van de gehele bevolking van Harderwijk en Zeewolde groter wordt. Op dinsdag 24 maart organiseert het asielzoekerscentrum 's avonds vanaf half acht een informatiebijeenkomst in de Veluwemeerzaal in het opvangcentrum om vrijwilligers te werven voor sociaal-cultureel werk.

„We hebben daar even mee gewacht, omdat we eerst de zaak beroepsmatig goed op poten wilden zetten. En voor het aanstellen van vrijwilligers is een goede begeleiding nodig. Vrijwilligers halen hun kracht vaak uit een diepe, langdurige relatie met de mensen met wie ze werken. Omdat de asielzoekers hier maar kort blijven, is het moeilijk als vrijwilliger te werken. Er komt een moment van afscheid. Dat is voor ons ook wel eens moeilijk. Je moet erop ingesteld zijn. We willen dan ook voorzichtig met het vrijwilligerswerk beginnen".

De asielzoekers verblijven volgens Nijhuis gemiddeld acht weken in het opvangcentrum. De maximumperiode is drie maanden. Dan moet duidelijk zijn of de asielvragers kansrijk of kansarm zijn. De eerste groep wordt overgeplaatst naar asielzoekerscentra elders in het land, voor langduriger opvang. De kansarme asielzoekers kunnen in Zeewolde een kort geding afwachten. Als dat positief uitvalt, worden zij alsnog doorverwezen. Anders volgt onvermijdelijk een uitzettingstraject.

In 4e spannende periode die de asielzoekers in het opvangcentrum doorbrengen, probeert het personeel het hen zoveel mogelijk naar de zin te maken. Ze krijgen wekelijks twintig gulden zakgeld en per kwartaal 150 gulden kleedgeld. Elke dag moeten ze zich melden op de administratie („gewoon om te kijken of ze hier nog zijn"). Verder zijn ze vrij om zich binnen en buiten het park te bewegen.

Nijhuis: „Ze houden zich bezig met alle activiteiten waarmee ook alle andere mensen bezig zijn". Toch zijn er beperkingen. Asielzoekers mogen geen opleiding volgen en geen betaald werk verrichten. Wel is er voor hen een „goed geoutilleerde" bibliotheek en worden er verschillende activiteiten georganiseerd. Daarmee zullen de vrijwilligers zich in de toekomst bezig kunnen houden.

Grote Kerk

De eerste vrijwilligers zijn overigens al in het opvangcentrum geweest. Een van de hervormde predikanten uit Harderwijk kwam vorig jaar in contact met een van de werkers in het centrum. Onder de asielzoekers bleken verscheidene christenen te zitten. Ouderling H. Kleermaker heeft er vervolgens voor gezorgd dat zij de mogelijkheid kregen kerkdiensten bij te wonen. „Vanaf november hebben wij mensen opgehaald en meegenomen naar de Grote Kerk. Het begon met twee mensen en dat werden er steeds meer. We hebben vrijwilligers gezocht om die mensen op te halen. Dat lukte heel goed. Op een gegeven moment hadden we ongeveer dertig asielzoekers in de kerk. Later werd het wat minder, omdat een paar grote gezinnen zijn verhuisd. Het aantal wisselt sterk", verklaart Kleermaker.

Ds. A. A. Floor vindt het „best fijn" dat asielzoekers de weg naar de Grote Kerk hebben gevonden. „Al konden ze natuurlijk lang niet alles verstaan, toch was er een stukje herkenning, geleid door Gods Geest. De Bijbel zegt: „Zijt herbeiigzaam jegens elkander". Het is fijn als er onder de vreemdehngen christenen zitten. Ik ben dankbaar dat zij ook onder het Woord kwamen. Dat je toch iets aan hen kunt meegeven", aldus de predikant. Hij kondigde in het Engels de Schriftlezing aan en gaf ook een korte samenvatting van de preek in die taal. Verder kregen de asielzoekers in het Engels de zegenbede mee.

Taalbarrière

Kleermaker noemt het contact met de asielzoekers „behoorlijk intensief'. „Ze spreken vaak Frans of Engels, dus je zit meteen al met een taalmoeilijkheid. En de mensen vragen je heel veel. Ze hebben natuurlijk ook veel meegemaakt. Als je dat allemaal hoort, grijpt dat best op je in".

Het werk was niet alleen intensief, maar dreigde de hervormde gemeente ook boven het hoofd te groeien. „Als je eenmaal bezig bent, wil je hen niet laten staan", zegt Kleermaker. Hij heeft contact gezocht met een al langer bestaande interkerkelijke werkgroep. Daarin zitten vertegenwoordigers van de Samen-Op-Weg-kerk in Zeewolde en de hervormde buitengewone wijkgemeente in Harderwijk. De christelijke gereformeerde kerk van Zeewolde/Harderwijk werd ook benaderd, maar zag destijds in verband met beroepingswerk geen mogelijkheid in de werkgroep te participeren.

Vanaf afgelopen zondag worden de asielzoekers niet meer opgehaald voor de Grote Kerk, maar voor de diensten van de Samen-Op-Weg-kerk in Zeewolde. De bedoeling is dat na drie maanden de buitengewone wijkgemeente uit Harderwijk het halen en brengen van de asielzoekers op zich neemt. Intussen wil de werkgroep een informatieblad sturen naar de overige kerken om een roulatiesysteem op te zetten. „Het is niet de bedoeling dat het een onderonsje wordt van de kerken die het werk nu doeiï", zegt mevrouw M. Bakker van de werkgroep.

Herkenning

Volgens ds. Floor is het niet zo dat de asielzoekers nu aan de Samen-OpWeg-kerk zijn overgegeven. „In mijn hart zou ik graag willen dat ze bij ons in de kerk blijven komen, maar praktisch gezien is dat niet mogelijk. Als er in Zeewolde steeds meer asielzoekers komen, die misschien ook naar de kerk willen, hebben wij daarvoor gewoon niet voldoende energie en kennis van zaken. In de begeleiding van die mensen komt zo veel op je af, dat je dat nooit alleen kunt doen. Wij hebben trouwens vanaf het begin duidelijk gesteld dat we de beslissing die de overheid neemt over een asielaanvraag respecteren, hoe moeilijk en pijnlijk dat soms ook voor de mensen kan zijn".

Volgens ds. Floor blijven de contacten tussen asielzoekers en kerken beperkt door het kortdurende verblijf in het opvangcentrum. „De asielzoekers komen uit een totaal andere wereld en weten vrijwel niets van de kerkelijke situatie hier. Die mensen hebben natuurlijk een heel leven achter de rug. Terwijl ze in Harderwold zitten, komen ze aan kerkelijke vragen niet toe. En ook als ze in de kerk komen, kunnen ze soms maar heel weinig van de dienst volgen. Maar het gaat erom dat er toch een stukje herkenning is. Persoonlijk vind ik het dan wel jammer als ze in een kerk komen waar een ander evangelie wordt verkondigd. De Gereformeerde Bond van Harderwijk is zeker geen voorstander van Samen op Weg.

Onder de asielzoekers zitten ook mensen met verschillende achtergronden, maar vaak weten we niet bij wat voor kerk zij waren aangesloten. In de praktijk blijkt dat sommigen een voorkeur hebben voor de rooms-katholieke kerk, omdat ze zich daarin in bepaalde opzichten meer herkennen. Als blijkt dat er asielzoekers zijn die zich echt helemaal thuisvoelen in de Grote Kerk, dan besteden we wel aandacht aan hen. Dan moet het ook mogelijk zijn dat ze bij ons in de kerk komen".

Vrije keus

Het is volgens ds. Floor belangrijk dat de Gereformeerde Bond ook in de werkgroep vertegenwoordigd blijft om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen en daarop ook invloed te kunnen uitoefenen. Hij hoopt dat ook verwante kerken bij de werkgroep betrokken raken. „En verder mogen we er toch ook op vertrouwen dat de Heere zodanig werkt dat de asielzoekers de zegen mogen ontvangen die ze nodig hebben. We moeten niet denken dat het allemaal van ons afhangt. Dat zou hoogmoedig zijn".

Nijhuis is vol lof over de initiatieven vanuit de kerken. „Het is gewoon fantastisch als de asielzoekers zo ontvangen worden". Wat hem betreft, komen meer van dergelijke contacten tot stand. Maar hij wil ze dan wel in goede banen leiden. „We moeten ervoor waken dat het hun eigen vrije keus blijft".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.