+ Meer informatie

Doek valt voor HCS Technology

Concern was exponent van onbegrensd vertrouwen in computersector

5 minuten leestijd

DEN BOSCH (ANP) - Het doek valt voor HCS Technology. Bewindvoerders van het in surséance verkerende beursfonds hebben de rechtbank gevraagd het faillissement uit te spreken. Zij hebben geconstateerd dat de toestand van de boedel zodanig is, dat handhaving van het uitstel van betaling niet langer wenselijk is.

Het gaat hierbij uitsluitend om HCS Technology. Andere surséances, zoals van HCS Beheer, blijven gehandhaafd. Allerlei dochterbedrijven zijn buiten rechterlijke voorzieningen gebleven en over enkele onderdelen wordt met gegadigden gesproken. Wel is gistermorgen het faillissement uitgesproken van HCS Ciob in Eindhoven. Bewindvoerders/curatoren zijn van plan begin oktober met nadere mededehngen over de stand van zaken te komen.

Het ten onder gegane automatiseringsconcem HCS was een exponent van een onbegrensd vertrouwen in de mogelijkheden van de computersector. En al was het concern niet het enige dat schipbreuk leed, omdat de groei in de sector niet eindeloos leek, het viel extra op door zijn turbulente bestaan en al even turbulente einde. Ten slotte waren er alleen maar verliezers, met uitzondering van gangmaker J. Kuijten. Deze hield aan het HCS-avontuur als enige geld over, volgens schattingen in de markt enkele honderden miljoenen guldens.

Werktuig

Kuijten hoort bij de bedrijvenverzamelaars zoals die er wel meer zijn. Afkomstig van het adviesbureau McKinsey startte hij voor zichzelf in de onroerend-goedhandel. Zijn werktuig daarbij was Reiss, een oud beursfonds dat hij omvormde tot investeringsmaatschappij. In 1984 zag hij zijn grote kans. Hij kocht van het toen al aanmodderende Holec (intussen door Joep van den Nieuwenhuyzen bij zijn imperium ingelijfd) Holec Control Systems HCS, die zich bezighield met industriële automatisering. Kuijten zag als commissaris van enkele andere bedrijven in de sector een grote toekomst voor de automatiseringsmarkt.

In 1986 bracht Kuijten een flink deel van de HCS-aandelen naar de effectenbeurs. De beleggers reageerden razend enthousiast. Het prospectus van het „yuppie-concern" stond bol van de fraaie kwalificaties. Voor de aandelen werd grif de gevraagde ƒ 14 neergeteld, wat Kuijten tientallen miljoenen rijker maakte. En voorlopig kregen de nieuwe aandeelhouders gelijk. In april 1986 noteerde het HCS-aandeel ƒ 18,70, het hoogste punt dat ooit is bereikt, en de resultaten leken er ook naar.

HCS groeide als kool en ging naar een omzet van  ƒ 665 miljoen in 1990. Uit de cijfers van dat jaar bleek wel al een verslechterde gang van zaken. De nettowinst liep terug van ƒ45 miljoen naar bijna ƒ 16 miljoen. Het concern had aan het eind van dat jaar 3100 mensen in dienst.

Klagen

Aandeelhouders begonnen echt te klagen toen Kuijten van een andere computerbons, Willem Smit (Newtron), Microlife kocht en doorschoof naar HCS. De transactie liep via Reiss, waarbij Kuijten een provisie rekende van ettelijke miljoenen guldens. Later gaf de HCS-directie toe dat Microlife te duur was gekocht.

In 1989 trad Kuijten af als topman van HCS en eind 1990 verdween hij als grootaandeelhouder uit beeld. Maar in de jaren die volgden bleef hij steeds een rol op de achtergrond spelen. Zo hielp hij de nieuwe bestuursvoorzitter Van den Boogaard bij de aankoop van een fors belang in Savin, de Noordamerikaanse distributeur van de Japanse Ricoh. Savin zou later de molensteen om de hals van HCS blijken te zijn.

Problemen

HCS raakte in de financiële problemen. Toch kocht het bedrijf in 1990 nog Infotech van de Duitse Hoechst. Infotech was bijna even groot als HCS op dat moment. Nieuwe aandeelhouders verschenen in de personen van Albada Jelgersma en Joep van den Nieuwenhuyzen. Ook Kuijten deed nog een genereus aanbod om HCS uit de financiële problemen te helpen. De prijs was het goed lopende Infotech.

Uiteindelijk liep het allemaal op niets uit, maar wel ontstond er weer opschudding over een koersdaling, die zou zijn veroorzaakt door handel met voorkennis door grote aandeelhouders. Intussen smolten de winsten weg. Ook topman Van den Boogaard verdween van het toneel om zich bezig te gaan houden met Savin, waar de situatie ruïneus was.

Maar ook bij Savin kon Van den Boogaard het tij niet keren. Samen met de, ook door de marktomstandigheden, nagenoeg overal slecht geworden resultaten werd het Amerikaanse bedrijf een loden last voor HCS. Nieuwe bestuurders, Nelissen en ir. J. van Engelshoven (ex-Shell), ontdekten al snel meer stroppen dan ooit vermoed was. Nieuw kapitaal aantrekken bleek nagenoeg onmogelijk en de bankiers begonnen zich te roeren.

Einde

Begin dit jaar begon het einde zich af te tekenen. Nelissen zette Savin en wat kleinere bedrijven in een 'sterfhuis'. Zelf sprak Nelissen van een ziekenhuis. Het op de beursgenoteerde HCS Technlogy werd een pure houdstermaatschappij, waarbij de banken de macht aan zich trokken over de gezondere delen van het concern via subholdings. Nog even mocht het publiek genieten.

Van den Boogaard kreeg op staande voet ontslag, volgens hem ten onrechte. In de Zutphense rechtbank, waar Van den Boogaard achterstallig salaris opeiste, gaf de raadsman van HCS als reden voor het ontslag „een greep in de kas", en wel via een ingewikkelde en uiterst duistere transactie met opties op HCS-aandelen. Van den Boogaard kreeg van de rechter gelijk, maar geen geld, want kort daarna raakte HCS in surséance van betaling.

Die surséance, verleend op 8 september, duurde maar kort. Met een negatief eigen vermogen van ƒ 115 miljoen en grote schulden was het voor de bewindvoerders al snel duidelijk dat met HCS niets meer te beginnen viel. Voor de aandeelhouders blijft de kater, een vieze nasmaak en een waardeloos aandeel, ooit beschouwd als een goudgerand stuk. Kuijten zwijgt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.