+ Meer informatie

Onrust onder de boeren

Commentaar

4 minuten leestijd

Minister Alders heeft toegegeven. Niet 1981 maar de situatie in 1986 wordt als uitgangspunt genomen voor de aanvraag van veehouders voor een hinderwetvergunning. Daarmee zijn nog lang niet alle problemen opgelost, maar is er in een aantal gevallen toch meer ruimte gekomen om een hinderwetvergunning af te geven.

Dat is ook verstandig. Het is zeker nodig om de milieubelasting als gevolg van de intensieve veehouderij terug te dringen, maar dat moet geleidelijk aan gebeuren. Het geld voor al die investeringen moet immers wel door de boeren worden opgebracht.

Problemen zijn er ook in de akkerbouwsector. Daar zijn het niet zozeer de milieu-eisen als wel de voortdurend tegenvallende prijzen die de boeren de das om doen. De hoogte daarvan hangt voor een deel nauw samen met het prijsbeleid van de EG, dat minder beschermend wordt. Zouden de boeren tegen wereldmarktprijzen moeten produceren, dan zou het er voor hen nog veel slechter uitzien. 

Die onvrede in de agrarische sector vertaalt zich ook in verzet tegen het Landbouwschap. Dat zou te veel een ambtelijk apparaat zijn en (ook al door de inbreng van de vakbonden) te weinig opkomen voor de belangen van de boeren. Er is al gesproken over de oprichting van de nieuwe Boerenpartij.

Dat roept herinneringen op aan de situatie van dertig jaar geleden. Toen wist de door velen onderschatte Koekoek handig gebruik te maken van de onvrede in de agrarische sector en in de bredere maatschappij. Bij de verkiezingen van 1963 en 1967 vierde hij zijn triomfen.

Maar ondanks die verkiezingssuccessen is de herinnering aan zijn Boeren Partij overwegend negatief. De geschiedenis van deze partij was een aaneenschakeling van ruzies en scheuringen. Onvrede over het beleid van regering en Landbouwschap bleek onvoldoende basis voor een succesvolle politieke actie. Ook een andere belangen partij die we sindsdien gekend hebben, de Middenstandspartij, is aan ruzies ten onder gegaan.

Daarbij komt, dat in de afgelopen dertig jaar het aandeel van de agrariërs in de Nederlandse beroepsbevolking verder gedaald is. Nog geen 5 procent van de bevolking verdient thans de kost op het boerenbedrijf (de tuinbouw daarbij inbegrepen). Trekken we daar de arbeiders nog af, dan blijft er maar 2 procent van de beroepsbevolking over.

Die ontwikkeling, die zich overigens in alle geïndustrialiseerde landen voordoet, is ook van grote invloed op het zelfbeeld van de boeren. Naast alle problemen met hinderwet en prijsbeleid is het voor de boeren pijnlijk te moeten constateren dat zij behoren tot een groep die in aantal, status en maatschappelijke betekenis voortdurend afneemt. Ook op het echte platteland (het verstedelijkte platteland laten we maar helemaal buiten beschouwing) werkt nog maar een minderheid van de bevolking in de agrarische sector.

Vroeger vormden de boeren in de dorpen de maatschappelijke elite. Zij waren de mensen met geld en aanzien. Zij bezetten vaak de belangrijkste posities in gemeenteraden en kerkeraden. Dat beeld is nu volstrekt veranderd. Een dergelijke sociale daling is voor een mens niet gemakkelijk te verwerken. Het is altijd aantrekkelijker om op de maatschappelijke ladder te stijgen.

Overigens kan het duidelijk zijn dat het behoud van een weliswaar kleine maar sterke boerenstand voor de Nederlandse maatschappij van belang is. En dat om sociale, economische en landschappelijke redenen.

Het boerenbestaan moet niet onmogelijk gemaakt worden door sterk opgeschroefde milieu-eisen. En evenmin door een prijsbeleid waardoor er ook voor een efficiënt werkende boer geen droog brood meer te verdienen is. Maar wat het prijsbeleid betreft is Nederland voor allerlei akkerbouwprodukten met handen en voeten gebonden aan de EG.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.