+ Meer informatie

Grootse Oranjeherdenking in stadhuis van Rijssen

Vierhonderdste sterfjaar Willem de Zwijger

4 minuten leestijd

RIJSSEN — Een levensgroot schilderij van de Slag bij Heiligerlee, harnassen, oranje sinaasappelen, de vlag van Armada en een bronzen ruiterstandbeeld van Willem van Oranje. Het lijdt geen twijfel, ook Rijssen is Willem van Oranje niet vergeten. En hoe herdenken in zijn werk gaat, is de Rijssenaren ook niet onbekend. Met een grootse tentoonstelling besteden zij aandacht aan het vierhonderdste sterfjaar van Willem de Zwijger.

Het bijzondere van de tentoonstelling in het Rijssense stadhuis is dat deze niet op initiatief van het landelijk Comité Willem de Zwijgerherdenking is georganiseerd, maar door vrijwilligers in en om de Kulturele Raad Rijssen.

Eigenlijk is het de Rijssense kunstschilder Albert Wessels die de zaak aan het rollen heeft gebracht. Door contacten met het Duitse Dillenburg (waar het Rijssens mannenkoor in 1980 een Oranjeooncert heeft gegeven) kwam schilder Wessels op het idee om in Nederland iets aan de herdenking van Willem van Oranje te doen. „Nog voordat er sprake was van een landelijk comité, zijn we met de voorbereidingen begonnen. Meteen hebben we een brief naar de koningin geschreven, waarop zij heel positief reageerde en medewerking toezegde". Wessels wilde eigenlijk een tentoonstelling in Apeldoorn organiseren, omdat die stad veel meer met Oranje verbonden is. Maar dat bleek daar niet mogelijk, dus waarom niet in Rijssen?

Sions wachter

„Vanuit Dillenburg hebben we veel documentatie gekregen", vertelt Wessels. „Ook verschillende musea in ons land hebben ons fantastisch geholpen: het stedelijk museum De Lakenhal in Leiden, het Nationaal Rijtuigenmuseum te Leek, het stedelijk museum van Alkmaar en diverse archieven.

Zo is het Koninklijk Huisarchief voor de Rijssenaren opengegaan en zijn brieven van Juliana van Stolberg aan Willem van Oranje tevoorschijn gekomen, evenals twaalf symbolische prenten van de Vader des Vaderlands. De mooiste daarvan is wel Willem van Oranje voorgesteld als wachter op Sions muren", zegt Wessels. Deze prent tekent ook duidelijk de sfeer van de tentoonstelling, want de expositie is ten dele ook een reactie op het beeld dat de televisieserie van Willem van Oranje liet zien. „Willem van Oranje heeft zijn fouten gehad, maar het was ontegenzeglijk een man met kwaliteiten", aldus Wessels. De Kulturele Raad Rijssen blijft van mening dat ontmythologiseren van de persoon van Willem van Oranje geen kwaad kan, maar daarbij moet het positieve niet verdoezeld worden. Positief, geen sensatie, gewoon laten zien zonder overdreven vroom te zijn, was de stelling.

Bevrijding

Het is niet alleen Willem van Oranje om wie de expositie draait. Ook de Tachtigjarige oorlog wordt in beeld gebracht met wapens, geuzenkledij, een maquette van de belegering van Alkmaar en een diaserie over het beleg en ontzet van Leiden. Een aantal Rijssense kunstschilders heeft de Slag bij Heiligerlee en die bij Monnikendam nageschilderd, waardoor de oorlog nog aanschouwelijker wordt.

Bewust is eveneens de lijn doorgetrokken van Willem van Oranje naar het huidige Oranjehuis, getuige een stamboom aan de muur, oranje goudvissen in een vijvertje en in een aparte ruimte de koningin Emma-calèche, één van de mooiste koetsen van het koninklijk huis.

Voorrecht

Volgens organisator Wessels is het een voorrecht dat ons land nog steeds geregeerd wordt door het nageslacht van Willem de Zwijger. Want hij is van mening dat niet alleen Willem van Oranje de stichter van de Nederlandse staat, zich met „goed en bloed" voor Nederland ingezet heeft. Het huidige vorstenhuis eveneens.

Vandaar dat in een hoek ook de jeep staat opgesteld, waarmee prins Bernhard als commandant van de binnenlandse strijdkrachten de bevrijding in 1945 heeft meegemaakt. Bij die jeep hangen foto's van de bevrijding van Rijssen, indertijd genomen door een Canadese bevrijder. „Het is niet zo dat oorlog, bevrijding en inzet van de Oranjes verleden tijd zijn. Het is nu even reëel als toen, dat willen we de mensen onder ogen brengen", aldus Wessels.

Historisch boek

De band tussen heden en verleden wordt ook op een andere manier in Rijssen duidelijk gemaakt. Ter gelegenheid van de tentoonstelling die vandaag is geopend, kwam uitgeverij Ligtenberg te Rijssen met een boek van G. J. Kraa, getiteld „Als daar met moord en brand..." Daarin wordt het verhaal verteld van een zekere Hendrik Wessels, die in 1572 naar de Dillenburg voer om Willem van Oranje naar de Twentse contreien te halen. Eteventer en Zutphen moesten ontzet worden, maar de St. Elisabethsvloed maakte de komst van de prins onmogelijk. Nu, ruim vierhonderd jaar later is de huidige Wessels er wel in geslaagd om Oranje van de Dillenburg naar Nederland te halen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.