+ Meer informatie

Zelfoverschatting de oorzaak van jonge automobilisten

Veilig Verkeer Nederland houdt actie Bewijs je rijbewijs''

7 minuten leestijd

Is je rijbewijs een bewijs dat je goed en veilig kunt autorijden? Bewijs je je rijbewijs maar eens in de dagelijkse verkeerspraktijk. Wellicht herinner je je nog wel de opmerking van je vroegere rij-instructeur: „Denk erom dat het rijbewijs pas het begin is van de weg en niet het eindpunt." Misschien dacht je toen: „Ach man, als ik mijn rijbewijs heb, ben ik er wel." Toen je later voor de examens slaagde en een autootje kocht en je eerste onzekere ritjes maakte in je eentje, zonder de vertrouwde aanwezigheid van een allesziende rij-instructeur naast je, moest je misschien wel eens terugdenken aan zijn woorden.„Inderdaad, als je je rijbewijshebt, begint het eigenlijkpas écht."

Tegenwoordig is het heel gewoon als je op je 16e jaar met een bromfiets thuis „de deur platrijdt". Als'je liever op de fiets rondtoert, word je al niet meer voor vol aangezien. Hetzelfde geldt ook bijna voor het rijden in een autootje op je 18e jaar. Zo mogelijk op 17-jarige leeftijd les gaan nemen, als je 18 bent examen doen en dan gauw het autootje ~ kopen, waarop je al lang je oog hebt laten vallen. Anderen blijven echter fietsen of pakken het openbaar vervoer.

Is het werkelijk „gewoon" dat je direct, als het mogelijk is, een bromfiets of een auto koopt? Een feit is. dat steeds meer jongens en meisjes op het rijbewijs azen. Terwijl in 1979 al 17,7 procent van alle kandidaten die een rijbewijs wilden halen 18 jaar jong was, steeg dit percentage in 1980 tot 20.6. De laatste tijd slagen, meer mensen voor de eerste keer voor het praktische gedeelte van het examen.. De theoretische kennis laat echter in veel gevallen te wensen over.

Omvangrijke actie VVN

Laten we ervan uitgaan dat je nog niet zolang geleden je rijbewijs hebt gehaald, rondtoert in je (tweedehands) wagentje en niet ouder bent dan 24 jaar. Dan behoor je tot de doelgroep van de actie ,,Bewijs jè rijbewijs". Vorig jaar is er ook al danig aan de weg getimmerd door de ,,actievoerders" Veilig Verkeer Nederland, de Centrale Politie Verkeerscommissie en de Verkeerscommissie Openbaar Ministerie. In de leeftijds-. groep 18-24 jaar zijn er jaarlijks — bestuurders en passagiers samen — zo'n 300 doden en duizenden gewonden te betreuren. Met dit als gegeven is er dit jaar opnieuw een actie gestart die jonge automobilisten yan 18 tot 24 jaar onder de aandacht wil brengen dat men zijn rijbewijs moet bewijzen. Ook dit jaar vinden weer honderdduizenden brochures, stickers, wandkraiiten en affiches liun weg. Deze omvangrijke landelijke, campagne duurt tot en met half augustus.

We willen je niet te veel vermoeien met cijfers, maar er onderuit komen. doen we niet. In de jaren 1971-1977 blijkt dat gemiddeld 25 procent van het totale aantal overleden bestuurjl ders van personenauto's 18-24 jaar is. Van het totale aantal overleden passagiers is gemiddeld 22 procent 18-24 jaar. Van alle bestuurders van personenauto's is 27 procent 18-24 jaar.

Typen ongevallen

Bij ongevallen met dodelijke afloop onderscheiden 18-24-iarigen zich van de leeftijdsgroep 0-65-fdoor minder flankbotsingen tussen voertuigen en kop-staartbotsingen, maar veel frontale botsingen, botsingen tussen voertuig en vast voorwerp en eenzijdige ongevallen. Wat betreft de aanleidingen van de ofigevallen komen bij de doelgroep vaak voor: een verkeerde plaats op de weg, een bocht onjuist nemen, slippen en te hard rijden. Een ongeval met dodelijke afloop doet zich vaker voor in een bocht dan' op een kruispunt. De 'ongelukken waarbij jongeren betrokken zijn, zijn vaak duidelijk het gevolg van te snel rijden (vooral in bochten) en foutief inhalen. Er zijn enkele kenmerken te noemen van jonge automobilisten, die een verklaring kunnen zijn voor hun grote ongevalsvatbaarheid. Het gebruik van alcohol blijkt op jongere leeftijd vaker oorzaak te zijn van een ongeval dan op oudere leeftijd. (Er zijn uit onderzoekingen geen aanwijzingen gevonden dat jongeren een grotere risicobereidheid hebben dan ouderen, met andere woorden: of jongeren de negatieve gevolgen van een bepaalde handeling eerder of gemakkelijker accepteren is niet aangetoond). Bij jongeren zijn de voor veilig rijden noodzakelijke vereisten in ruimere mate aanwezig dan bij ouderen. Ze zien over het algemeen scherper, hebben een beter gezichtsvermogen in het donker, bezitten een kortere reactietijd, zijn op het hoogtepunt van hun intellectuele vermogen en ook wat betreft de verkeerskennis komen ze goed uit de bus.

Zelfoverschatting.

Volgens deskundigen zijn de jonge automobilisten zich hiervan goed bewust. Het geeft hun een „hoog subjectief veiligheidsgevoel". Dit leidt er toe dat ze grotere ricico's nemen. Dit uit zich in het te snel rijden, wat nogal vaak in een ongeluk eindigt. Zelfoverschatting van zijn of haar vaardigheid dus. Dit wordt door deskundigen wel als de voornaamste oorzaak gezien van de grote ongevalsvatbaarheid van jongeren. Uiteraard geldt dit niet voor alle jonge automobilisten! Voor anderen geldt weer dat ze een behoefte hebben aan een gevoel van vaardigheid. Het rijbewijs wordt gezien als een eerste toegangsbewijs tot de wereld van de volwassenen. De auto biedt hun de kans te laten zien wat ze waard zijn. Ze gaan experimenteren, willen de grenzen van hun kunnen benaderen en zo mogelijk verleggen.

Het gebrek aan rijervaring uit zich in een niet voorbereid zijn op omstandigheden van buitenaf, zoals weersinvloeden, de toestand van het wegdek enzovoort (onvoldoend anticipatievermogen). Dit niet voorbereid zijn blijkt vaak uit het met onaangepaste hoge snelheid rijden. Dit is,-zoals bekend, een belangrijke ongevalsoorzaak bij jongeren. Deskundigen wijzen erop dat gebrek aan verkeerservaring alléén geen wezenlijke factor is voor ongevalsvatbaarheid, maar dat het pas van betekenis wórdt in samenhang met de leeftijd en de daarmee verbonden instelling en gedragingen in het wegverkeer. Oudere autobestuurders, die evenveel ervaring hebben als de jonge automobiUsten, blijken minder ongevalsvatbaar te zijn.

Andere oorzaken

Er zijn nog andere oorzaken te noemen, die het grote aantal ongelukken bepalen. Jongeren rijden meer dan ouderen in het donker. Zij moeten hun afspraken na komen, feestjes bijwonen enzovoort. 's Avpnds en 's nachts verongelukken zij vaker dan automoblisten in oudere leeftijdsgroepen. Veel ongevallen gebeuren buiten de bebouwde kom, wat veroorzaakt wordt door te hard rijden. Binnen de bebouwde kom komen jonge bestuurders eerder positief dan negatief uit de bus. Jongeren blijken meer dan oudere bestuurders onder invloed van alcohol aan het verkeer deel te nemen. Door. de medepassagiers worden ze eerder afgeleid, vooral als die alcohol op hebben en daardoor luidruchtiger zijn. Vooral bij jonge bestuurders onder invloed is sprake van technische gebreken aan het voertuig, wat ook een rol speelt bij ongevallen. Jongeren blijken iets minder gebruik te maken van autogordels.

De verklaring voor de grote ongevalsvatbaarheid van jonge automobilisten moet gezocht worden in leeftijdsgebonden factoren, al dan niet in .samenhang met een gebrek aan ervaring. De verkeersdeskundigen beseffen goed dat er nog heel wat studies verricht moeten worden, voordat er een volledig inzicht in deze materie kan ontstaan.

Materiaal

Zoals gezegd, wordt er tijdens de actie ,,Bewijs je rijbewijs" erg veel voorlichtingsmateriaal onder de jongeren verspreid, die al dan niet in het bezit van fiet roze papiertje zijn. In de brochure komen onderwerpen aan bod als het nemen van bochten, inhalen, rijden bij duisternis, vermoeidheid, afleiding, staat van de auto, banden, alcohol, slippen en autogordels. De opzet is: weinig tekst, maar veel kleurrijke afbeeldingen. Dit geldt ook voor de wandkranten. De hele actie ademt een populaire sfeer. Men gaat er blijkbaar vanuit dat de gemiddelde jongen en het meisje zondagochtend hun roes liggen uit te slapen na een gezellig feestje in een discotheek of bar op zaterdagavond. De actie is toch wel belangrijk en noodzakelijk. Men wordt aangezet om de hand in eigen boezem te steken, zijn rijbewijs te voorschijn te halen en zichzelf op de vingers te tikken. Bij een ieder van ons komt het er bovenal op aan telkens weer als we aan het verkeer deelnemen — niet alleen als automobilisten — onze verantwoordelijkheid te beseffen en die in acht te ne- . men in het samenspel met de andere weggebruikers.

Als je over de brochure „bewijs je rijbewijs" wilt beschikken, kun je eens informeren bij de plaatselijke afdpüng van Veilig Verkeer Nederland of men die nog in voorraad heeft. Dit geldt eveneens voor het overige materiaal. Voel je je betrokken bij de veiligheid van het verkeer? Dan kun je overwegen lid te worden van Veilig Verkeer Nederland. In het maandblad "Wegwijs" staan veel nieuwtjes en. achtergrondartikelen. VVN, Utrechtseweg 79 te Hilversum; Postbus 287, 1200 AG Hilversum; tel. 035-11441.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.