+ Meer informatie

Stenen rapen rond Westerkerk

4 minuten leestijd

Dagelijks kon je tot voor kort een kruiwagen vol stenen oprapen rond de Westerkerk in Amsterdam. Door vocht en vrieskou brokkelden ze van de muren.

Zo’n 6000 bakstenen moeten er vervangen worden in de muren van het monumentale godshuis. De oostgevel heeft al een opknapbeurt gehad, nu zijn de zuid- en de westgevel aan de beurt. Kerkrentmeester Teun Hoeve: „Voor de metselspecie waarmee de kerk ruim 400 jaar geleden werd gebouwd, is grachtwater gebruikt. Omdat er destijds een rechtstreekse verbinding was met de Zuiderzee, is het zoutgehalte in het metselwerk erg hoog. Dat zout houdt het water in de muren vast waardoor er schade aan het stucwerk ontstaat.”

Om te testen hoe het komt dat er in de kerk stukken stucwerk van de muren kwam zetten, stond er deze zomer 24 uur lang een soort douche op delen van de westgevel gericht. „We ontdekten dat de muur vocht doorliet. Zo’n 50 procent van het voegwerk moet daarom vervangen worden. En de nodige stenen dus.”

Om geld in het laatje te brengen, is de Stichting Vrienden Westerkerk een actie gestart: ”Metsel een steen, red de Wester!”. Donateurs kunnen voor 300 euro een steen laten bakken met hun naam erop. Deze wordt vervolgens in de buitenmuur aangebracht. Een replica ervan krijgen de gevers mee naar huis. „We zeggen voor de gein wel tegen donateurs dat ze deze over 100 jaar terug moeten brengen, als er later weer stenen moeten worden vervangen.” Met de actie heeft de stichting tot nu toe al 120.000 euro opgehaald.

De Westerkerk is een monument met een verhaal. Hier trouwden in 1966 prinses Beatrix en prins Claus. De toren was in de Tweede Wereldoorlog het enige uitzicht van Anne Frank, die iets verderop zat ondergedoken. In de kerk ligt Rembrandt van Rijn begraven. Een gedenkplaat aan de muur herinnert aan de schilder. „Ieder jaar op zijn verjaardag hangen we er een bloemetje aan.”

De totale restauratie kost de Protestantse Kerk Amsterdam (PKA) een slordige 4 miljoen euro. De helft hiervan komt uit fondsen, de andere helft moet de PKA zelf opbrengen. „De burgerlijke gemeente heeft ons 250.000 euro toegezegd. Dat is echt heel bijzonder, omdat de gemeente Amsterdam normaal gesproken niet aan kerken geeft. Maar blijkbaar heeft de Westerkerk voor Amsterdam zo’n cultuurhistorische waarde dat ze niet wil achterblijven.”

Voor de bouwlieden gelden duidelijke regels, vertelt Hoeve terwijl hij buiten de stapels bakstenen –in verschillende kleuren gebakken, om een zo authentiek mogelijk beeld te realiseren– laat zien. „Er wordt niet gevloekt. Iedereen moet Nederlands kunnen spreken en ze draaien geen harde muziek. In de kerk moeten ze hun helm af doen als ze die niet op hoeven te hebben voor het werk.”

Niet alleen de muren moeten vanbinnen en vanbuiten onder handen genomen worden, ook de kozijnen worden geschilderd. Het zoeken naar de juiste kleur vertraagde de renovatie met twaalf weken. Om in de toekomst de energiekosten te drukken, zijn er onder het plein naast de kerk tien bronnen van 150 meter diep aangebracht die via een gesloten bronsysteem warmte uit de aarde naar boven halen. Hiermee kan 1000 vierkante meter vloer in de kerk verwarmd worden. „We verwachten dat ons dit 10.000 tot 12.000 euro per jaar gaat schelen in de stookkosten.”

Dat er met alles geld te verdienen valt, blijkt wel bij de nieuwe toiletgroep aan de oostkant van de kerk. Voor 50 cent mag een bezoeker hiervan gebruikmaken. „’s Zomers staan de mensen voor de kerk op straat in een lange rij te wachten voor het Anne Frank Huis. We halen dan ruim 1000 euro per maand op. Dat is snel verdiend.”

>>westerkerk.nl


Protestantse gemeente rond de Westerkerk

De Westerkerk in Amsterdam is iedere zondag in gebruik bij de protestantse Westerkerkgemeente. Predikant is ds. Fokkelien Oosterwijk. Lange tijd stond hier ds. Nico ter Linden. De diensten op zondagochtend worden bezocht door zo’n 400 kerkgangers. Als volgend jaar de restauratie van het interieur van start gaat, wordt er voor hen een „soort schoenendoos in de kerk” gemaakt waarin de diensten kunnen plaatsvinden, aldus kerkrentmeester Teun Hoeve.

’s Zondagsavonds vinden er regelmatig cantatediensten plaats in de kerk. Het bedehuis wordt verhuurd voor diverse bijeenkomsten, zoals lezingen, diners, huwelijken en uitvaartdiensten. De kerk aan de Prinsengracht is van maandag tot vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur geopend voor het publiek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.