Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De basis van de eenheid der wetenschap - pagina 25

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De basis van de eenheid der wetenschap - pagina 25

Referaat voor de twee-en-twintigste Wetenschappelijke Samenkomst der Vrije Universiteit op 30 Juni 1937

4 minuten leestijd

Of zoo men zich tot de empirie w e n d d e , p a s t e men w a t a n deren in de ratio h a d d e n gezocht d a a r o p toe. T o c h schonk dit velen geen bevrediging. Zij namen tot een apriori de toevlucht. Zoo K a n t tot een zedelijk, T r o e l t z s c h tot een religieus, R u d o 1 f O 11 o tot een gevoels-apriori. O p die wijze meenden zij aan het o n v r u c h t b a r e empirisme te ontkomen en inzoover gaven zij het Calvinisme gelijk, dat zich in zijn bloeitijd zoowel van het rationalisme als van het empirisme a f w e n d d e . Voor het Calvinisme zijn, al bracht men dit niet steeds zoo onder w o o r d e n , ratio en empirie niet a n d e r s dan hulpmiddelen, om v o o r h a n d e n o o r d e e l e n - m a t e r i e om te zetten in aposterioristische oordeelen. Voorloopig generaliseerend zou dit aldus kunnen w o r d e n v o o r g e s t e l d : het p s e u d o weten en de p s e u d o - w e t e n s c h a p zijn g e b o u w d op de aprioristische oordeelen van het pseudo-geloof, het w a r e weten en de w a r e w e t e n s c h a p op de aprioristische oordeelen van het w a r e geloof. D a a r m e e is echter het e e n h e i d s f u n d a m e n t van de w e t e n s c h a p nog niet blootgelegd. W a n t w a a r o p rust op zijn beurt het g e l o o f ? Indien wij ons slechts op het geloof terugtrokken, zou men ons niet zonder reden voor de voeten kunnen w e r p e n , dat wij de a u t o n o m e rede tegen een autonoom geloof inruilden. Hoe komt het geloof aan zijn aprioristische o o r d e e l e n ? De G e r e f o r m e e r d e n geven hierop het e e n s t e m m i g a n t w o o r d : uit de phanerosis. De p h a n e r o s i s deelt geen begrippen of ideeën mede, m a a r komt als een getuigenis G o d s tot ons, s p r e e k t zich uit in oordeelen. En het zijn die oordeelen, w a a r op door receptiviteit en assimilatie van den menschelijken geest onze aprioristische oordeelen c o r r e s p o n d e e r e n , w a a r u i t zij o n t s t a a n . Naar deze basis kan de w a r e w e t e n s c h a p als de p h a n e r o t i s c h e w o r d e n b e n o e m d . Het is t h a n s misschien wel de geschiktste gelegenheid er v e r a n t w o o r d i n g van af te leggen, w a a r o m hier op de p h a n e r o s i s en niet op de palingenesie als b a s i s van de eenheid der w e t e n s c h a p w e r d t e r u g g e g a a n . Palingenesie in de b r e e d e beteekenis, in w e l k e K u y p e r h a a r neemt en p h a n e r o s i s behooren beide tot de daden, w a a r i n God Zich o p e n b a a r t . Doch daarin verschillen zij van elkander, dat de palingenesie zijns-, de p h a n e r o s i s ^ e n o p e n b a r i n g geeft. D.w.z.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juni 1937

Brochures (TUA) | 37 Pagina's

De basis van de eenheid der wetenschap - pagina 25

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juni 1937

Brochures (TUA) | 37 Pagina's

PDF Bekijken