Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Oude R.K. afgoderij alleen in moderne termen en een nieuw gewaad

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Oude R.K. afgoderij alleen in moderne termen en een nieuw gewaad

Rooms- Anglicaanse Avondmaalsverklaring

6 minuten leestijd

Het Heilig Avondmaal is één van de vele gaven des Heeren, dat in sommige Christenen liefde tot Hem en tot elkaar opwekt. En uitgerekend dit Avondmaal (eucharistie = dankzegging) is het grootste struikelblok tussen de R. K. en Anglicaanse Kerk in hun blinde zoeken naar éénwording. Direct na en als gevolg van het bezoek van de aartsbisschop van Canterbury aan de paus werd een gezamenlijke commissie ingesteld om hun verschillen nader te bestuderen en wegen te vinden om de beide kerken te herenigen,

Deze internationale commissie bestaat uit Roomse en Anglicaanse bisschoppen en theologen. Zij hebben nu wereldkundig gemaakt, dat zij na twee jaren geheim vergaderen overeenstemming bereikt hebben inzake de leer der Eucharistie (de R.K. en Anglicaanse aanduiding voor het H. Avondmaal, door de R.K. opgevat als herhaling van Christus' offer. - Red.) De paus wilde niet dat de verklaring van de commissie gepubliceerd zou worden, op 31 december j.l., geheel in overeenstemming met het geheimzinnige karakter van ..Rome" (het mysterieuze Babylon van Openbaring 17.) De nu gepubliceerde verklaring is een overeenstemming, gevat in zeer algemene bewoordingen met betrekking tot de aanwezigheid van Christus in het sacrament en de transsubstantiatie is verbannen naar een voetnoot. Deze nieuwe overeenstemming is slechts een verschil van accenten — twijfelachtig en zoekend naar compromissen — op wezenlijke punten. Opvallend is het ontbreken van dogmatische uitspraken.

Verbazing

De R.K. medevoorzitter van deze commissie, de bisschop van Northampton, spreekt alleen van een „inhoudelijke overeenstemming". Dat moet dan het denkbeeld, alsof volledige eenstemmigheid was bereikt, doen verdwijnen: ,.het zou een vochtige voetzoeker kunnen zijn", merkte hij ironisch op. Deze bisschop benadrukte, dat de uit achttien personen bestaande commissie de reactie van de kerkelijke leiders uit heel de wereld moet weten. Er waren er binnen zijn eigen kerk, die de overeensternming (formula) in twijfel trokken. Zij verbaasden zich erover, hoe ooit overeenstemming kan worden bereikt tussen deze onverzoenlijke standpunten.

De Anglicaanse dr. Chadwick, deken van de Christus Kerk in Oxford, reageerde meer specifiek. Hij vindt, dat dit document een uitnodiging is tot discussie. Ook is hij niet van mening, dat  iedereen het stuk zal beschouwen als de grootste gebeurtenis sinds het Pinksterfeest (uit Handelingen 2.)

Terwijl hij over deze overeenkomst sprak — die hij het begin van een frisse toenadering noemde — verzekerde hij, dat ze „overeenkomt met de bijibelse leer en met de tradities van onze gemeenschappelijke erfenis".

De overeengekomen verklaring pretendeert, dat er een formule gevonden is om de R-K. en Anglicaanse standpunten inzake een onderwerp, dat deze kerken sinds de Hervorming heeft verdeeld gehouden, weer met elkaar te verzoenen. De verklaring is gebaseerd op twee belangrijke punten.

Gedachtenis

In de eerste plaats ziet de verklaring van de commissie de Eucharistie als een gedachtenis (Grieks: anamnèsis) aan leven, sterven en opstanding van Christus. Dit is een protestants leerstuk. Jezus zei immers: „doet dat tot Mijn gedachtenis". En Paulus schreef: „Want zo dikwijls als gij dit brood zult eten en deze drinkbeter zult drinken, zo verkondigt de dood des Heeren, totdat Hij komt". Vervolgens zeggen de commissieleden, dat Christus werkelijk aanwezig is in de Eucharistie, ongeacht wat de gemeente hiervan denkt of gelooft. Dat is een Rooms-Katholiek dogma. Want de Schrift leert, dat Christus wel aanwezig is in de harten van Zijn volk, maar nooit daar aanwezig is, waar geen geloof in Hem gevonden wordt.

Lichamelijk

Het tweede belangrijke punt van dit stuk is de verklaring, dat Christus aanwezig en werkzaam is op verschillende manieren in de gehele liturgische viering van de Eucharistie. De woorden des Heeren bij het Laatste Avondmaal: ,,Neem en eet, dit is Mijn Lichaam" veroorloven ons niet om de gave van de aanwezigheid en de daad van het sacramenteel eten uit elkaar te halen. De elementen zijn niet alleen maar tekenen: het Bloed en Lichaam van Christus zijn werkelijk tegenwoordig en worden werkelijk geschonken. Dat nu is dezelfde oude leer der wezensverandering (transsubstantiatie) in het nieuwe gewaad van moderne woorden!

Als de elementen van brood en wijn niet louter tekenen zijn, dan zijn ze werkelijkheden in die zin dat Christus lichameljk en fysiek aanwezig is.

Trente

De Catechismus van het Concilie van Trente zegt, dat het sacrament niet alleen het waarachtige (true) Lichaam van Christus bevat inclusief alles, wat tot de ware aard van een lichaam behoort, „zoals beenderen en zenuwen", maar ook zegt deze R.K. Catechismus, dat „het gehele wezen van het brood is veranderd door Goddelijke macht in het gehele wezen van het lichaam van Christus en de gehele substantie van de wijn in de gehele substantie van het bloed van Christus..."

Van deze verandering wordt gezegd, dat zij zodanig is, dat het brood en de wijn het Lichaam „Bloed, ziel en Godheid" van Christus worden. In de taal van de gemengde commissie is dat als volgt onder woorden gebracht: „het woord transsubstantiatie wordt in de R.K. Kerk gewoonlijk gebruikt om aan te duiden, dat God, terwijl Hij werkzaam is in de Eucharistie, een verandering in de inwendige werkelijkheid der elementen bewerkstelligt. De term moet gezien worden als om het feit te bevestigen, dat Christus aanwezig is en als uitdrukking van de geheimnisvolle en radicale verandering die plaats heeft".

Bijgeloof

Deze „geheimnisvolle en radicale verandering" is niets anders dan het oude denkbeeld van de lichamelijke aanwezigheid van Christus in nieuwe woorden. Rome heeft haar wezensveranderingsleer, die de wortel is van al haar afgodisch bijgeloof, niet veranderd. De bijbelse leer is echter, dat er geen verandering optreedt in het brood en de wijn tijdens het uitreiken door de priester en ook na de uitreiking van deze elementen aan de gelovigen worden ze (zie 1 Corinthe 11 vers 26) gewoon brood en wijn genoemd.

Wezen en verschijnsel

Deken Chadwick van de Christuskerk, eveneens voorzitter van de commissie, verklaarde, dat alle Christenen geloven, dat de Heere aanwezig is in het sacrament en dat er ook de herinnering aan het offer op Golgotha (Calvarië) bij is. Maar de Christenen stemmen niet overeen in de wijze waarop die aanwezigheid moet worden opgevat. De R.K. spraken in termen van wezensverandering. Anglicanen waren niet gelukkig met die term „transsubstantiatie". Dit begrip is verbonden met een speciale wijsgerige visie, die onderscheid maakt tussen het „wezen" en de „verschijnselen" (accidents) en wij weten niet precies wat met deze onderscheiding bedoeld wordt. Het is trouwens moeilijk om een hedendaags R.K. theoloog te vinden, die zelfs maar denkt, dat hij het kan uitleggen.

Eenvoudige spijze

Ons commentaar is, dat deze onderscheidingen van de geleerde heren ver afstaan van de eenvoudige woorden van Christus en Zijn eenvoudige spijze, die Hij ons schonk. Verschijnsel en „wezen" betekenen ook, dat hoewel de elementen veranderd zijn in het lichaam en bloed van Christus, zij er gewoon uitzien en smaken als brood en wijn. De mystieke woorden „Hoc est corpus meum" (dit is Mijn Lichaam) dwingen God, de elementen gelijktijdig zowel te veranderen als te laten zoals ze zijn. Nergens heeft God echter het in Zijn Woord ondernomen om de inwendige zijde (substantie) te veranderen en tegelijkertijd de uitwendige kant (omvang en smaak) onveranderd te laten!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Saturday 29 January 1972

Reformatorisch Dagblad | 13 Pagina's

Oude R.K. afgoderij alleen in moderne termen en een nieuw gewaad

Bekijk de hele uitgave van Saturday 29 January 1972

Reformatorisch Dagblad | 13 Pagina's

PDF Bekijken