Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Nieuwe

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Nieuwe "liedboek voor de kerken" thans officieel

Manifestaties in Middelburg

7 minuten leestijd

De „Interkerkelijke stichting voor het kerklied" heeft zaterdag in Middelburg het nieuwe gezamenlijk „Liedboek voor de kerken" officieel aangeboden aan vijf protestantse kerkgenootschappen in Nederland. Dit gebeurde in Middelburg, omdat daar deze zomer ter gelegenheid van dit liedboek — waar diverse commissies, dichten en schrijvers ongeveer 20 jaar aan hebben gewerkt — een tentoonstelling wordt gehouden in het Abdijcomplex over de historie van het kerklied door de eeuwen heen.

Volgens dr. P. G. Kunst, voorzitter van de Interkerkelijke stichting voor het liedboek is het nieuwe liedboek niet alleen bedoeld voor de kerken, maar ook als gezinsboek en vooral als schoolboek.

„SCHATKAMER"

Het lied van de kerk, aldus dr. Kimst Is het beste teken van haar leven. Wat zij gehoord heeft uit het Woord, dat haar bekendgemaakt is, wat zij ontvangt in de tekenen van water, brood en wijn, die haar zijn toevertrouwd, wat zij mag uitwerken door de kracht van de Trooster, die haar is toegezegd, dat heeft in het Ued van de kerk taal en klank gekregen. Geloven, belijden en zingen zijn niet te scheiden.

Het liedboek van de Kerk is haar schatkamer; met al de vreugde en de vrijheid van zulk bezit; met al de zorgen óók, die het omgaan met een kerkelijke schat meebrengt. Als de verbinding tussen het gegeven Woord en het antwoord van de „ecclesia cantans" gelovig bewaard blijift, is de kerk aan haar lied te herkennen. Haar levensteken is immers ook herkenningsteken. In haar lied heeft zij het gehoorde Woord in verschillende tijden vertolkt en steeds nieuwe woorden en klanken gevonden. In de loop van de eeuwen is een haast onoverzienbaar aantal liederen geboren, in veel gevallen duidelijk verbonden aan bepaalde tijden, aan landen en volken, aan stromingen en strijd.

Veel van deze liederen zijn bewaard gebleven; andere vergeten; zij zijn ook dikwijls streek- of groepsbezit geworden. Het is niet toevallig dat in ons land de historie van het kerklied zulk een kwetsbaar hoofdstuk is geworden. Wij bewaren onze schatten liefst op onze eigen wijze; dat is in veel gevallen dan in de afgeslotenheid van de schone tijd die ging.

BEPAALD TYPE

Wij willen onszelf zo beklemtoonde dr. Kunst graag herkennen en geestelijk localiseren door aansluiting bij een bepaald type geloofslied of bij een bepaalde dichtersgroep. Er zijn anderen, die de oude hoofdstukken van het kerkelijk Liedboek afsluiten, de waarde daarvan afschrijven en alleen nog wat verwachting van het nieuwe lied overhouden of uitzien naar woord en toon uit een andere wereld.

Er is in Nederland na de oorlog een verlangen gegroeid om het oude psalter in nieuwe taal voor de kinderen van onze tijd toegankelijk te maken. Met hoeveel twijfels deze onderneming ook omringd is, ze kreeg verrassend vorm in de psalmberijming, die eind 1967 kon verschijnen. De vrijze waarop dit werk is tot stand gekomen, blijft een signaal van kerkelijk leven, dat hoog genoteerd mag worden. Het aantal verkochte exemplaren (van het groene boekje 1/4 miljoen en van het blauwe - met de harp - iets meer dan 1.115.000) «egt toch wel iets over de betrokkenheid van de gemeente bij het lied van de kerk.

KEUZE

KEUZE Het nieuwe Liedboek draagt het karakter van een keuzebundel. Ik bedoelde daarmee beslist niet, dat de 641 nummers als generaal opschrift kunnen meekrijgen het bekende, kleurloze „Elck wat wils". Wie zich de moeite geeft om de inhoud thematisch te bestuderen zal er het lied van de kerkgeschiedenis en de tocht van de kerk door de tijden terugvinden. Er ligt immers een belofte van Christus voor de eeuwen die komen zouden. Als 'Wij dat belijden zullen wij er ons door laten leiden, ook als wij geroepen zijn om bij het gebruik ons af te vragen of en hoe de makers van het Liedboek de uitwerking van die belofte hebben gehoord en dienstvaardig vertolkt. Aldus dr. Kunst.

TENTOONSTELLING

Niet alleen werd in Middelburg het nieuwe Liedboek aan de vertegenwoordigers van vijf kerken aangeboden. Deze kerken zijn de Ned. Herv. Kerk, de Geref. Kerken, de Lutherse Kerk, de Doopsgezinde en de Remonstrantse Broederschap. Er werd tevens in de Middclburgse Abdijgebouwen een tentoonstelling geopend, getiteld „Jubilate Deo" die is gewijd aan het Nederlandse kerklied sedert de Reformatie. De opening van deze tentoonstelling werd verricht door prof. dr. J. W. Schulte Nordholt.

Bij het invoeren van het nieuwe liedboek, zo zei hij kan licht de nadruk vallen op het nieuwe en vanuit de tegenstelling oud en nieuw kan er dan worden geprezen of gelaakt, al naar gelang de stemming en instelling van de lezer. Maar deze tegenstelling is niet wezenlijk juist bij de beoordeling, het gaat niet om oud of nieuw, maar om een terugkeer tot de bronnen van het geloof. Schrift en traditie. Daarom zijn er zoveel schriftgezangen gemaakt, daarom ook zoveel oude hymnen vertaald. Maar tegelijk moest dit werk ge beuren in opdracht van de tijd en dat was wel de diepste reden waarom er dichters werden aangezocht om mee te werken.

Wij als dichters, aldus prof. Schulte Nordholt, zaten tussen twee 'vuren van traditionelen en modernisten, van piëtisten en horizontalisten of hoe men het verder ook noemen wil. Een uitweg uit een dergelijke vruchteloze spanning zou overdacht kunnen worden aan de hand van de poëtica van de letterkundige uit Nieuw-Zeeland C. K. Stead, die in zijn boek „The New Poetic" uitgaat van een driehoekig schepipngsveld: tussen dichter, gehoor en wat de bron is van 's dichters inspiratie, vaag te omschrijven als zijn waarheid of zelfs zijn werkelijkheid. Als de dichter doorslaat naar alleen zijn eigen achtergrond, ontstaat er een voor de lezer ondoordringbare tekst. Als hij alleen voor het publiek schrijft, trapt hij open deuren in, of in ons verband, herhaalt hij oud,e zekerheden. Het gaat er nu om te letten op wat in ons geval de derde hoek van de driehoek is, namelijk de Bijbel.

Het lijkt misschien of de beperking van die inspiratie tot een boek toch weer dichter en lezer samen gooit in het platte vlak. Maar dat is niet waar. De inspiratiebron van de Bijbel is zo groot, dat zij dichters voortdurend kan inspireren om In hun specialisatie van de taal het eeuwige woord door te spreken, want de Schrift is als een eindeloos landschap, eindeloos inspirerend. Dichters berijmen geen dogmatiek, die inspireert zelden, vanuit de Schrift werken zij.

En voor de oecumene, en dat heeft otters betekend aan vele zijden, maar het is het waard.

Zaterdagmiddag gaven tientallen Zeeuwse koren met begeleiding van drie brassbands een massale zangdemonstratie op het Abdijplein in Middelburg, waarbij liederen uit het nieuwe liedboek ten gehore werden gebracht.

641 LIEDEREN

Het nieuwe „Liedboek voor de kerken" bevat 150 psalmen (in de nieuwe berijming) en 491 gezangen. In de goedkoopste editie kost het ƒ 14,75; waarschijnlijk zal het in mei in de boekhandel verkrijgbaar worden. Het liedboek is een zaak van jaren geweest. Nadat eerst de Hervormde kerk er mee begon en een eerste ontwerp van 700 liederen reduceerde tot 400, kwamen er in oecumenisch verband nog eens een 100 liederen bij. Overigens is het niet zo dat thans in vijf kerken geheel en al hetzelfde liedboek zal worden gebruikt, Iedere kerk heeft zijn eigen aparte „katern" waarin typische liederen voor de eigen liturgie zijn opgenomen.

Rechts van de Gereformeerde Kerken is niet meegedaan met dit project. In de Chr. Geref. Kerken is er wel belangstelling voor, maar tot nu toe is die interesse niet geëffectueerd. Van Chr. Geref. zijde (onofficieel) is een bijdrage opgenomen van Jac. Lelsz. De Geref. Gemeenten enz. hebben niet meegedaan. Links is ook niet helemaal gelukkig; de Ned. Protestantenbond heeft enkele bezwaren ontwikkeld.

Het is overigens opvallend dat 300 jaar na de Nieuwe Psalmberijming van 1773 een dergelijke nieuwe bundel het licht ziet. Het jaartal lijkt niet speciaal gekozen; er is ook weinig gewag gemaakt van de parallel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 22 mei 1973

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Nieuwe

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 22 mei 1973

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken