Bekijk het origineel

Lamaïsme bijna uitgestorven godsdienst in Tibet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Lamaïsme bijna uitgestorven godsdienst in Tibet

Dalai Lama op bezoek in Europa

7 minuten leestijd

De geestelijke en politieke leider van de Tibetanen, de Dalai Lama, die sedert 1959 in Indiase ballingschap leeft, brengt in deze weken een bezoek aan Europa. Hij bracht een bezoek aan paus Paulus en aan de Wereldraad van Kerken in Geneve. In Engeland zal hij een ontmoeting hebben met de primaat van de Anglikaanse kerk, aartsbisschop Ramsey van Canterbury. Zijn rondreis brengt hem ook in Nederland.

Lhama Dondup, sedert 1959 gast der Indiase regering, is nog steeds heerser over minstens een miljoen Tibetanen. De wereld kent hem als de Dalai Lama en de levende incarnatie van Boeddha. In een persconferentie, kort geleden gehouden in de buurt van Calcutta, omschreef hij hoe hij zich zijn eigen toekomst en die van Tibet voorstelt. Hij verklaarde bereid te zijn tot politieke onderhandelingen met Peking. Hij stelde daarbij wel als voorwaarde, dat de Chinese regering zou instemmen met vrije verkiezingen, waaraan ook de 80.000 gevluchte Tibetanen zouden moeten kunnen deelnemen. Tegelijkertijd beklaagde de Dalai Lama zich over het gebrek aan belangstelling in de wereld voor het lot van Tibet.

IN DE STEEK
In zijn verklaring, die de wereldpers niet haalde, wees de Dalai Lama er nog eens op, dat Tibet zonder enige strijd aan China was overgeleverd. Toen de Chinese generaal Liu-PoTsjeng zich voorbereidde op zijn inval in Tibet, deed het land tevergeefs een beroep op de wereldmachten. Churchill had reeds in 1943 in Cairo het Aziatische hoogland aan de Chinezen toegezegd. De Amerikanen waren druk met hun oorlog in Korea en verklaarden Tibet voor onverdedigbaar gebied. Alleen El Salvador was bereid de kwestie bij de Verenigde Naties aanhangig te maken. Maar daar bleken zelfs de nationalistische Chinezen tegen. Zij wilden wel Mao ten val brengen, maar hadden niets tegen uitbreiding van het Chinese grondgebied.

OP KOUSEN
Maar de veroveraars kwamen op kousen en voeten. Zij zagen af van de bezetting van de Tibetaanse hoofdstad Lhasa. Zij eerbiedigden de besluiten, die genomen werden in het 12 verdiepingen hoge en met goud bedekte Potala, het Vatikaan van het Lamaïsme. Zij pleizierden de bevolking met brood en spelen. Daar de Chinese troepen voor hun verzorging zelf betaalden, werden de Tibetaanse kooplieden en handelaars onder de nieuwe heersers „dik en vet". En wie werken wilde, kon direct terecht bij de Chinese wegenbouw, welke China, Tibet en India met elkaar wilde verbinden. De 5000 tempels van Tibet bleven geopend, waaronder die van Sera, Drepung en Ganden, de grootste ter wereld. Tenslotte probeerden de Chinezen zelfs een godsdienstige verzoening te bewerkstelligen tussen de Dalai Lama, die vanwege de onverwacht gunstige omstandigheden van zijn vlucht was teruggekeerd, en de Pantsjen Lama, de leider van de Gele Mutsen-sekte.
Ietwat tegen zijn wil werd de Dalai benoemd tot voorzitter van een voorbereidende commissie voor de uitroeping van een „autonoom gebied Tibet". De Pantsjen Lama werd een der vice-voorzitters. De commissie maakte deel uit van de nationale raad van Peking. In 1956 mochten beiden zelfs naar India om daar deel te nemen aan de 25ste eeuwviering ter ere van Boeddha. Maar toen besefte de Dalai Lama reeds dat het uur voor Tibet geslagen had. Hij verzocht de toenmalige Indiase premier Pandit Nehroe in India te mogen blijven, maar deze weigerde. Toen Pandit Nehroe twee jaar later voor een tegenbezoek in Lhasa werd verwacht, weigerden de Chinese autoriteiten hem daarvoor de toestemming.

OPSTAND
De Chinezen en de autochtone autoriteiten sloten in 1957 een voor vijf jaar geldende overeenkomst, die er garant voor zou zijn, dat er tot 1962 niets in de binnenlandse verhoudingen zou veranderen. Maar toen de Tibetanen bang werden, dat de Dalai Lama door de Chinezen in de val zou worden gelokt en gevangen genomen, kwamen zij in maart 1959 in opstand. Deze werd met alle geweld onderdrukt. De Dalai Lama vluchtte. Hij werd op bevel van de Chinezen opgevolgd door de Pantsjen Lama, maar ook het lot van de Pantsjen Lama was spoedig bezegeld. Volgens geruchten werd de Pantsjen Lama door de Chinezen gevangen genomen, vermoord of als monnik tot een huwelijk gedwongen. Na de opstand veranderde de situatie voor de Tibetanen volkomen, vooral gedurende de Chinese culturele revolutie. De Tibetanen werden gedwongen hun haar af te knippen, over te schakelen op de Chinese kleding, hun namen te veranderen en het Chinese schrift te leren. De tempels en kloosters werden gesloten en soms geheel met de grond gelijk gemaakt. Het Potala-paleis, dat door beschietingen zwaar had geleden, werd de huisvesting van de Chinese gouverneur. De Tibetanen mochten zelfs hun gebedskettingen niet meer op hun vingers draaien. De gebedsmolens stonden stil. Waren er voor de opstand ongeveer 200.000 Lama-monniken, hun aantal daalde snel tot 200. De 350.000 man sterke bezettingsmacht moest nu door de bevolking onderhouden worden.

„DAK DER WERELD"
De Tibetaanse bevolking nam snel in aantal af. Waren er in 1937 rond 3.7 miljoen Tibetanen, in 1968 werd Tibet door 1.3 miljoen Tibetanen bewoond, in 1969 nog net door 1 miljoen. De Tibetanen werden gedwongen naar andere delen van China te verhuizen. Of zij vluchtten. Het „dak der wereld" werd in toenemende mate de woonplaats voor Chinezen en Mongolen.
Pas na een tweede volksopstand in de zomer van 1968, welke samenviel met het einde der Chinese culturele revolutie, werden de omstandigheden voor de Tibetanen weer wat gunstiger. Uit de tempels werden de revolutionaire spandoeken der rode garde weer verwijderd. Mao Tse Toeng noemde de bestrijding van het Pan-hanisme - het Chinese chauvinisme, dat vijandig stond tegenover de minderheden - weer een verplichte zaak.
Maar het Lamaïsme is gestorven. Wanner de 14e Dalai Lama sterft, is het niet mogelijk naar een nieuwe incarnatie van Boeddha te zoeken. In Tibet zelf zouden de Chinezen dezelfde methode kunnen toepassen, waarmee zij al eerder in Mongolië succes hadden. Daar werd de reïncarnatie van de in 1924 gestorven Maidari Chutuktu hij de wet verboden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 3 oktober 1973

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Lamaïsme bijna uitgestorven godsdienst in Tibet

Bekijk de hele uitgave van woensdag 3 oktober 1973

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken