Bekijk het origineel

Ook volgende synode zal „zaak-Wiersinga

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Ook volgende synode zal „zaak-Wiersinga" hebben

Geref. synode van Haarlem afgelopen

6 minuten leestijd

De vaart was er een beetje uit en toch zette men er gisteren vaart achter. Zo althans kan men de laatste gehele zittingsdag van de generale synode van Haarlem der Geref. Kerken te Lunteren typeren. Het was de bedoeling, dat men vrijdagavond nog de zaak zou besluiten, zodat er vandaag niet meer zou behoeven te worden vergaderd. Praeses dr. A. Kruyswijk had er niet veel vertrouwen in, dat die afronding zou slagen. Maar na een wat moeizaam begin kwamen toch een grote hoeveelheid onderwerpen aan de orde, waaronder sommige echte „hamerstukken". Wij noemen bijv. de afsluiting (voorlopig althans) van de zaak-dr. Herman Wiersinga; de werkwijze van de synode en met name het breed modernamen; het verband met de theologische faculteit van de VU, waarvoor een nieuwe akte moest worden opgesteld en de kwestie-drs. Tj. Baarda, die ook het verwijt van onrechtzinnige leringen met zich meedraagt.

Om maar met de zaak te beginnen, die ook vrijdag weer de meeste aandacht trok: de leer van dr. H. Wiersinga ten aanzien van Christus' plaatsbekledend en verzoenend lijden. Woensdagmiddag en -avond kwam die materie weer ter synodetafel, terwij men zich er o.a. in juni en november 1974 ook al over had gebogen. Een lange weg van voortgaand gesprek enz., die ook nu nog niet ten einde is.

Want wéér deed de synode geen uitspraak, hoewel sommigen er duidelijk naar haakten, dat men de onwillige Amsterdamse studentenpredikant nu maar eens eindelijk via een tijdelijk suspenderen van zijn ambtsbezigheden of een aarzelend begin van tuchtprocedure voor een voldongen feit zou stellen. Nee, de synode besloot, in navolging van een aantal voorstel en van de commissie ad-hoc met rapporteur ds. P. Schravendeel, het volgende:

DEPUTATEN
• In november besloot de synode Wiersinga een brief te schrijven en zijn antwoord in te wachten. Dat tamelijk onbevredigende antwoord met ook enkele tekenen van hoop erin, zal aan de volgende generale synode ter behandeling worden overgedragen. Deze synode van Maastricht komt over enkele maanden bijeen.
• Er worden deputaten benoemd met de opdracht, op die nieuwe synode advies uit te brengen over de behandeling van Wiersinga's schrijven.
• Dit nieuwe deputaatschap krijgt daarbij alle stukken in handen, ook de vertrouwelijke van de commissie van samenspreking (waarin o.a. dr. A. Kruyswijk en prof. Herman Ridderbos zitting hadden).

Voor men tot dieze besluitvorming kon geraken was er heel wat gepasseerd, ook aan emoties bijv. in de vorm van het woedend weglopen uit de synodevergadering door dr. B. Wentsel, tegen de zin van de praeses. Nu ging het er dan ook tamelijk verward aan toe en volgens o.a. preadviseur prof. dr. J. Plomp dreigde de praeses een aantal precedenten te scheppen. Na woensdag, toen eigenlijk de besluiten hadden moeten vallen, passeerde er nog het een en ander rond Wiersinga.

Zo stond hij een radio-interview toe - dat overigens, al eerder bleek opgenomen - waarin hij zich niet hield aan de vraag der synode om hangende deze affaire voorlopig te zwijgen. Integendeel, de zaak werd kennelijk op scherp gesteld door een aantal formuleringen van hem, waaruit zou kunnen blijken, dat hij zich volstrekt niets aantrok van het synodale gedoe rond zijn persoon en opvattingen.

NIEUW ELEMENT

Mede daarom kwam dr. B. Wentsel (Den Haag) met een nieuw amendement, dat door de praeses op zuiver formele gronden - naar het heette werd afgewezen. Wentsel meende, dat hij volstrekt onrechtvaardig werd behandeld en verliet de zaal, terwijl prof. Plomp uitlegde, waarom hij het zo verkeerd vond dat na woensdag de zaak opnieuw in behandeling werd genomen.

Dr. Wentsel had echter gemeend, dat er wel degelijk nieuwe elementen te melden waren, zoals het agressieve en brutale optreden van Wiersinga.

Bovendien meende hij, dat men zulke zwaarwichtige zaken, die het hart van het belijden raken, niet nu opeens zo formeel kan afdoen.

Trouwens, ook ds. Joh. C. Baumfalk (Amsterdam) had een aktie gevoerd daarbij de helpende hand krijgend van prof. Plomp, en dr. Kruyswijk meende, dat er geen andere gezichtspunten meer waren.

GEEN TUCHT

Na een scherp debatje over het herziene voorstel van de commissie-Schravendeel (ds. W. Feenstra vond het ten onrechte, dat die commissie eerst sprak van een hoopvol stemmend spreken van Wiersinga en pas later, dat er zaken in zijn brief haar teleurstelden) meende ook prof. K. Runia, dat men formeel en materieel in deze discussie moeilijk uiteen kon houden. Wiersinga schroeft de zaak op, niet wij, zo meende hij, de aanwezige studentenpredikant verwijtend, dat hij de synode nergens tegemoet wilde komen.

Ook ds. M. Wilschut, die Wentsels niet behandelde amendement steunde, was ontevreden over Wiersinga's houding, maar wilde desondanks geen tuchtprocedure. Na de woorden van de pre-adviseurs Verkuyl en Plomp kwam het op een stemming aan. Met vijf tegen en vier onthoudingen besloot de synode, dat de volgende meerdere kerkelijke vergadering nogmaals met Wiersinga zou mogen bezig zijn.

Met een ernstig speechje over de gehele kwestie besloot de voorzitter der synode dit agendapunt waarbij hij uitsprak, dat het te betreuren is dat Wiersinga zich niet wil storen aan het spreken der kerk, maar dat de synode anderzijds ook bereid is, te luisteren naar wat het Evangelie volgens hem in deze nieuwe tijd vol verandering, de mens van vandaag te zeggen heeft.

Daarvóór had men zich in de ochtend lang en breed bezig gehouden met het breed moderamen der synode. Gedurende twee jaar (één synodezitting) heeft men ermee „proefgedraaid", maar over de samenstelling en vertegenwoordiging ervan was men het lang niet eens geworden.

Moet zo'n breed moderamen fungeren als een synodus contracta (oud. T, Scheper: nee; Kruyswijk: ja) of als een soort van dagelijks bestuur? Kruyswijk wees ook op de Hervormde praktijk en hij wilde - dit gezegd hebbende - meteen een fors aantal krachtige ontboezemingen kwijt over de gehele kerkelijke structuur.

„Onze synodale structuur is in de moderne tijd volstrekt verouderd en er valt niet meer mee te werken. Wat we nu doen zijn allemaal maar lapmiddelen. Het is beroerd, maar zo ligt het nu eenmaal. Het huidige systeem is funest en de problematiek rond de werkwijze der synode neemt op deze wijze alleen maar toe", aldus de synodepraeses, die wel opmerkte, dat hij niet al zijn frustraties zou spuien en die het bovendien te betreuren vond, dat er een competentiestrijd was tussen synode en breed moderamen.

SAMENSTELLING

Na een vrij uitvoerig debat (deputaat ds. P. van Strlen van financiën en organisatie ontkende, dat een breed moderamen een stuurgroep wordt) en na stemmingen over amendementen van drs. H. Baarlink (Alt-Reformiert uit de classis Bentheim) en oud. Ros (Rotterdam) werden alle voorstellen van de commissie De Koning en die van de commissie Van der Wilden aanvaard.

Dat houdt o.m. in, dat het breed moderamen zal bestaan uit het moderamen, één afgevaardigde uit elke particuliere synode en de samenroepers van de synodecommissies. Volgens sommige synodeleden zou het totale aantal de veertien niet mogen overschrijden, anderen vonden 18 leden acceptabel.

Een andere zaak was die van de vacatures in diverse Geref. Kerken en anderzijds het theologische studenten-overschot. In de toekomst zal men, aldus prof. A. G. Honig, het moeten zoeken in een oecumenische opleiding, zodat Geref. studenten ook in andere kerken kunnen dienen, zo mogelijk ook in het buitenland.

Na een leuk intermezzo, waarin het scheidende moderamen en de actuarius en hun dames geschenken kregen aangeboden, boog de synode zich over diverse hiervoor al gememoreerde zaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 8 maart 1975

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Ook volgende synode zal „zaak-Wiersinga

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 8 maart 1975

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken