Kasteel „De Kinkelenburg"

Deze 37-jarige leraar aan een scholengemeenschap is hevig geïnteresseerd in alles wat te maken heeft met de stneek, waarin hij woont. Na de verplichte arbeid duikt hij regelmatig in het verleden om dan weer met allerlei boeiende zaken voor de dag te komen.
De geschiedenis van „De Kinkelenburg" bijvoorbeeld, thans in gebruik als gemeentehuis, maar eens een trots verdediginigsbolwerk, waar de plaatselijke bevolking zich in terugtrok als er gevaar dreigde. Aan het woord de heer Bredie: „En dat gebeurde nogal eens. Men had toen, zo'n 700 jaar geleden, net de Noormannen op bezoek gehad en er trokken allerlei plunderende troepen door het land. In het laagste gedeelte van Bemmel, het grondwater kon dan mooi als gracht dienst doen, werden vier van dergelijke waterkastelen gebouwd. In eerste instantie stond er enkel een hoektoren. Naargelang de financiële situatie van de bewoner werd er echter een en ander aangebouwd en afgebroken. Zo ook op de Kinkelenburg. Het van oorsprong 13de-eeuwse kasteel kreeg er tweehonderd jaar later een tweede hoektoren bij, die de brug, toen nog in het westen gelegen, moest beveiligen. Deze tweede hoektoren staat er nu nog steeds. De oudere gedeeltes zijn in de loop der tijd afgebroken of vernietigd".

BESTUURSFUNCTIES
„Aangebouwd ,werd er ook in de zestiende en achttiende eeuw. De verschillende bouwstijlen zijn duidelijk terug te vinden. Let maar eens op de grote ramen van het jongste, 18de-eeuwse gedeelte in 1765 door de toenmalige bewoner Carl Christiaan van Oyen opgetrokken en kijk eens naar de piepkleine venstertjes van de oude 15e-eeuwse toren ernaast. De bewoners van deze omgrachte verdedigingstoren waren de zgn. heren, representanten van de koning. Deze heren bekleedden allerlei bestuursfuncties. Zo waren zij vaak burgemeester, politie en rechter tegelijk. In de dertiende eeuw stelden deze heren zich in dienst van de machtige terug te vinden. Let maar eens op de hertog van Gelre, voornamelijk om zich zo te kunnen weren tegen plunderende troepen en het water van de aan deze machtige heer van Gelre opdroeg, ontving men dan in leen terug. Zo werd in 1403 Johan van Ambe door de hertog met „De Kinkelenburg" beleend. Deze Van Ambe's hadden in Bemmel een grote macht. Niet alleen hadden zij het recht om tienden te heffen, ook de molen aan de dijk bezaten zij. Bovendien bezaten zij het recht de pastoor voor de kerk van Bemmel aan te wijzen, de zgn. kerkegift".

MOLENRECHT
„Na de familie Van Ambe kwam het kasteel in handen van o.a. de familie van Munster, Van Boeckholt, Van Randwijk en Van Gendt. In 1681 werd het teslotte gekocht door Elisabeth Leeuwen, die haar kinderen de molen en het molenrecht gaf. Iedere boer uit Bemmel moest zijn graan hier laten malen. Het kasteel met de ervoor gelegen hof kreeg burgemeester Van Cuper van Nijmegen. In dit jaar wordt ook de naam „De Kinkelenburg" voor het eerst vermeld. Na de Tweede wereldoorlog krijgt de gemeente Bemmel het inmiddels vervallen kasteel in handen. Onder leiding van de Nijmeegse architect Ch. Estourgie begint men aan een restauratie, die in 1954 voltooid wordt".

GEHEIME GANGEN
Van de overige drie waterkastelen, de Brugdijk, Huize Bemmel en de Pollenbeering is alleen de laatste verdwenen. Het stond eens op de plaats, waar nu het bejaardenhuis staat. „Toen de Poolenbeering gesloopt werd hebben we dat met extra aandacht gevolgd. Er zijn namelijk geruchten dat de vier kastelen onderling met elkaar verbonden zouden zijn. Dat hebben we echter nooit kunnen constateren", vertelt de heer Bredie, die de kastelen ziet als symbolen van de feodale toestanden die er rond de achttiende eeuw in de Over-Betuwe heersten.

„Zelfs in 1912 werd hier nog tienrecht geheven, moesten de boeren eentiende van hun inkomsten afstaan, maar dat hebben ze toen maar vlug afgeschaft". Wie nog meer over de geschiedenis van de Over-Betuwe wil weten, kan hiervoor het door de heer Bredie geschreven boek „Toegang tot het verleden" raadplegen. Hierin vindt men voor iedereen begrijpelijke taal een groot aantal wetenswaardigheden. In dit monumentenjaar beslist aan te raden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen