Tentoonstelling over de Dordtse drukpraktijken

Nadat er reeds omstreeks 1450 sprake was van een zogenaamde „Rederijkeiskamer", ontstond er in het eerste kwart van de 17e eeuw de „Develsteinkring". Deze kring verzamelde zich regelmatig in kasteel Develstein in het naburige Zwijndrecht. Leidende figuur en animator van deze kring, die veel gelijkenis vertoont met de overbekende Muiderkring die op het Muiderslot vergaderde, was Willem van Beveren. Een bekend gezicht was hier ook Jacob Cats die vanaf 1623 pensionaris in Dordrecht was. Jacob heeft het in Dordrecht en op het kasteel goed naar zijn zin gehad, getuige tenminste zijn eigen dichtregels:

„Dit ampt heb ick bekleedt en niet voor weynigh jaren

En mij is groot vermaak hierover wedervaren..."

In het Leprooshuis wordt een origineel exemplaar van „Alle, de wercken, so oude als nieuwe" tentoongesteld.

Keur

Onder de tekeningen bevindt zich een prent van het gebouw van de drukkerij en uitgeverij Keur, bekend om de uitgaven van de Statenbijbel. In 1664 vestigde Jacob Keur zich als zelfstandig drukker in de Lange Breestraat in het centrum van Dordrecht. Hij nam de zaak daar over van zijn schoonvader J. C. Braat. In 1666 verscheen hier de eerste uitgave van de Keur-Statenbijbel. Het drukkersgeslacht Keur verzorgde een groot aantal uitgaven van de Statenbijbel. In 1731 waren reeds een 60-tal uitgaven bekend. De drukkerij aan de Breestraat werd tot aan het einde van de 18e eeuw voortgezet door het nageslacht van Jacob Keur. Het huis aan de Lange Breestraat 42 is helaas afgebroken.

Synode

Op de tentoonstelling is ook aandacht besteed aan de synode van 1618-1619. Men kan er de volledige acta van de synode vinden, uitgegeven door de gezamenlijke drukkerijen van Cornells Janszoon in Dordrecht. Naast dit werk vind men op de tentoonstelling ook: „Acta ofte handelingen des nationalen synodi inden name onses Heeren Jesu Christi gehouden tot Dordrecht, benevens de volle oordelen vande vijf artijkelen". Dit werk is afkomstig van de drukkerij van Isaac Janszoon Canin die achtereenvolgens in de Wijnstraat, de Hoogstraat bij de Nieuwbrug en bij de Boombrug gevestigd was. Een bijzonder curieus werk is de „Institutie ofte onderwijsinghe inde Christelijke religie: in vier boecken begrepen". Dit werk werd eveneens door de gezamenlijke drukkerijen van Cornelis Janszoon gedrukt. Het aanwezige exemplaar is .sPi*lS' het eerst wat in de noordelijke Nederlanden gedrukt werd. Verder een uitgave van Flavius Josephus en historisch belangrijk, een uitgave van circa 1505 over het stapelrecht wat Dordrecht in de middeleeuwen bezat en wat haar op handelsgebied een voorsprong gaf op de concurrerende handelssteden.

Pers

Een geheel ander onderwerp waar aandacht aan besteed wordt is de geschiedenis van de peis in Dordrecht. In de middeleeuwen, toen vooral uit het buitenland, de berichtgeving, schaars was ontstond al spoedig de behoefte aan geregelde internationale contacten. In 1536 is er in Venetië sprake van een voorzichtig begin aan de geregelde nieuwsvoorziening. Berichten over de Turkse oorlogen, de scheepvaart op de Middellandse Zee en plaatselijke gebeurtenissen werden verwerkt tot (handgeschreven) couranten.

Tegen het einde van de 16e eeuw bereikten deze nieuwstijdingen noordelijker streken. Via Keulen bracht men de berichten naar Antwerpen vanwaar ook een bode vertrok om het -nieuws naar Dordrecht te brengen. Nadat het nieuws in Dordrecht aangekomen was ging het naar Den Haag. Dordrecht had toen dus duidelijk de primeur van het nieuws, zij het dat hetzelfde nieuws ^' soms al maanden oud was! Van een re--' gelmatig verschijnend nieuwsblad was echter al in de 16e eeuw nog geen sprake. Aan het einde van de 18e eeuw werden enkele pogingen gedaan om tot een regelmatige uitgave van een „courant" te komen. Deze mislukten echter. In 1795 wordt vbor het eerst de „Bataafse historische krant" uitgegeven. De naam tekent de politieke situatie van ons land in die tijd. Deze krant was de opvolger van de „Dordrechtse Oprechte Hollandsche Historische Courant", die in 1789 een mislukking werd. Na de omwenteling verliet men de naam „Bataafse" en kreeg Dordrecht weer een „oprechte courant". Deze krant heeft tot 1945 bestaan.

Na 1945

Naast de „oprechte" ontstond het „Dordrechts Nieuwsblad". Deze krant heeft het tot 1973 volgehouden. Vanaf die tijd bestond het blad slechts als bijlage van het Rotterdams Nieuwsblad. Deze situatie duurde tot januari 1975. In de maand februari van het zelfde jaar kwav ook een einde aan het bestaan van het protestants-christelijke „Dordts Dagblad" wat vanaf 1924 in Dordrecht verscheen. Deze krant, jarenlang onderdeel van het Rotterdammerkwartet heeft tot na de jaren '40-'45 een bloeiend bestaan geleid in de Merwestad.

Het dagblad dat in Dordrecht thans vrijwel een monopoliepositie veroverd heeft is „De Dordtenaar", die op 1 april 30 jaar bestond. Op de tentoonstelling zijn diverse exemplaren van genoemde couranten te bekijken. Men vindt eronder andere een exemplaar van de „Oprechte krant" aan uit 1789 (kopie).

De tentoonstelling is nog te zien tot en met 24 april, en is van maandag tot zaterdag geopend. Een bijzonder interessante katalogus is voor vier en een halve gulden te verkrijgen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen